رئیس سازمان سینمایی: «پل آزادی» سرمایه ملی است/تجربه فیلمبرداران جنگ باید به نسل های جوان منتقل شود.

به گزارش خبرگزاری انتخابتو، کامران ملکی مدیر برنامه ها به نقل از اداره کل روابط عمومی سازمان سینمایی در ابتدا گفت: همکاران سازمان سینمایی با همکاری سینمای ملی ایران و اداره امور ایثارگران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موضوع «داستان جنگ در قلب او» را که این روزها عنوان محبوبی است، مطرح کردند. بعد از تماشای فیلم پل آزادی قسمت هایی از کتاب انسان و ایمان که در مورد علم و ایمان صحبت می کند به ذهنم رسید.

وی با بیان اینکه «پل آزادی» تلفیقی از تخصص و ایمان است، ادامه داد: در دورانی که کشور مورد هجمه قرار گرفت و خرمشهر در معرض حملات دشمن بود، هر فردی تلاش می کرد کاری انجام دهد.

وی ادامه داد: ابراهیم حاتمی کیا یک بار گفته بود که در اولین موشکباران بعثی ها در اطراف خیابان آزادی در میدان الانگلابه، جوانی که چهره رزمندگان شباهتی به چهره رزمندگان نداشت، مشغول جمع آوری شیشه های شکسته از خیابان بود و معتقد بود که این شیشه باعث ترکیدن لاستیک خودروهای امدادی می شود. در واقع در این شرایط هر فردی در تلاش است تا کاری برای کمک به همشهریان و کشورش انجام دهد.

ملکی گفت: در این مورد فیلمسازان چهره های مهمی بودند. افرادی که داوطلبانه در مناطق جنگی حماسه می آفرینند. مهدی مدنی کارگردان مستند «پل آزادی» سال ها در خارج از کشور زندگی کرد و در جریان این حادثه وارد کشور شد و عازم جبهه جنگ شد. «پل آزادی» فیلمی است که حتما باید دید و می توان درباره آن بحث های زیادی ایجاد کرد.

وی خاطرنشان کرد: محمد داودی از سینماگران شناخته شده است و در دوران جنگ به صورت داوطلبانه در مناطق جنگی فعالیت می کرد و در آن زمان آثار ارزشمندی را جلوی دوربین می برد. آثار برجسته داوودی در سینما او را به نمادی افسانه ای تبدیل کرده است. به نظر می رسد گروه سازندگی «پل آزادی» در دوران جنگ تحمیلی اول بدون هیچ ترسی فعالیت خود را انجام می داد.

نقش ویژه شهید خرازی در ستاد تبلیغات جنگ

در ادامه این دیدار محمد داودی تصویربردار این مستند با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای کشور، یاد و خاطره شهید علی لاریجانی و شهید کمال خرازی را گرامی داشت و گفت: شهید آوینی بدون حمایت علی لاریجانی نمی توانست مجموعه مستند «داستان فتح» را تا این حد گسترش دهد. شهید کمال حرازی در دوران دفاع مقدس به عنوان رئیس ستاد تبلیغات جنگ بسیار مهم بود و متاسفانه کمتر به این موضوع توجه می شد. وی نه تنها به عنوان مدیر ستادی ظاهر شد، بلکه در بسیاری از رویدادهای دوران دفاع مقدس نیز نقش ویژه ای داشت.

وی با بیان اینکه تمایلات شخصی در دوران جنگ باعث شد فیلمسازان در این دوره فعالیت کنند، گفت: در چهار سال اخیر تحقیقاتی درباره خرمشهر از دوران اشغال تا آزادسازی انجام داده‌ام و بر این اساس بسیاری از نیروهای ارتش فکر می‌کنند که با تشکیل نیروهای بعثی پیش‌بینی می‌کردند که جنگ شروع شود و همین موضوع باعث شد که گزارش‌هایی به‌عنوان شمشیر در این منطقه منتشر شود. حوزه فرهنگ و رسانه و به نظر می‌رسید هیچ‌کس نمی‌دانست باید چه کار کند، در آن زمان پیام رهبر شهید کمپینی ایجاد کرد که برای ثبت این پیام خدمت ایشان رسیدیم و ایشان با انتشار پیام، فضای کشور کمی آرام شد.

