در سپتامبر 2024، درخشندگی ستاره شبه خورشید J0705+0612 که در فاصله 3000 سال نوری از ما قرار دارد، به طور ناگهانی ضریب 40 کاهش یافت و این رویداد تا می 2025 ادامه یافت.
این کاهش نور توجه دانشمندان دانشگاه جانز هاپکینز در ایالات متحده را به خود جلب کرد. تیمی از ستاره شناسان به سرپرستی پروفسور نادیا زاکامسکایا این رویداد نادر را برای تقریباً نه ماه با استفاده از تلسکوپ جمینی جنوبی در شیلی مشاهده کردند.
بر اساس گزارشی که در مجله Astronomy منتشر شد، مقایسه یافتههای تیم با دادههای آرشیو شده برای J0705+0612 نشان داد که این ستاره توسط یک ابر عظیم گاز و غبار با حرکت آهسته پوشیده شده است. دانشمندان تخمین می زنند که این ابر حدود دو میلیارد کیلومتر با ستاره فاصله دارد و قطر آن حدود 200 میلیون کیلومتر است. همچنین مشخص شد که این ستاره از نظر گرانشی به یک جسم ثانویه بزرگ که در لبه منظومه قرار دارد متصل است.
این تیم از جدیدترین ابزار رصدخانه، طیفنگار نوری با وضوح بالا Gemini (GHOST) برای مطالعه ترکیب این ابر استفاده کردند. در مارس 2025، این ابزار یک کسوف را مشاهده کرد که کمی بیش از دو ساعت به طول انجامید و طیفی را ثبت کرد که نور ستاره را پراکنده می کرد و عناصر شیمیایی را در مواد بین ستاره ای آشکار می کرد.
دانشمندان با استفاده از GHOST توانستند برای اولین بار حرکت سه بعدی گاز درون این دیسک را اندازه گیری کنند و بادهای تبخیر مواد معدنی مانند آهن و کلسیم را تشخیص دهند. نتایج همچنین نشان داد که ابر مستقل از ستاره در حال حرکت است و ارتباط آن با جسم ثانویه را تایید می کند.
این اولین باری است که اخترشناسان حرکت درونی گاز را در یک دیسک که به دور یک جرم ثانویه مانند یک سیاره یا ستاره کم جرم می چرخد، اندازه گیری می کنند. مشاهدات بعدی نشان داد که این محیط بسیار پویا بوده و مواد معدنی گازی از جمله آهن و کلسیم در آن جریان دارد.
تخمین زده می شود که این ستاره بیش از دو میلیارد سال سن داشته باشد. این بدان معناست که این دیسک باقیمانده ای از تشکیل سیاره نیست، بلکه احتمالاً در نتیجه یک برخورد عظیم بین دو سیاره شکل گرفته است. این کشف نشان میدهد که رویدادهای مخرب در تکامل منظومههای سیارهای میتواند حتی در منظومههای بالغ نیز رخ دهد، و به عنوان یادآوری آشکار این است که جهان به هیچ وجه پایدار نیست.