به گزارش خبرگزاری انتخابتو؛ تا اواسط دهه 70، یعنی نزدیک به یک دهه پس از پایان جنگ تحمیلی، سینمای دفاع الهی به بن بست روایی و فرمول های تکراری رسیده بود. بسیاری از فیلمهای این ژانر یا قهرمانان بینقص و فداکاری را تجلیل میکردند که هیچ ترس و تردیدی از خود نشان نمیدادند و یا غرق در سوگ سالار شهیدان شدند. بینندگان ایرانی، که خود یا نزدیکانشان تجربه جنگ را داشتند، کمتر توانستند با این تصاویر آرمانی ارتباط برقرار کنند. در چنین فضایی ورود فیلمساز شجاع و متفکری به نام «کمال تبریزی» می تواند جان تازه ای به این ژانر خسته ببخشد.
کمال تبریزی در سال ۱۳۷۴ با فیلم «لیلی با منست» انقلابی واقعی در ساختار روایی و نگاه سینمای جنگ ایران به وجود آورد. تبریزی برخلاف اکثر آثار آن دوره که قهرمانان خود را از میان فرماندهان یا رزمندگان باتجربه انتخاب می کردند، شخصیت اصلی فیلمش را کارمندی معمولی و تا حدودی ترسو به نام «مشکینی» (با بازی به یاد ماندنی پرویز پرستویی) ساخت. مشکینی یک فیلمبردار ساده در صنعت رادیو و تلویزیون است که برای فرار از مشکلات اداری و تثبیت موقعیت شغلی خود به ناچار ماموریت خطرناکی را در منطقه عملیاتی FAW می پذیرد. البته در آن سال ها با چنین دیدگاه جدیدی بدون چالش و مخالفت نمی شد مخالفت کرد. نهادهای سنتی و متولیان سینمای دفاع مقدس که به حضور طنز و کمدی و همچنین شجاعت رزمندگان حساس بودند، در ابتدا به شدت با فیلم مخالف بودند. باور رایج این بود که جنگ امری خطیر، مقدس و غم انگیز است و اشتباه گرفتن آن با خنده و شوخی، بی احترامی به مقام شهدا و رزمندگان است. حتی برخی از جانبازان تاکید داشتند که هیچ رزمنده ای در جبهه شوخی نمی کند و همه چیز با عبادت و جنگ آمیخته است.
اما نقطه عطفی که سرنوشت «لیلی با من» را تغییر داد، حمایت مصمم و راهبردی فارابی بود. این نهاد که متولی اصلی سینمای انقلاب و دفاع مقدس به شمار می رفت با درک عمیق ضرورت تجدید و پرهیز از تکرارهای ملال آور از اندیشه کمال تبریزی دفاع کرد.
«لیلی با من» پس از اکران، واکنش های شدید و دوگانه ای را از سوی منتقدان، مخالفان و حامیان به همراه داشت. برخی آن را تحقیرآمیز و سطحی خواندند و گروهی آن را جرقه ای برای احیای سینمای جنگ دانستند. اما آنچه مسلم است این فیلم با استقبال خوب مخاطبان و منتقدان حرفه ای مواجه شد. این اثر در جشنواره فیلم فجر همان سال جوایز بسیاری از جمله بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر مرد و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را از آن خود کرد. نامزدی جایزه اسکار آن برای بهترین فیلم خارجی زبان (در نهایت به هیچ فیلم دیگری از ایران نرسید) اثربخشی فرامرزی این نگاه جدید را نشان داد.
از منظر تاریخ سینمای ایران، «لیلی با من است» نه تنها یک فیلم جنگی موفق بود، بلکه منشأ تحولاتی بود که بعدها آثاری چون «اخراجیها» (مسعود ده نمکی) و «طبل بزرگ زیر پای چپ» (کاظم معصومی) را رقم زد.
برای مطالعه متن کامل این گزارش اینجا را کلیک کنید.
۵۹۲۴۴
گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین