معاون وزارت حمل و نقل با رد این ادعا که شبکه ملی اطلاعات می تواند جایگزین اینترنت شود، گفت: اگر دولت اینترنت را قطع کند، شبکه ملی نیز در مدت کوتاهی از کار می افتد و بیش از یک یا دو هفته دوام نمی آورد. وی همچنین توسعه کامل شبکه ملی اطلاعات را نیازمند 1100 مطالعه سرمایه گذاری اعلام کرد.
«وحید یزدانیان» معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در نشست خبری امروز (سه شنبه 14 اسفند 1404) آخرین وضعیت شبکه ملی اطلاعات، ابهامات پیرامون آن و چالش های پیش رو را تشریح کرد. وی در این جلسه ضمن ارائه تعریفی از چیستی و نبودن شبکه ملی اطلاعات به انتقادات جدی به سیستم فیلترینگ فعلی، بودجه لازم برای تکمیل این پروژه و لزوم جلب اعتماد بخش خصوصی و کاربران پرداخت.
شبکه ملی اطلاعات چیست؟
یزدانیان در ابتدا به پرسش های اساسی درباره ماهیت شبکه ملی اطلاعات پاسخ داد و آن را در دو دسته «هست» و «نیست» تعریف کرد.
به گفته وی، از دیدگاه وزارت حمل و نقل، شبکه ملی اطلاعات شامل تعاریف زیر است:
یک شبکه پرسرعت نسبت به سایر شبکه ها ایمن تر و پایدارتر است.
شبکه ای پیشرفته که از ظرفیت بخش خصوصی استفاده می کند.
شبکه ای که از ادغام اکوسیستم های جعبه شنی برای ارائه خدمات حاصل می شود.
شبکهای از سازمانهای مردمی که جایگاهی کلیدی در زنجیره اقتصاد دیجیتال دارند و باید نیازهای مردم را برآورده کنند.
شبکه ای مبتنی بر بهترین فناوری های زیرساختی با همتایان جهانی به ویژه در کشورهای توسعه یافته.
شبکه ملی اطلاعات بدون اینترنت بی فایده است
یزدانیان گفت: این شبکه ماهیت سیاسی خاصی ندارد و ماهیت بی طرفی دارد. وی تاکید کرد: این موضوع به حل مشکلات فرهنگی و سیاسی شباهتی ندارد.
مهمترین نقطه ضعف او این بود که این شبکه نمی تواند جایگزین اینترنت شود. یزدانیان با اشاره به اظهارات قبلی وزیر حمل و نقل گفت: یک دوراهی ایجاد شده، این اشتباه است. اگر شبکه ملی اطلاعات داریم نیازی به اینترنت نداریم. آقای وزیر هم گفت که این سخنرانی حتی برای شوخی هم زشت بود. وقتی می گوییم تعدادی اکوسیستم داریم که بدون اینترنت نمی توانند وجود داشته باشند، ساده انگاری است که بگوییم به اینترنت نیاز نداریم و هیچ انسان عاقلی این رویکرد را نخواهد داشت.
وی ادامه داد: شبکه ساختار فیزیکی دارد اما لایه های ارائه خدمات مبتنی بر توسعه نرم افزاری است، در روزهایی که قطعی اینترنت داشتیم بیشترین تقاضا برای دسترسی به اینترنت از سوی سرویس دهندگان در شبکه ملی اطلاعات بود، زیرا آنها می خواهند نرم افزار توسعه دهند و کدها باید از اینترنت فراخوانی شوند، بدون اینترنت، توسعه پلتفرمی وجود ندارد.
یزدانیان با اشاره به بعد امنیتی موضوع گفت: در حوزه امنیت با قطع اینترنت در کوتاه مدت می توان به امنیت رسید، اما حملات سایبری از الگوهای مشابهی پیروی می کند و توسعه دهندگان ضد بدافزار از بانک های تهدید جهانی برای توسعه ضد بدافزار الهام می گیرند، بنابراین تهدیدات باید از طریق اینترنت به روز شوند. تهدیدها
وی افزود: در صورت قطعی اینترنت، این امکان وجود دارد که بسترهای محلی با اتکا به شبکه ملی اطلاعات به مردم خدمات ارائه دهند، اما این بسترها متکی بر زنجیره ارزش هستند و اگر ارتباط جهانی نداشته باشند، نمی توانند این زنجیره را حفظ کنند.
شبکه ملی اطلاعات به زور راه به جایی نمی برد
یزدانیان در ادامه به تشریح تصورات و تعاریف نادرست درباره شبکه ملی اطلاعات پرداخت و گفت: اینکه فکر کنیم شبکه ملی یک شبکه دولتی است و همه را باید به زور به اینجا بیاورند رویکرد درستی نیست و از منظر ما این شبکه باید آنقدر جذاب باشد که مردم به آن مراجعه کنند.
وی افزود: این شبکه نیز نمی تواند به اعتبارات دولتی تکیه کند. زیرا بودجه دولت محدود است و در حاکمیت شبکه تردید ایجاد می کند. بنابراین بخش خصوصی باید تشویق به سرمایه گذاری شود.
