به گزارش انتخابتو روزنامه، «تهران کنارت» دومین تجربه بلند سینمایی علی بهراد پس از «حیال» است. فیلمی که پیش از اکران در جشنواره معتبر کارلووی واری مورد توجه منتقدان و رسانه های سینمایی قرار گرفت، اما آنچه این فیلم را بیش از هر چیز به شهرت رساند، حضور بین المللی آن نبود بلکه مسیر پر پیچ و خم آن برای رسیدن به اکران عمومی بود.
داستان «تهران کینارات» با بازی علی شادمان، آناهیتا افشار و علی مصفا در دل زندگی نسل جوان شهری روایت می شود که بین ماندن و رفتن، عشق و تنهایی، امید و ناامیدی در نوسان است. شخصیت های فیلم امروز در تهران زندگی می کنند که نه تنها لوکیشنی در فیلم علی بهراد بلکه شخصیت اصلی داستان است. روابط عاطفی، بحران هویت، مهاجرت و تلاش برای بقا در شرایط پیچیده اجتماعی از مهمترین موضوعات این اثر است.
همین نگاه به زندگی جوانان شهری بود که بعدها به یکی از محورهای اصلی بحث فیلم تبدیل شد. در حالی که برخی از منتقدان بر این باور بودند که فیلم تصویری واقعی از بخشی از جامعه ارائه می دهد، برخی دیگر آن را دوری از الگوهای رایج سینمای رسمی ایران می دانستند.
ما سه سال است که منتظر دیده شدن هستیم
حواشی «لبه تهران» از روز انتشار شروع نشد. ماجرا از سال ها قبل و از زمان فیلمبرداری این فیلم شروع شد اما امکان نمایش عمومی آن وجود نداشت و علی بهراد در صحبت های خود در این باره اعلام کرد که این فیلم تا حدود سه سال اکران عمومی نخواهد شد. او صریحاً گفت «تهران با شماست» و گفت 3 سال است که در بازداشت بوده ام و نمی توانم روند عادی تظاهرات را دنبال کنم. همین موضوع مدت ها پیش باعث ایجاد نوعی کنجکاوی درباره فیلم در بین مردم شد. با گذشت زمان و تاخیر در اکران عمومی فیلم، شایعات و گمانه زنی ها بیشتر شد. خیلی ها پرسیدند چه چیزی اجازه نمایش در فیلم را ندارد؟
فقدان پاسخ های روشن، دامنه گمانه زنی ها را بیشتر کرده است. در حالی که برخی از وجود صحنه های حساس صحبت می کنند، برخی دیگر فکر می کنند مشکل واقعی برخی صحنه های خاص نیست، بلکه نگاه کلی فیلم به زندگی نسل جوان است.
فیلمی که قبل از اکران مورد ارزیابی قرار می گیرد
با نزدیک شدن به زمان انتشار، اولین موج واکنش رخ داد. برخی از انتقادات قبل از اینکه بسیاری از منتقدان و تماشاگران حتی فیلم را ببینند آغاز شده بود.
تصاویر تبلیغاتی، تیزرها و روایت هایی از فضای فیلم کافی بود تا به بحث ها دامن بزند. برخی معتقد بودند که این فیلم تصویری متفاوت از روابط انسانی و سبک زندگی نسل جدید ارائه می دهد. از سوی دیگر، علاقه مندان به این فیلم می گفتند آنچه در اکران دیده می شود چیزی جز بازتاب بخشی از واقعیت جامعه امروز ایران نیست.
این تضاد آشنا یک بار دیگر تکرار شده است، همان بحثی که سال هاست در سینمای ایران ادامه دارد. آیا سینما باید آنچه هست یا باید باشد را نشان دهد؟
بحث در مورد چه بود؟
جالب اینجاست که هیچ مرجع رسمی لیست دقیقی از سریال های جنجالی تلویزیونی منتشر نکرده است. با این حال، از گزارش ها و واکنش های منتشر شده چنین برداشت می شود که بیشتر انتقادات حول سه محور اصلی متمرکز شده است.
