بعدی- گزارش ویژه آکسیوس نشان می دهد که ایالات متحده و ایران به توافقی نزدیک می شوند که تمرکز اصلی آن بر تمدید 60 روزه آتش بس، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات برای توقف برنامه هسته ای ایران است. این توافقی است که به گفته مقامات آمریکایی می تواند از گسترش جنگ جلوگیری کند و فشار بر بازار جهانی نفت را کاهش دهد، اما هنوز مشخص نیست که آیا به یک توافق پایدار و بلندمدت منجر خواهد شد یا خیر.
بر اساس گزارشی از Axios، به گفته یک مقام آمریکایی، پیش نویس فعلی این توافق شامل امضای یادداشت تفاهم (MOU) بین دو طرف است که به مدت 60 روز اعتبار دارد و در صورت توافق طرفین قابل تمدید است. بر اساس این پیش نویس، ایران متعهد می شود که تنگه هرمز را بدون اخذ عوارض باز نگه دارد و مین هایی را که در این آبراه گذاشته است پاکسازی کند تا کشتی ها بتوانند به عبور خود ادامه دهند.
در پاسخ، ایالات متحده تحریم بنادر ایران را لغو کرد و برخی از معافیت های تحریمی خود را برگرداند تا تهران بتواند آزادانه به صادرات نفت خود ادامه دهد. این مقام آمریکایی با پذیرش اینکه این اقدام به اقتصاد ایران کمک می کند، تاکید کرد که این موضوع برای بازار جهانی نفت نیز اهمیت حیاتی دارد.
وی همچنین گفت: هرچه ایرانی ها سریعتر مین ها را پاکسازی کنند و اجازه دهند کشتیرانی از سر گرفته شود، محاصره سریعتر رفع خواهد شد. این مقام آمریکایی اصل استراتژیک دونالد ترامپ در این توافق را «تخفیف عملکرد» توصیف کرد.
بر اساس این گزارش، ایران خواستار آزادسازی فوری داراییهای مسدود شده و لغو دائم تحریمها بود، اما واشنگتن تاکید کرد که چنین اقداماتی تنها در صورتی انجام میشود که تهران به تعهدات خود عمل کند.
این مقام آمریکایی در بخش هستهای مدعی شد که در پیشنویس یادداشت، ایران متعهد شده است که تولید تسلیحات هستهای را ادامه ندهد، درباره تعلیق برنامه غنیسازی اورانیوم و حذف ذخایر اورانیوم بسیار غنیشده مذاکره کند. از سوی دیگر، ایالات متحده نیز پذیرفت که در یک دوره 60 روزه درباره کاهش تحریم ها و آزادسازی دارایی های ایران مذاکره کند. اما اجرای این اقدامات مشروط به دستیابی به توافق نهایی و اجرای قابل تایید آن خواهد بود.
بر اساس این گزارش، نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه در ماههای اخیر تا پایان آتشبس در منطقه خواهند ماند و تنها در صورت دستیابی به توافق نهایی، روند عقبنشینی آغاز خواهد شد.
آکسیوس در ادامه این گزارش نوشت که پیش نویس توافق شامل پایان دادن به جنگ اسرائیل و حزب الله لبنان نیز می شود. یک مقام اسرائیلی گفت، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز شنبه در تماس تلفنی با ترامپ نسبت به این بند و سایر جنبه های توافق ابراز نگرانی کرد، اما اعتراضات خود را “محترمانه و مودبانه” بیان کرد.
این مقام آمریکایی تاکید کرد که این توافق “آتش بس یکجانبه” نخواهد بود و در صورت تلاش حزب الله برای تجهیز مجدد یا حمله به اسرائیل اجازه داده خواهد شد که اقدامی انجام دهد. وی گفت: «اگر حزب الله دست به اقدام بزند، اسرائیل نیز دست به کار خواهد شد.
این مقام مسئول با اشاره به نتانیاهو افزود: بی بی دغدغه های داخلی خودش را دارد اما ترامپ منافع آمریکا و اقتصاد جهانی را مد نظر دارد.
هر سه منبع آگاه به آکسیوس گفتند که ترامپ روز شنبه در یک کنفرانس تلفنی با تعدادی از رهبران عرب و مسلمان درباره این توافق گفتگو کرد و همه از این روند حمایت کردند. بر اساس این گزارش، محمد بن زاید رئیس جمهور امارات متحده عربی، سران عربستان، قطر، مصر، ترکیه و پاکستان نیز در این تماس حضور داشتند و در روند میانجیگری ایفای نقش کردند.
در این گزارش آمده است که پاکستان به رهبری فیلد مارشال عاصم منیر که در روزهای جمعه و شنبه در تهران حضور داشت، یکی از میانجی های اصلی این توافق است.
آکسیوس نوشت که ترامپ در روزهای اخیر بین دستیابی به توافق دیپلماتیک و انجام حملات بزرگ علیه ایران مردد بوده است، اما از شامگاه شنبه تمایل بیشتری به راه حل دیپلماتیک پیدا کرده است.
این مقام آمریکایی گفت کاخ سفید امیدوار است که اختلافات نهایی ظرف چند ساعت آینده حل شود و توافق روز یکشنبه اعلام شود. اما ایالات متحده هشدار داده است که اگر فکر کند ایران در مورد مذاکرات هسته ای جدی نیست، توافق ممکن است قبل از پایان 60 روز از بین برود.
جالب است که ببینیم ایران واقعاً مایل است تا کجا پیش برود، اما اگر آنها مایل باشند و بتوانند مسیر خود را تغییر دهند، این مرحله بعدی آنها را مجبور خواهد کرد که تصمیمات مهمی در مورد آنچه می خواهند به عنوان یک کشور باشند، اتخاذ کنند.
به گفته این مقام، در صورت برآورده شدن خواسته های ترامپ در خصوص برنامه هسته ای ایران، رئیس جمهور آمریکا آماده است تا گام های جامعی را برای همسویی مجدد روابط با ایران بردارد و این فرصت را برای تهران فراهم کند تا از «پتانسیل عظیم اقتصادی» خود استفاده کند.