مردم تشنه دیدن وقایع جنگ بودند

داودی با بیان اینکه حاکمان کشور در آن زمان وظایف سنگینی بر عهده داشتند، ادامه داد: مقرر شد فیلمسازانی که مهارت پیشرو بودن را داشتند به منطقه بروند. در آن زمان شهید آوینی، مرحوم مهرزاد مینویی و آقایان بهروز افخمی، محمدحسین حقیقی، احمد مرادپور وارد مرکز آبادان شدند، همزمان من وارد رادیو اهواز شدم. در آن زمان مردم تشنه دیدن حوادث جاری در جبهه های جنگ بودند. از سوی دیگر ارتش بعث سازمان تیراندازی داشت و مانور رسانه ای گسترده ای انجام می داد.

تصویربردار «پل آزادی» افزود: قبل از اشغال خرمشهر تصور می شد بعثی ها قصد اشغال اهواز را دارند و به همین دلیل شهید چمران و سردار شهید در این شهر ساکن شدند. در آن زمان مردم نسبت به فضای رسانه ای کشور احساس بی اعتمادی داشتند زیرا عراقی ها در حال برنامه ریزی یک جنگ روانی گسترده بودند.

داودی با اشاره به اهمیت فعالیت رسانه ای در دوران جنگ اول خاطرنشان کرد: مرکز صداوسیما اهواز تنها در عرض دو هفته به مرکز تلویزیون تبدیل شد، اما با وجود این امکان تولید و پخش فراهم نشد، به همین دلیل سعی کردیم عجله بیشتری برای ضبط اخبار خارج از ضوابط معمول جمع آوری کنیم. قرار شد قسمت هایی از فیلم های نمایش داده شده در تهران پخش شود.

وی ادامه داد: تقریباً هشتاد دقیقه از درگیری های مربوط به مقاومت در حرم شهر را فیلمبرداری کردیم که گروه های زیادی در دو روز در آن شرکت کردند. از 80 دقیقه ای که شلیک کردیم فقط 3 دقیقه رها شد و بقیه به دلیل تیراندازی یونیورسال از دست رفت و وقتی متوجه شدیم به تهران برگشتیم اما جواب این بود که این پروتکل تعیین شده توسط سازمان بود.

داودی با اشاره به اهمیت حضور زنده یاد اکبر عالمی در رادیو و تلویزیون در دوران جنگ گفت: در سال اول جنگ محور اصلی فعالیت رسانه ها رادیو و تلویزیون بود. آن زمان اکبر عالمی از باخت آن فیلم 80 دقیقه ای بسیار ناراحت بود و چیزی برای اشک ریختن نمانده بود. عالمی در آن زمان از افراد تأثیرگذار به شمار می رفت و توانست این مشکل را حل کند. این اتفاق باعث شد همه همکارانش در بخش خبر از ماه دوم جنگ با فناوری نگاتیو به جای وارونگی کار کنند. از آن زمان تاکنون تمامی نگاتیوها بایگانی شده و در حال حاضر در اختیار سازمان صدا و سیما است.

اعتقاد زنده یاد مدنی به رصد جنگ

«بیش از 30 گروه فیلمبرداری برای عملیات بیت المقدس وارد شهر شدند، در زمان فیلمبرداری مستندهای جنگی، کارگردان نتوانست نقش پررنگی در فیلمبرداری داشته باشد و مهدی مدنی معتقد بود که من در آن زمان بیشتر یک ناظر بودم». از مرحله دوم و سوم تا آزادسازی خرمشهر فقط گروه ما و چند نفر از بچه های اهواز کار می کردند. با نزدیک شدن به حماسه خرمشهر، گروه هایی از تهران به جمع ما اضافه شدند و زمانی که مراحل تولید هنوز به طور کامل انجام نشده بود، این اثر از تلویزیون پخش شد.

