انتخابتو، اگرچه تغییرات فصلی در نگاه اول پدیده ای عادی و تکراری به نظر می رسد، اما هر تغییر فصلی در واقع مجموعه ای از تغییرات محیطی را به همراه دارد که زندگی انسان را تحت تاثیر قرار می دهد. افزایش یا کاهش دما، تغییر طول روز و تغییر الگوی فعالیت روزانه عواملی هستند که می توانند بر شرایط زندگی افراد تأثیر بگذارند.
در میان فصول سال، گذر از بهار به تابستان از اهمیت خاصی برخوردار است. در این دوره طبیعت به طور فزاینده ای گرم می شود و سبک زندگی مردم تغییر می کند. افزایش حضور در خارج از خانه، سفرهای تابستانی و تغییر ساعات فعالیت روزانه از جمله ویژگی هایی است که این دوره را از سایر ایام سال متمایز می کند.
از گذشته های دور، مردم به دنبال درک بهتر رابطه بین شرایط آب و هوایی و سلامت خود بوده اند. بسیاری از تمدن ها و مکاتب درمانی معتقدند که محیط نقش مهمی در حفظ تعادل بدن ایفا می کند و بی توجهی به تغییرات فصلی می تواند منجر به مشکلات مختلفی شود.
چقدر طول می کشد تا به گرما عادت کنیم؟
بهنام یوسفیان، پزشک و متخصص طب سنتی وی در گفت و گو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه با فرا رسیدن ایام گرم سال بسیاری از افراد احساس می کنند بدنشان با افزایش دما سازگاری ندارد، اظهار کرد: گرما بر عملکرد طبیعی بدن تاثیر می گذارد و می تواند باعث خستگی، کاهش تمرکز، افزایش تعریق و خواب آلودگی شود. این وضعیت به ویژه در روزهای اول گرم شدن مشاهده می شود، زیرا بدن هنوز زمان کافی برای سازگاری با شرایط جدید نداشته است.
وی با بیان اینکه بدن انسان برای حفظ دمای داخلی خود از مکانیسم هایی مانند تعریق و گشاد شدن رگ های خونی استفاده می کند، تصریح کرد: زمانی که هوا به طور ناگهانی گرم می شود این سیستم ها باید فعالیت بیشتری داشته باشند و به همین دلیل ممکن است افراد در روزهای ابتدایی تابستان احساس سنگینی، خواب آلودگی و یا از دست دادن قوای بدنی داشته باشند، در واقع بدن برای سازگاری با گرما به زمان نیاز دارد.
این پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه تحقیقات نشان می دهد که فرآیند همنوایی یا سازگاری با گرما به طور کلی 1 تا 2 هفته به طول می انجامد، اظهار داشت: در این مدت بدن به تدریج یاد می گیرد که به طور موثرتر عرق کند، آب و املاح را بهتر حفظ کند و فشار کمتری به قلب و رگ های خونی وارد کند. به همین دلیل است که برخی افراد چند روز پس از شروع تب احساس راحتی بیشتری می کنند.
راهکارهایی برای حفظ رطوبت بدن در روزهای گرم سال / چگونه بدن سریعتر با گرما سازگار می شود؟
یوسفیان ادامه داد: علت سختی گذر از هوای خنک به هوای گرم این است که بدن برای حفظ گرما در فصول سرد باید انرژی بیشتری صرف کند و در هوای گرم برعکس عمل کند و گرمای اضافی را دفع کند. این تغییر ناگهانی مستلزم تنظیمات متعددی در سیستم عصبی، گردش خون و تعریق است و هر چه اختلاف دما بین دو فصل بیشتر باشد، سازگاری بدن بیشتر طول می کشد.
وی با بیان اینکه تابستان فصل گرم و خشکی است و افزایش دما می تواند باعث افزایش خشکی بدن، کاهش رطوبت طبیعی و افزایش تشنگی شود، گفت: از این رو ضمن اینکه مصرف غذاهای خنک و مرطوب کننده مانند خیار، هندوانه، کاهو، زعفران و شربت های سنتی توصیه می شود، در روزهای گرم نیز از مصرف غذاهای بسیار چرب، تند و سنگین پرهیز شود.
این پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه در طب سنتی در ماه های تابستان به تغییر سبک زندگی اهمیت داده می شود، نوشیدن آب کافی، پرهیز از فعالیت های شدید در ساعات اوج گرما، استراحت مناسب و استفاده از لباس های سبک را از جمله توصیه های مهم عنوان کرد که رعایت این اصول می تواند به سازگاری سریع بدن با محیط های گرم و کاهش خطر مشکلاتی مانند گرمازدگی، کم آبی بدن و خستگی مفرط کمک کند.
طب سنتی یکی از علومی است که به رابطه انسان و طبیعت توجه ویژه ای دارد. از این حیث هر فصلی ویژگیهای خاص خود را دارد و برای حفظ سلامتی باید سبک زندگی، تغذیه و فعالیتهای روزمره را متناسب با آن تنظیم کرد و از این رو دانستن ویژگیهای فصل تابستان همواره بخش مهمی از توصیههای حکیمان طب سنتی بوده است.
امروزه با وجود پیشرفت تکنولوژی و استفاده گسترده از وسایل خنک کننده، تاثیر شرایط آب و هوایی بر بدن انسان همچنان موضوع مهمی است و با شروع روزهای گرم سال بسیاری از افراد تغییراتی را در وضعیت جسمی و روحی خود تجربه می کنند. این نشان می دهد که رابطه بین انسان و محیط طبیعی هنوز محکم است و نمی توان آن را نادیده گرفت.
با توجه به اهمیت این موضوع، بررسی واکنش بدن انسان به دمای هوا و شناخت راه های سازگاری با آن می تواند به درک بهتر نیازهای بدن در فصل تابستان کمک کند، ضمن اینکه شناخت دیدگاه طب سنتی در این زمینه فرصت بهره مندی از تجربیات و پیشنهادات گذشته و همچنین دانش امروزی را فراهم می کند.