اولی، شیوه ای است که فیلم روابط عاطفی بین شخصیت های جوانش را نشان می دهد. ثانیاً حضور برخی شخصیت های زن در برخی قسمت های داستان و سوم بازنمایی سبک زندگی بخشی از طبقه متوسط شهر که منتقدان آن را انحراف از موازین فرهنگی رسمی می دانستند.
علیرغم قطعی اینترنت و محدودیت دسترسی برخی از کاربران در این مدت، شبکه های اجتماعی نیز به محل اصلی بحث تبدیل شدند. در حالی که گروهی از تماشاگران احساس می کردند که حساسیت ها بیش از حد اغراق شده است، گروهی دیگر فیلم را مصداق عبور از خطوط قرمز فرهنگی می دانستند و این تضاد دیدگاه ها باعث شد «تهران در کنار شما» به موضوع بحث عمومی عمومی تبدیل شود.
باز شدن پرونده اوج بحث بود
اوج ماجرا با انتشار اخباری مبنی بر شکایت از دست اندرکاران فیلم منتشر شد. در گزارش های منتشر شده به وجود مطالب خلاف اخلاق و محتوای خلاف عفت عمومی اشاره شده بود، پس از مدتی که اکران این فیلم بارها مورد انتقاد قرار گرفت و طوماری با بیش از 5 هزار امضا در یکی از خبرگزاری ها ثبت شد، رسانه های قضایی اعلام کردند که پس از انتشار فیلمی با محتوای منافی عفت عمومی، رئیس موسسه سینمایی احضار شده است.
این حادثه از آن جهت حائز اهمیت بود که ماجرا دیگر محدود به انتقاد یا مخالفت رسانه ای نمی شد، پرونده به سطح دخالت نهادهای رسمی و قضایی رسیده بود.
این موضوع برای بسیاری از فعالان سینما محور مناظره «تهران کنارت» بود.
به ندرت پیش می آمد که فیلمی پس از اکران با چنین واکنش رسمی مواجه شود.
بعداً اعلام شد که نسخه تغییر یافته ای از فیلم برای اکران بعدی آماده می شود که برخی از قسمت ها با صلاحدید مقامات حذف شده است، اما جزئیات دقیق این تغییرات هرگز به طور رسمی فاش نشد.
واکنش تند حسین فرح بخش
از میان تمام اظهارنظرهایی که درباره این فیلم مطرح شد، شاید هیچ کدام بیشتر از سخنان تهیه کننده و ناشر سینما، حسین فرحبخش که از فیلم در مقابل موج انتقادات و هجمه های رسانه ای دفاع کرد و به منکران پاسخ شفافی داد، نشد.
فرح بخش در بخشی از سخنان خود گفت: نمی دانم از این 47 سال عمر نظام چه انتظاری دارید؟ شما با کارتان آبروی رهبری و نظام را به دست آورده اید و حالا در کنار فیلم تهران گیر کرده اید.
وی درباره مجوز نمایش این فیلم نیز تاکید کرد: آن 9 نفری که فیلم پروانه را نمایش دادند، معتمدان نظام هستند و از شما به نظام نزدیکترند.
این اظهارات به سرعت در رسانه ها بازنشر شد و نام فرحبخش را به یکی از چهره های اصلی این جنجال تبدیل کرد. بسیاری از اهالی رسانه و منتقدان بر این باور بودند که چنین موضع گیری روشنی نشان می دهد که ماجرای «تهران در کنار شماست» دیگر فقط یک دعوای هنری نیست و به موضوعی گسترده تبدیل شده است.
از سوی دیگر علی بهراد نیز بارها در گفت و گوهای خود به دیدگاه خود نسبت به تهران و نسل جوان اشاره کرده است. او «کنار تهران» را داستان آدمهایی دانست که برای ادامه زندگی در شرایط سخت، دنیای خودشان را میسازند. شاید این دنیا از واقعیت رسمی دور باشد، اما برای شخصیت های فیلم، تنها راه زنده ماندن است.