داودی درباره چگونگی ساخت مستند پل آزادی گفت: مهدی مدنی عاشق روایت ساده یا سینمای چشم بود و با دیدن همین اثر درباره خرمشهر تصمیم گرفت پل آزادی را کارگردانی کند.

پل آزادی؛ حاصل تلاش جمعی فیلمبرداران و فیلمسازان جنگ

در ادامه این نشست محمدحسین حقیقی مدیر یگان رزمی سیمای یکم دفاع مقدس و تهیه کننده فیلم سینمایی «پل آزادی» در گفتگوی تلفنی گفت: این فیلم یکی از آثار ساخته و تولید شده در مجموعه «جنگ جنگ تا پیروزی» است که شامل 13 مجموعه مستند است و در آن زمان از یگان های مختلف نظامی دعوت شد تا پس از عملیات هرکدام به عنوان گروه های عملیاتی به انجام برسانیم. اهواز با هماهنگی نیروهای نظامی بیت المقدس در آن زمان یگان های مختلف سازمان با هماهنگی نیروهای نظامی در پایگاه های عملیاتی حضور داشتند و در نقاط خاصی مشغول به کار بودند.

حقیقی ادامه داد: همکاران همکار ما توانستند از جنبه های مثبت این مجموعه برای تهیه فیلم های خود استفاده کنند و شهید آوینی یکی از فیلمسازان بود. زمانی که عملیات آزادسازی حرمشهر برنامه ریزی شد، سید محمد بهشتی رهبری گروه ها را بر عهده داشت. بعد از این عملیات که تمام فیلم ها جمع آوری شد این سریال به یاد مهدی مدنی که او هم در منطقه بود به صورت زنده پخش شد.

وی ادامه داد: «پل آزادی» محصول تلاش فیلمبردارانی چون فرهاد صبا و محمد داودی بود که توانستند با ترسیم آثار خود این مستند را بسازند.

علاقه رهبر شهید به مستند پل آزادی

تهیه کننده «پل آزادی» با اشاره به انتشار این مستند گفت: در اولین سالگرد آزادسازی هرمشهر نسخه 35 میلی متری این مستند منتشر شد. اثری که حاصل تلاش بسیاری از فیلمبرداران است. بعد از این ماجرا رهبر شهید ما را به ریاست جمهوری دعوت کردند. آنها علاقه زیادی به دیدن این فیلم داشتند. رهبر شهید همیشه در دوران ریاست جمهوری و رهبری خود جلسات منظمی برای تماشای فیلم برگزار می کرد.

حقیقی در پایان گفت: «پل آزادی» حاصل تلاش بسیاری از دوستان به ویژه رئیس قرارگاه جناب آقای بهشتی، زنده یاد مهدی مدنی کارگردان و فیلمبرداران محمد داودی و فرهاد صبا است. اثری که یکی از بهترین فیلم های مستند تاریخ سینمای ایران است. اما متأسفانه مهدی مدنی کارگردان این فیلم آنچنان که شایسته بود دریافت نکرد. همچنین لازم به ذکر است که بچه های یگان رزمی تلویزیون در آن زمان بسیار صمیمانه کار می کردند، اغلب حتی به خانه نمی رفتند و وقتی مجروح می شدند از بیمارستان سؤال نمی کردند.

سپس کامران ملکی از اعضای شورای مرکزی انجمن منتقدان سینما گفت: در دوران جنگ تحمیلی اول روایت سینماگران با روایت سربازان آن دوران تلقی می شود و این نشان می دهد که آنها آگاهانه در تمام ابعاد جنگ حضور داشتند. گویی «پل آزادی» می تواند نوعی داستان سرایی را دنبال کند.

داوودی در ادامه به اهمیت پرداختن به موضوع هرمشهر اشاره کرد و گفت: موضوع آزادسازی هرمشهر موضوع بسیار مهمی است و در سال های اخیر در حین تحقیق در این دوران به موارد شگفت انگیز زیادی برخورد کردم که از ناگفته های دوران دفاع مقدس به شمار می رود.

