پس از از بین رفتن هیجان جشنواره، انتقادات جدی مطرح می شود.

عیسی افتخار می کند در گفتگو با رامتین شهبازی اخبار آنلاینجشنواره امسال به بررسی نسبت نقد روزنامه نگاری و نقد حرفه ای می پردازد و وضعیت نسل جدید منتقدان، نقش مطالعات میان رشته ای، تاثیر رسانه های جدید و امکان ایجاد زیبایی شناسی جدید در سینمای ایران مورد بررسی قرار می گیرد. از منظری امیدوارانه اما انتقادی، او معتقد است که اگرچه سرعت انتشار نظرات افزایش یافته است، اما نقد تحلیلی همچنان نیازمند فاصله، تأمل و چارچوب نظری است. مسیری که نسل جدید منتقدان طی کرده اند، اگر به درستی طی شود، ممکن است به بازتعریف اقتدار نقد در سینمای ایران منجر شود. رامتین شهبازی در پاسخ به این سوال که نسبت نقد حرفه ای مبتنی بر تحلیل و نقد روزنامه نگاری مبتنی بر واکنش سریع در جشنواره امسال چیست، تاکید می کند: وقتی فیلمی را در میان جمعیت جشنواره تماشا می کنیم، به خصوص در حضور جمعی از همکاران، خیلی سریع تحت تاثیر فضا قرار می گیریم و این صرفا یک واکنش ژورنالیستی است. اما پس از اکران، سر و صدای جشنواره از بین می رود و انتقادها جدی و تحلیلی می شود.

نقد حرفه ای در مقابل نقد روزنامه نگاری؛ فاصله معنادار

رامتین شهبازی درباره این سوال که نسبت نقد حرفه ای مبتنی بر تحلیل و نقد روزنامه نگاری مبتنی بر واکنش سریع در جشنواره امسال چیست، تاکید می کند: وقتی فیلمی را در میان جمعیت جشنواره می بینیم، به خصوص در حضور جمعی از همکاران، خیلی سریع تحت تاثیر فضا قرار می گیریم و این کاملا یک واکنش ژورنالیستی است. اما پس از اکران، سر و صدای جشنواره از بین می رود و انتقادات جدی و تحلیلی می شود.

نقد حرفه ای و روزنامه نگاری; ظاهر نسل جدید

او درباره نسل جدید منتقدان می گوید: توقع من از این نسل بسیار زیاد است. من خودم تعدادی از آنها را معرفی کردم. فرق آنها با ما این است که اکثرا تا مقطع دکترا تحصیل کرده اند و تعدادی هم مدرس دانشگاه. دیدگاه های پخته و علمی آنها باعث دور شدن نقدهایشان از ژانر روزنامه نگاری می شود. البته دو طیف وجود دارد: یک گروه تحصیل کرده و جدی و یک گروه احساسی و ناآگاه.

شهبازی ادامه می دهد: در گذشته این تنوع وجود نداشت، اما اکنون انتشار نقدها بسیار سریع و فراگیر شده است و همه می توانند نظر خود را در شبکه های اجتماعی منتشر کنند.

تنوع گونه ای و رویکرد میان رشته ای

شهبازی تنوع ژانری آثار جشنواره و اهمیت رویکردهای میان رشته ای را اینگونه توضیح می دهد: ما نمی توانیم کاملا تابع ژانرهای آمریکایی باشیم. باید بومی سازی انجام شود. امسال آثاری در ژانرهای مختلف داریم و منتقدان جوان می توانند با تکیه بر مطالعات میان رشته ای تحلیل دقیق تری ارائه دهند.

وی همچنین می افزاید: مطالعات میان رشته ای به هیچ دوره ای محدود نمی شود و از فیلم های قبل از انقلاب تا به امروز قابل استفاده است. این آثار برخلاف برخی نظرها از ارزش هنری فیلم نمی کاهد، برعکس اثر را زنده و قابل تحلیل نگه می دارند. داوران جوان با چارچوب نظری روشن می توانند تحلیل های سازمان یافته و حرفه ای ارائه دهند.

رسانه های جدید و محل انتقاد

شهبازی در خصوص تاثیر شبکه های اجتماعی، پلتفرم ها و پادکست های تصویری توضیح می دهد: این حوزه ها سرعت انتشار نقد را افزایش می دهند، اما حوزه نقد عمیق و تحلیلی معمولا در مجلات و نشریات تخصصی رخ می دهد.

ادامه می‌دهد: نسل آینده می‌تواند از هوش مصنوعی به عنوان دستیار استفاده کند، اما نحوه استفاده از آن اهمیت ویژه‌ای دارد. این نسل در حال بازتعریف جایگاه مرجعیت تحلیلی است، اما هنوز تا رسیدن به جایگاه منتقدان کلاسیک راه زیادی در پیش دارد.

زیبایی شناسی نسل جدید فیلمسازان و نقش منتقدان جوان

شهبازی درباره شکل‌گیری زیبایی‌شناسی نسل جدید فیلم‌سازان می‌گوید: فیلم‌های امسال به‌ویژه فیلم‌های اول بحث‌برانگیز هستند، اما تغییر اساسی در زیبایی‌شناسی نسل ایجاد نشده است. آنچه مهم است ادامه کار فیلمسازان است و اینکه چه کسانی می توانند حرفه ای شوند.

وی درباره نقش منتقدان جوان می افزاید: منتقدان جوان با استفاده از ابزار مفهومی و تحلیل ساختاری می توانند زیبایی شناسی را از سطح توصیف سلیقه به تحلیل عمیق ارتقا دهند. دسترسی به منابع به روز کلید تجزیه و تحلیل دقیق است.

شهبازی همچنین بر اهمیت گفت و گو تاکید می کند: گفت و گو و تعامل بین منتقدان و سینماگران بسیار مهم است. تا جایی که ممکن است باید از گفتگو استفاده کرد و از خشونت پرهیز کرد.

توصیه ای به نسل جدید

رامتین شهبازی در پایان به نسل جدید منتقدان و دانشجویان سینما توصیه می کند: از مطالعات روز و منابع علمی غافل نشوید، شرکت در جشنواره ها و محل های نقد را جدی بگیرید و از فرصت های سخنرانی استفاده کنید. به روز بودن، مطالعه میان رشته ای و تحلیل دقیق می تواند نقد و تحلیل فیلم نسل جدید را به سطح بالاتری برساند.

59243