زینب خانم چهره راهپیمایی 22 بهمن امسال بود

انتخابتو: راهپیمایی 22 بهمن امسال با گفتگوها و واکنش های حاشیه ای قابل توجه و بازتاب گسترده رسانه ای همراه بود. رسانه های رسمی از افزایش مشارکت مردمی نسبت به سال های گذشته خبر دادند. خبرگزاری فارس تعداد شرکت کنندگان در تهران را به 4 میلیون نفر رساند و سطح مشارکت در کشور افزایش چشمگیری داشته است. در همین حال خبرگزاری دانشجو با ارائه آماری بزرگتر از شرکت بیش از 30 میلیون نفر در راهپیمایی یاد کرد.

زینب آذرکشاب و ماجراهای دیروز

اما مهمترین جنبه مراسم امسال نه آمار، بلکه حضور و نمایندگی رسانه ای یک چهره خاص بود: زینب آذرکشاب، فعال مارکسیست و دانشجوی علوم سیاسی دانشگاه تهران. انتشار عکس و مصاحبه بدون روسری او در راهپیمایی واکنش های ضد و نقیضی را در رسانه های رسمی به ویژه خبرگزاری فارس و خبرگزاری دانشجو به همراه داشت.

خبرگزاری دانشجو حتی مصاحبه ای منتشر کرد که در آن آذرکش از «محور مقاومت» حمایت کرد. موضع یک فعال چپ با گرایش مارکسیستی برای برخی ناظران چشمگیر بود.

حضور ناخوانده زن محجبه

حضور فردی با چنین سوابق فکری در مراسمی که پایگاه اجتماعی آن عمدتاً متشکل از نیروهای معتقد به گفتمان رسمی جمهوری اسلامی است، بحث برانگیز شده است، به ویژه در فضایی که بحث حجاب در ماه های اخیر به یکی از محورهای اصلی شکاف های اجتماعی تبدیل شده است.

برخی از کاربران شبکه های اجتماعی این بازنمایی در رسانه ها را نشانه تغییر ترکیب نیروهای سیاسی یا تلاش برای نشان دادن تنوع دیدگاه ها در چارچوب رسمی دانستند. با این حال، دیگران فکر می کنند که این اقدامی هدفمند برای برجسته کردن یک شخصیت خاص است.

واکنش ها محدود به کاربران عادی نبود. فعالان جناح راست در شبکه های اجتماعی مانند اشکان زارع و البرز زاهدی به حضور و مواضع زینب آذرکشاب واکنش نشان دادند و از این اتحاد انتقاد کردند. از سوی دیگر، میلاد دخانچی پیش از این در برنامه «تریبون آزاد» خود در یوتیوب از برخی تصمیمات و سیاست های جاری دفاع کرده بود. موضعی که بحث هایی را در مورد بازتعریف مرزهای سنتی راست و چپ در حوزه سیاسی ایران در آن زمان به راه انداخت.

همه این تحولات نشان می دهد که پس از اعتراضات اخیر و شفاف سازی ائتلاف های سیاسی، نوعی تجدید ساختار گفتمانی شکل گرفته است.

تقسیم‌بندی‌های کلاسیک راست و چپ، حداقل در برخی موضوعات، مانند سیاست خارجی یا مفهوم «محور مقاومت» با هم همپوشانی دارند یا تغییر جهت می‌دهند. حضور فعالان چپ در مراسمی مانند بهمن یا دفاع از برخی سیاست‌های رسمی برای برخی از گرایش‌های راست سوال‌برانگیز شد و واکنش‌هایی را در پی داشت.

در چنین فضایی شبکه‌های اجتماعی به عرصه اصلی درگیری‌های گفتمانی تبدیل شده‌اند و همسویی‌ها بیش از پیش آشکار شده است. فراتر از اعداد و ارقام اعلام شده، راهپیمایی امسال شاهد ظهور این تنش ها و بازتعریف موقعیت های سیاسی بود. روندی که به نظر می رسد در ماه های آینده بر فضای فکری و سیاسی کشور سایه بیاندازد.