اولین روز سال 1405 با مرحله اجرایی شدن وعده دولت مبنی بر بارگیری مجدد «کارت مادر امید» آغاز می شود و بر این اساس ماهانه 2 میلیون تومان به مدت 2 سال به حساب مادرانی که فرزندانشان در 11 فروردین ماه 1405 متولد شده اند واریز می شود. طرحی جدید که ضمن تلاش برای تامین بخشی از هزینه های ضروری کودک، بهره وری اقتصادی و امنیت عاطفی خانواده ها را افزایش می دهد.
به گزارش ایسنا، شورای عالی انقلاب فرهنگی سوم شهریورماه مصوبه «الزامات و راهکارهای بهبود وضعیت جمعیت کشور» را تصویب و با امضای رئیس جمهور ابلاغ کرد. در میان تمامی بخشهای این تصمیم که حمایتهای مالی هدفمند و به موقع از مادران و کودکان در نظر گرفته شده است، مهمترین بخش، طرح «کارت امید مادران» بود.
با تصویب این تصمیم مقرر شد از ابتدای سال 1405 به هر مادری که فرزندش به دنیا می آید ماهانه دو میلیون تومان واریز شود تا 24 ماه غذا، پوشاک و نیاز کودک تامین شود. بودجه سازمان برنامه و بودجه نهایی شد و طبق گفته مسئولان در مجموع 12 هزار میلیارد تومان برای سال اول نیاز بود.
عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی که آن را نیز تایید کرد، اعلام کرد: این حمایت که بدون هیچ شرط دیگری شامل تمام مادران می شود، محدودیت زمانی ندارد و با حمایت دولت ادامه خواهد داشت.
اما ماجرای تصویب این طرح به گزارشهای مرضیه وحید دستجردی دبیر ستاد کل جمعیت کشور درباره «وضعیت ملی جمعیت» و همچنین ماجرای «افزایش قیمت پوشک در سال 1403» برمیگردد. تنها چند روز پس از تصویب این طرح، در نشست خبری که با اصحاب رسانه برگزار شد، اظهاراتی مبنی بر این گشایش دولت در قبال خانواده ها مطرح شد.
سال گذشته قیمت پوشک 3 برابر شد در حالی که پوشک یکی از بدیهی ترین نیازهای کودک است و در 30 آذر 1403 بر صندلی ستاد کشوری جماعت نشستم و دیدم که قیمت پوشک برای سومین بار گران شده است و شکایات زیادی از مردم دریافت کردیم و پس از این موضوع از وزیر خواستیم که به این موضوع رسیدگی شود. در پایان به این نتیجه رسیدیم: با در نظر گرفتن مشکلات اقتصادی مردم و مردم، باید هزینه شیر و پوشک، هزینه زندگی را نیز در نظر بگیریم. از این رو مقرر شد این احتیاط برای خانواده ها انجام شود و بخشی از مشکلات مردم در این زمینه برطرف شود.»
از آنجایی که تمام خواسته های علمی کنونی ثابت می کند که سال های اول زندگی نقش مهمی در رشد کودک دارد، 80 درصد هوش کودک در دو سال اول زندگی شکل می گیرد و پایه سلامت جسمی و مهارت های اساسی، شناختی، حرکتی، زبانی و اجتماعی کودک در دو سال اول شکل می گیرد. این کارت به همه مادران داده می شود، عشریه حساب نمی شود، تنها ملاک سال تولد است و متولدین 1 فروردین 1405 به بعد واجد شرایط دریافت این کارت هستند.
این کارت فقط به نام «مادر» صادر می شود و حتی به نام پدر صادر نمی شود، مگر در موارد استثنایی که طلاق ثبت شود یا مادر فوت کند. در این صورت کارت به نام ولی قانونی کودک صادر یا تغییر می کند.
نحوه خرج کردن کارت اعتباری مادر
اما برای جلوگیری از سوء استفاده احتمالی از این کارت تدابیری اندیشیده شده است و این کارت در درجه اول به نام مادر صادر می شود. طبیعتاً یک مادر بیش از هرکس دیگری به اقلام و مواد لازم برای رشد فرزندش آگاه است. ضمناً با این کارت امکان خرید هیچ محصولی وجود ندارد، اما همانطور که در طرح کاتالوگ الکترونیکی پیش بینی شده است، امکان خرید مواد غذایی، پوشاک و … مورد نیاز نوزادان وجود دارد. محصولات با این کارت خریداری خواهند شد.
شایان ذکر است اعتبار موجود در این کارت ماهیانه دو میلیون تومان می باشد. این اعتبار روی کارت ذخیره می شود و در صورت عدم استفاده در همان ماه دیگر قابل استفاده نیست.
اگرچه این کارت در کنار سایر سیاست های حمایتی به دلیل اهمیت رشد جمعیت که متاثر از عوامل مختلف است، می تواند به افزایش نرخ باروری نیز کمک کند، اما باید به این نکته نیز توجه داشت که این طرح به تنهایی نمی تواند مشکل کاهش جمعیت را حل کند و نیازمند رویکردی جامع و هماهنگ تر از جمله تسهیل شرایط مسکن، اشتغال و تحصیل خانواده های جوان با سایر سیاست ها است.
از سوی دیگر باید توجه داشت که واریز ماهیانه دو میلیون تومان به حساب مادر می تواند به کاهش هزینه های کودک و بهبود کیفیت زندگی خانواده کمک کند و برای خرید پوشاک، غذا و سایر نیازهای اولیه کودک مورد استفاده قرار گیرد، اما در عین حال این مبلغ باید به صورت دوره ای با توجه به شرایط اقتصادی و هزینه های زندگی بازنگری شود تا ارزش واقعی آن حفظ شود.