برخورد تند مخالفان
با این حال، معترضان به فیلم روایت دیگری داشتند. آنها احساس میکردند که «تهران در کنار شماست» از چارچوبهای فرهنگی رایج در برخی فضاها دور شده و به تصویر کشیدن برخی روابط و سبکهای زندگی میتواند حساس باشد.
برای این گروه، صدور پروانه ساخت فیلمی با این ویژگی ها مستلزم بررسی دقیق تری بود. این دیدگاه در نهایت به اعتراضات، تبلیغات رسانه ای و تقاضای مداخله نهادهای مسئول منجر شد.
واکنش حامیان فیلم چه بود؟
از سوی دیگر جمعی از منتقدان و سینمادوستان نیز از این فیلم دفاع کردند. به گفته آنها «تهران با توست» اثری هنجار شکن نیست، بلکه فیلمی است که واقعیت های زندگی نسل امروز را روایت می کند. آنها می گفتند اگر سینما فقط تصویری ایده آل از جامعه ارائه دهد بخش قابل توجهی از کارکرد خود را از دست می دهد.
حامیان فیلم همچنین معتقد بودند که بیشتر حملات علیه فیلم قبل از تماشای کل فیلم و بر اساس برداشت های محدود یا تصاویر پراکنده انجام شده است. از دیدگاه این گروه، ارزش واقعی فیلم در تلاش آن برای بازنمایی بخشی از واقعیت زندگی شهری است، واقعیتی که وجود آن اگرچه مورد قبول همه نیست، اما غیرقابل انکار است.
رکوردی که در میان جنجال ها ثبت شد
بارها و بارها در تاریخ سینما ثابت شده است که جنجال ها همیشه به فیلم آسیب نمی رسانند. گاهی اوقات بهترین تبلیغ یک اثر در اکران صحنه های فرعی آن است و همین وضعیت برای تهران در کنار شما اتفاق افتاد و هر خبر جدید، هر واکنش تند، هر خبری از پرونده حقوقی فیلم کنجکاوی مخاطب را بیشتر می کرد. بسیاری از تماشاگران تصمیم گرفتند این فیلم را خودشان ببینند و درباره آن قضاوت کنند. نتیجه این کنجکاوی در گیشه دیده شد. این فیلم در مدت کوتاهی به فروش قابل توجهی دست یافت و به یکی از پرفروش ترین آثار سینما تبدیل شد. فروش بیش از 18 میلیارد قسمت در کمتر از سه هفته نشان داد که حواشی نه تنها مانع از تماشای فیلم شد، بلکه به تماشای بیشتر آن کمک کرد.
بیشتر از یک فیلم
به هر حال مهم ترین نکته درباره «تهران کنارت» این است که بحث درباره آن پیش از این از فیلم فراتر رفته است. امروز که نام این اثر به میان می آید، فقط درباره داستان چند شخصیت جوان صحبت نمی کنیم. مهم نیست کدام روایت به حقیقت نزدیکتر است، یک چیز قابل انکار نیست: «کنار تهران» به یک پدیده رسانه ای تبدیل شده است تا یک فیلم عاشقانه شهری.
بحث های پیرامون این فیلم مربوط به محدودیت های اکران در سینمای ایران، نقش نهادهای نظارتی، آزادی خلاقیت هنری، تصویر نسل جوان و رابطه سینما و واقعیت اجتماعی است. به همین دلیل «تهران در کنار شماست» که می توان آن را یکی از مهم ترین نمونه های فیلم های جنجالی سال های اخیر دانست که از جشنواره های خارجی تا اکران سینماهای ایران، از شبکه های اجتماعی تا محافل سیاسی و حقوقی همواره در کانون توجه بوده است. به نظر می رسد تماشاگران سینما خسته از جنگ و اخبار مرتبط و البته فشار اقتصادی، ساعتی را برای تفریح و دور شدن از فضای ملال آور جامعه دنبال می کنند، بگذار ادامه پیدا کند.
23302
گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین