رسانههای انگلیسی روز جمعه گزارش دادند که کشورهای عربی و اسلامی تلاشهای فوری برای جلوگیری از تنشآفرینی آمریکا علیه ایران انجام میدهند. این تلاشی است که در سایه نگرانیهای فزاینده مبنی بر اینکه تهران از خواستههای سختگیرانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا عقبنشینی نخواهد کرد، انجام میشود. قدرت های منطقه ای نگران هستند که افزایش لفاظی ها و تقویت نظامی به زودی به درگیری مستقیم منجر شود.
به گزارش ایسنا، روزنامه فایننشال تایمز می نویسد کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله قطر، عمان و امارات متحده عربی برای کاهش تنش ها با هر دو طرف (واشنگتن و تهران) تماس فعال دارند. این تلاش ها پس از اینکه ترامپ به ایران هشدار داد که «زمان در حال اتمام است» تشدید شد. فایننشال تایمز همچنین می گوید که ترکیه از این طرح های عربی همراه با پاکستان حمایت می کند.
این روزنامه با بیان اینکه ایران در واکنش به تهدیدات آمریکا و استقرار ناوگان تهاجمی ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه عقب نشینی نکرده است، تاکید می کند که آماده دفاع است. مقامات ایرانی هشدار دادند که کشورشان آماده جنگ است و به هر حمله ای پاسخ خواهد داد. به گزارش فایننشال تایمز، این تهدیدات متقابل هم فوریت تلاش های دیپلماتیک را افزایش داد و هم دستیابی به توافق را دشوار کرد.
رسانه های انگلیسی می نویسند که خواسته های ترامپ مانع اصلی هر گونه پیشرفت دیپلماتیک است. به گفته دیپلماتها و تحلیلگرانی که در این مقاله به آنها اشاره شده است، رئیسجمهور آمریکا میخواهد برای همیشه تمام فعالیتهای غنیسازی اورانیوم ایران را متوقف کند، محدودیتهای سختی را بر برنامه موشکهای بالستیک این کشور اعمال کند و به حمایت از جنبشهای مقاومت منطقهای از جمله حزبالله لبنان و جنبش انصارالله در یمن پایان دهد. یک دیپلمات به این روزنامه گفت که علیرغم تلاش های مداوم “هیچ پیشرفتی حاصل نشده است”.
این مقاله می افزاید که «پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا اعلام کرد که ایران «همه گزینه ها برای توافق را دارد» اما نباید به دنبال توانایی هسته ای باشد. با این حال، فایننشال تایمز تاکید می کند که هنوز مشخص نیست که آیا دولت آمریکا در مسیر خاصی تصمیم گرفته است یا خیر. هاگست گفت ارتش ایالات متحده آماده اجرای هر چیزی است که رئیس جمهور انتظار دارد.
بر اساس این گزارش، کشورهای عربی و اسلامی به ترامپ هشدار دادهاند که حمله به ایران میتواند شعلهی درگیری گستردهتری در خاورمیانه ایجاد کند. به گفته این کشورها، چنین جنگی می تواند تهران را به سمت هدف قرار دادن تأسیسات نفت و گاز در خلیج فارس سوق دهد. این وضعیت ثبات منطقه و بازار جهانی انرژی را تهدید خواهد کرد.
فایننشال تایمز می نویسد که یکی از مهم ترین موانع دیپلماسی، درک تهران از شرایط آمریکا به عنوان «تسلیم» است. تحلیلگران می گویند جمهوری اسلامی ایران اصرار دارد که هر گفت وگویی باید بر اساس برابری باشد و مذاکره تحت فشار یا از موضع ضعیف را رد می کند.
این مقاله به نقل از صنم وکیل، مدیر غرب آسیا در اندیشکده چتم هاوس، می گوید که مقامات ایرانی با ارسال پیام هایی در مورد آمادگی برای دیپلماسی، در واقع به جای موافقت با آنچه او «تسلیم شدن به جای مذاکره» می خواند، سعی در خرید زمان دارند.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران هشدار داد که نیروهای مسلح ایران “انگشت روی ماشه” برای پاسخ به هرگونه اقدام نظامی دارند، اما همچنین گفت که تهران می تواند توافق هسته ای “دوجانبه، عادلانه و عادلانه” را بازبینی کند. بر اساس این مقاله، عراقچی در روزهای اخیر با همتایان منطقهای خود در تماس بوده و کانالی برای ارتباط با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا دارد، اما وزارت امور خارجه ایران اعلام کرده است که در روزهای اخیر هیچ پیامی مبادله نشده است.
این مقاله می افزاید که تماس تلفنی مسعود المادیجیان، رئیس جمهور ایران با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی نیز در تلاش های موازی دیپلماتیک نقش داشته است. بر اساس روایت این تماس، ولیعهد عربستان سعودی گفته است که ریاض اجازه نخواهد داد از حریم هوایی یا سرزمین آن کشور برای حمله به ایران استفاده شود. امارات متحده عربی نیز موضع مشابهی اتخاذ کرد. علاوه بر این، وزیر دفاع عربستان سعودی و برادر ولیعهد، «خالد بن سلمان» نیز برای دیدار با دولت ترامپ به واشنگتن رفتند.
فایننشال تایمز تاکید می کند که علیرغم اقدامات دیپلماتیک همه جانبه، بی اعتمادی بین تهران و واشنگتن همچنان عمیق است. به ویژه پس از حمایت ترامپ از جنگ رژیم صهیونیستی در آستانه ششمین دور مذاکرات غیرمستقیم هسته ای در ژوئن.