تصور غلط دیگر این بود که شبکه ملی اطلاعات معایب شبکه های دیگر را ندارد. یزدانیان با بیان اینکه این تصور از نظر ایمنی و امنیت صحیح نیست، تصریح کرد:
با توجه به ماهیت شبکه، همیشه احتمال رخنه امنیتی وجود دارد. اینکه گروهی تصور کنند مسائل امنیتی، فرهنگی و اجتماعی با وجود شبکه ملی اطلاعات محفوظ است، مطلقاً اشتباه است.
معاون وزیر ارتباطات همچنین تاکید کرد: شبکه ملی اطلاعات نباید به عنوان شبکه زمان بحران دیده شود. بلکه این شبکه باید خدمات مورد نیاز مردم را حتی در مواقع غیر بحرانی نیز ارائه دهد.
خبرنگاران و استخدام کنندگان محلی جایگزین خارجی ها نیستند
یزدانیان درباره توسعه و ناکارآمدی سفیران و پیام رسان ها به ویژه در اتفاقات اخیر نیز توضیح داد: اینکه بگوییم نباید دنبال توسعه سفیران و پیام رسان ها باشیم، درست نیست، البته انتقاداتی هم به کارآمدی آنها دارم.
“این محصولات نباید در شرایط بحرانی مانند قطعی اینترنت اخیر مورد توجه قرار گیرند. در این صورت اگر بهترین برنامه های پیام رسان و موتورهای جستجو را داشته باشید همین اتفاق می افتد. وقتی شبکه مسدود می شود چگونه سرویس های داخلی کار خود را انجام می دهند؟”
یزدانیان با بیان اینکه مشکل زمانی ایجاد می شود که انتظار داشته باشیم این ابزارها کارایی گوگل را داشته باشند، گفت: به جای جایگزینی گوگل یا خبرنگاران خارجی پیشرو، می خواهیم ابزاری را ارائه کنیم که اولویت های آن بیشتر برای فضای فرهنگی ایران مناسب باشد.
وی ادامه داد: برنامه ما ارائه خدمات به دولت و دستگاه های اجرایی از طریق پیام رسان های داخلی است، در حال حاضر برخی کالاها و خدمات ارزی ارائه می شود، منظور ما از پیام رسان توسعه داخلی و خدمت رسانی به مردم است و از این منظر قطعا به حمایت از این پیام رسان ها ادامه خواهیم داد.
یزدانیان با قبول وجود انحراف در توسعه این پلتفرم ها گفت: منکر انحراف در توسعه آنها نیستم، سال هاست که ما به دنبال این هستیم که جویشگر بتواند مانند گوگل درآمدزایی کند و اکوسیستم درآمدزایی خود را ایجاد کند، اما اکنون متوجه شده ایم که این امر در کوتاه مدت نمی تواند سودآور و اقتصادی باشد و نمی تواند جایگزین گوگل شود.
وی با اشاره به آمار استفاده از پیام رسان های داخلی گفت: نظر ما این است که حدود 20 میلیون نفر از پیام رسان های داخلی استفاده می کنند.
قطع شدن اینترنت شبکه ملی اطلاعات را از کار می اندازد
یزدانیان در پاسخ به سوالی مبنی بر ارتباط قطعی اینترنت با شبکه ملی اطلاعات گفت: با قطعی اینترنت شبکه ملی اطلاعات به سرعت از کار می افتد، اگر شبکه ملی اطلاعات نداشته باشیم آیا سیستم مدیریتی ما نمی تواند دسترسی مردم را قطع کند قطعاً می تواند، توسعه نیافتگی شبکه ملی اطلاعات ربطی به قطعی اینترنت ندارد.
وی ادامه داد: فرض کنید شبکه ای با این ویژگی ها داریم و دولت تصمیم می گیرد در کوتاه مدت اینترنت را قطع کند. حتی اگر این اتفاق بیفتد، از نظر فنی، همان شبکه نمی تواند بیش از یک یا دو هفته کار کند. قطعا هک خواهد شد و زنجیره ارزش قطعا از بین خواهد رفت.
یزدانیان تاکید کرد: اینکه بگوییم نیازی به اینترنت نداریم بی معنی است و هیچ کس عاقل این کار را نمی کند، از نظر کارایی امکان پذیر نیست، هر سیستم مدیریتی می خواهد دسترسی به هر سرویسی را قطع کند، ربطی به شبکه ندارد، ما به دنبال اصلاح این مسیر و بهبود دسترسی و زندگی راحت مردم هستیم.
برای تکمیل شبکه به بودجه 1100 همتی نیاز است
یزدانیان در پاسخ به سوال دیگری با اشاره به ارقام و ارقام سرمایه گذاری مورد نیاز برای تکمیل شبکه ملی اطلاعات گفت: ارزیابی معاونت برنامه ریزی وزارت ارتباطات نشان می دهد که برای تکمیل شبکه به حدود 350 سرمایه گذاری دولتی و 750 مطالعه سرمایه گذاری خصوصی نیاز داریم.