داودی در بخش پایانی سخنان خود با بیان این مطلب گفت: دغدغه های به جا مانده از دوران دفاع مقدس بسیار مهم است. این روزها حتی با موبایل هم می توان تصاویر را ثبت کرد، اما در دوران دفاع مقدس شرایط فرق می کرد و تلاش های مرحوم اکبر عالمی باعث شد تا امروز برنامه های زیادی از آن دوران در آرشیو تلویزیون گنجانده شود. امیدوارم شرایط برای استفاده بهینه از این تصاویر فراهم شود.

این سینماگر باتجربه با اشاره به اهمیت ارتباط در قالب اردوی فرهنگی بین سینماگران نسل گذشته و جدید گفت: امیدوارم فضایی ایجاد شود که فیلمسازان نسل گذشته و جدید دور هم جمع شوند و به نوعی تبادل تجربیات صورت گیرد. در واقع، ایجاد یک اردوگاه فرهنگی با حضور افراد نسل های مختلف علاوه بر به تصویر کشیدن موضوعاتی مانند قدرت مدیریت در جنگ، می تواند باعث ایجاد اجماع در بین فیلمسازان شود و کار در زمینه مستندسازی به شکل علمی تری انجام شود.

روایت جنگ در قلب جنگ اکنون زنده می شود

در پایان این جلسه رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی نیز در سخنانی با تجلیل از خدمات محمد داوودی گفت: وجود امثال وی سرمایه ملی برای کشور محسوب می شود. آقای داوودی یک تجربه منحصر به فرد و خاص به ارمغان می آورد که حیف است که نسل های مختلف نمی توانند از این تجربه استفاده کنند.

وی افزود: اتفاقات مربوط به ماه مبارک رمضان، جنگ 12 روزه و واقعه هرمشهر شباهت ها و تفاوت هایی دارد. به هر حال نسل جوان باید از این تجربه ارزشمند مطلع شود.

فریدزاده با بیان اینکه در تاریخ لحظاتی پیش می آید که ملتی مانند برق به ملت تبدیل می شود، گفت: در این میان عقل سلیم پدیدار می شود، تولد و زایش رخ می دهد و می توان این نقاط عطف را از تاریخ حذف کرد و یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر ما قطعاً فتح حرم شهر به تعبیر شهید رهبر بااستی است.

رئیس سازمان سینمایی با بیان اینکه ما از دالان تاریخ عبور کرده ایم و روایت جنگ در دل جنگ جان گرفته است، ادامه داد: ای کاش این تجربیات ثبت می شد و اتفاقات رخ داده به نسل های آینده سپرده می شد و باید از نسل های گذشته درس بگیریم و به خاطر حوادثی که آنها تجربه کرده اند مؤدبانه در برابر آنها زانو بزنیم. دیر شد و ما هنوز در دل ماجرا هستیم و برای شما و بزرگانی چون شما که بر فرهنگ و هنر این سرزمین ها و مردم این مرز و بوم سایه انداخته اید، اتفاقات خوبی می افتد. امیدواریم که باشد.

در پایان این برنامه با حضور رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی و علی اکبر علیزاده مشاور وزیر و مدیر امور ایثارگران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به محمد داودی تصویربردار مستند «پل آزادی» لوح تقدیر اهدا شد.

در دومین روز از برنامه «روایت جنگ در دل جنگ» که به مناسبت سالروز آزادسازی هرمشهر برگزار می شود، فیلم های مستند «خرمشهر» ساخته هوشنگ توکلی در سال 1363، «کربلای 5» ساخته جواد شمکداری در سال 1366 و «شنبه 1366» فیلم مستند «دیده کوبی» امروز اکران می شوند. ساعت 14:00 جمال شورجه حضور خواهد داشت. هوشنگ توکلی و جمال شورجه برگزار می شود.

59243