بعدی- دور دوم مذاکرات جدید ایران و آمریکا در ژنو به وضعیتی منجر شد که گمانه زنی ها درباره موفقیت این مذاکرات یا تاثیر آن بر روند کلی روابط طرفین ادامه دارد. با این حال تخت روانچی تاکید کرد که باید مراقب باشیم از یک سوراخ دو بار گزیده نشویم.
به گزارش انتخابتو، جاوید قربانوگلی مدیرکل سابق وزارت امور خارجه و سفیر سابق ایران در آفریقای جنوبی با انتخابتو دیدار کرده است. وضعیت فعلی را تحلیل کرد:
اجماع آمریکا علیه ایران خطرناک است و باید شکسته شود
جاوید قربان اوغلی تخت روانچی در خصوص آنچه لابی آمریکایی نامیده می شود، گفت: معتقدم در مورد لابی آمریکا نیازی به صحبت نیست. آمریکا یک اجماع علیه ایران ترتیب داد. این اجماع شامل متحدان اروپایی آمریکا نیز می شود که در برخی موارد موضع قوی تری نسبت به آمریکا دارند. با این حال، در میان این کشورها، تنها انگلیسی ها آشکارا با اقدام نظامی مخالفت می کنند. با این حال، من شک دارم که سایر کشورهای اروپایی قویاً از حمله نظامی حمایت کنند، زیرا آنها می دانند که قربانیان واقعی حمله نظامی ابتدا کشورهای منطقه و سپس اروپایی ها خواهند بود که احتمالاً با سیل عظیمی از مهاجران روبرو خواهند شد. در فضایی که وضعیت اقتصادی بسیار بد اروپا و جنگ در اوکراین ادامه دارد، طبیعی است که اروپایی ها علاقه ای به چنین شرایطی نداشته باشند. اما نقطه مشترک و اتفاق نظر اروپا و آمریکا این است که متاسفانه شرایط به حدی رسیده است که همه خواهان تغییرات همه جانبه در ایران هستند. این نکته بسیار مهم و خطرناکی است.»
این دیپلمات ارشد ایرانی ادامه داد: با وجود شرایط توافق آمریکا، باید مراقب باشیم که کشورهای منطقه حتی اگر از حاکمیت ایران راضی نباشند، خواهان جنگ نباشند، زیرا می دانند که قربانی واقعی جنگ خود خواهند بود. بنابراین عربستان سعودی، عمان، کویت، مصر، ترکیه و دیگران در تلاش هستند تا به یک نتیجه معقول برسند. به همین دلیل است که می گویم آمریکا نیازی به لابی ندارد، زیرا لابی های لازم از قبل وجود دارد. پس چگونه می توانیم اجماعی را که آمریکا ایجاد کرده است از بین ببریم؟ من معتقدم بخش اول این شکست اجماع در داخل کشور رخ می دهد. باید هر چه زودتر به آشتی ملی با مردم برسیم. این سازش و سازش افراطی نیست، بلکه بخشی از آن چیزی است که در قانون اساسی به آن توجه شده است.
به نظر من وقتی قشری از جامعه به یک تماس پاسخ مثبت می دهند (چه تعداد افرادی که چنین چیزی را می پذیرند کم باشد یا زیاد) توهین آمیز است. اتفاقاً معتقدم پذیرش چنین چیزی ناشی از عشق به آن فرد نیست، بلکه از کینه ها و کینه هایی است که شکل گرفته و باید برطرف شود. توجه به کثرت گرایی سیاسی و حق اعتراض که در قانون اساسی نیز آمده است باید به همه ظرفیت ها در قانون اساسی توجه شود.
ما می توانیم با آمریکا بجنگیم
این تحلیلگر سیاست خارجی ادامه داد: دوستی خاصی با آمریکا نخواهیم داشت. اما ما می توانیم «مدیریت درگیری» با آمریکا ایجاد کنیم. ما یک بار در جریان مذاکرات منتهی به برجام، درگیری را مدیریت کردیم. اسرائیل نمی خواست برجام اجرا شود و در این شکی نیست، اما چرا بهانه ای برای سوء استفاده آنها ایجاد کردیم؟ حقیقت این است که مشکل بین ما و آمریکا فقط با مدیریت درگیری حل می شود. ما نیازی به رابطه دوستانه با ایالات متحده نداریم یا روابط خود را به شیوه ای خصمانه و تهاجمی مدیریت کنیم که منجر به حمله نظامی یا تشدید تنش شود. همه اینها با راه حل های دیپلماتیک قابل حل است، اما نیاز به اراده سیاسی دارد. ما به افرادی با تجربه بالا نیاز داریم تا از این تلاش نتیجه بگیریم.»
ما حدود 22 ماه رو در رو با آمریکا ملاقات کردیم. حتی جان کری و ظریف با هم در خیابان های ژنو قدم زدند. اما اکنون دوباره به این مرحله رسیده ایم. مشکلی که در مذاکرات غیرمستقیم وجود دارد این است که نمی دانیم آیا پیام ها با دقت کافی به طرف مقابل می رسد یا خیر. این موضوع در مورد پیام های طرف مقابل نیز صدق می کند. به این نکته اشاره کنید که مذاکره به تنهایی بار مثبت یا منفی دارد. نیز افزایش می یابد.”
مدیرکل سابق وزارت امور خارجه در ادامه درباره نوع توافق احتمالی ایران و آمریکا گفت: واضح است که تغییرات اساسی در مواضع ایران رخ داده است، این که معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه از حضور شرکتهای نفتی آمریکایی و یا نوسازی ناوگان هوایی ایران توسط شرکتهای آمریکایی استقبال و صحبت میکند، نشان از تغییرات اساسی است. توافق هسته ای ایجاد می شود، نشان می دهد که وقتی همه اینها مذاکره می شود، تغییراتی رخ داده است.
وی افزود: مگر اینکه ترامپ خودش ادعا کند که تمام تاسیسات هسته ای ایران را نابود کرده است. اگر چنین است، چه چیز دیگری مورد بحث است؟ با این وضعیت، غنی سازی دیگر امکانی نیست که بتوان آن را عملیاتی کرد. به همین دلیل باید هر چه زودتر به توافق برسیم. سیگنال های غرب و مقامات ما این است که تصمیمات اساسی گرفته شده است، اما ایران به هیچ وجه نمی خواهد زیر بار غنی سازی صفر برود زیرا مشکلات حقوقی و امنیتی دارد. با این حال، ایران ممکن است استدلال کند که فعالیتهای نظامی منجر به غنیسازی نخواهد شد.»