وی با بیان اینکه رقمی که تاکنون به صورت مستقیم توسط دولت سرمایه گذاری شده است حدود 10 درصد از این میزان است، گفت: این شبکه نیز مانند سایر شبکه ها بدون سرمایه گذاری امکان پذیر نخواهد بود و در نظر داشته باشید که در دوره های مختلف گاهی از بودجه هایی با نام این شبکه در شبکه استفاده نمی شد و در مقاطعی کل بودجه وزارتخانه تحت این شبکه در نظر گرفته می شد.
فیلتر کردن، ترافیک کثیف را به زیرساخت هدایت می کند
یزدانیان به صراحت مشکلات سیستم فیلترینگ فعلی را بیان کرد: فکر می کنیم سیستم فیلترینگ ایرادات زیادی دارد و ترافیک کثیف را به زیرساخت هدایت می کند که این مشکل از نظر مدیریت شبکه مشکلاتی ایجاد می کند و حس بدی را به کاربر القا می کند.
وی افزود: وزارت ارتباطات یکی از بزرگترین قربانیان ترافیک کثیف ناشی از سیستم فیلترینگ فعلی است، اینها همه زنجیره دوقطبی به هم پیوسته ای است که بازار سیاه خوبی ایجاد می کند که درآمد خوبی برای افراد خاص ایجاد می کند.
معاون وزیر ارتباطات گفت: قسمت فیلترینگ را باید به کاربران نهایی بسپاریم، خانواده ها خودشان محدودیت هایی تعیین می کنند و می توانند با ابزارهایی مانند کنترل والدین وارد عمل شوند، باید بپرسیم آیا برنامه ای برای خانواده ها و همچنین توسعه ابزار و تجهیزات برای ایجاد محدودیت داریم؟
وی از توسعه قطب های مرکز داده در اصفهان و مشهد به منظور خارج شدن ترافیک شبکه از قطبی خبر داد و افزود: پیام رسان های ما در حوزه مرکز داده مشکلات جدی دارند و باید زیرساخت های لازم را برای آنها فراهم کنیم.
مشکل اعتماد به شبکه ملی اطلاعات
یزدانیان مهمترین چالش شبکه ملی اطلاعات را اعتماد عنوان کرد و گفت: البته بودجه دولتی برای توسعه این شبکه کافی نخواهد بود و نیازمند حضور بخش خصوصی هستیم. اما اگر به سرمایه گذار بگویید در شبکه ای سرمایه گذاری کند که کاربر به آن اعتماد ندارد، قطعا سرمایه گذاری نخواهد کرد. بنابراین برای اطمینان از وجود سرمایه گذاران نیازمند جلب اعتماد ملی هستیم.
وی با بیان اینکه دو مسیر بیشتر برای توسعه شبکه ملی اطلاعات نداریم، گفت: یا مسیر حکمرانی اجباری با اعتبارات دولتی و یا شبکه ای با تعاریفی که گفتم با سرمایه گذاری بخش خصوصی که معتقدیم مسیر اول به شکست منجر می شود.
آغاز بازنگری شاخص های شبکه ملی اطلاعات
یزدانیان از بازنگری شاخص های شبکه ملی اطلاعات خبر داد و گفت: جلسات بررسی شاخص های شبکه ملی اطلاعات همزمان با توسعه شبکه در مرکز ملی فضای مجازی در حال برگزاری است.
وی با بیان اینکه سند معماری و طرح جامع شبکه ملی اطلاعات دو ساله بوده و اعتبار آن به پایان رسیده است، افزود: توسعه شبکه یک فعالیت مستمر است و لازم است از فناوری های نوین در آن استفاده شود و موضوعاتی مانند هوش مصنوعی و 5G در طرح معماری شبکه دیده نشد و این فناوری ها نیز باید در شبکه ملی اطلاعات نمایه شوند. تبرها.”
مسئولیت سایر دستگاه ها در شبکه ملی اطلاعات به زمین سپرده شد
وی همچنین در پاسخ به انتقادات وزارت حمل و نقل مبنی بر تکمیل ناقص شبکه ملی اطلاعات گفت: در طراحی این شبکه از 4 لایه تشکیل شده است که مرتبط ترین لایه های این شبکه به وزارت حمل و نقل دو لایه فرعی یعنی لایه زیرساخت و لایه خدماتی شبکه ملی اطلاعات است. هر دستگاه با استخراج 53 اقدام کلیدی.
یزدانیان افزود: بخش قابل توجهی از این اقدامات مربوط به سایر دستگاهها است و اتفاقاً وزارت حملونقل مسئولیتی ندارد که شاهد عدم تحقق آنها هستیم.
وی تاکید کرد: مواردی مانند تلفن محلی، سیستم عامل داخلی و بومی سازی خدمات و تجهیزات شبکه بر اساس نقشه برداری شرکتی مسئولیت سایر دستگاه ها است و وزارت ارتباطات تنها به تحقق این موارد کمک می کند.
منبع: دیجیاتو