آیا خبری از معرفی نماینده سینمای ایران به اسکار امسال هست؟ یا فیلمی که همه منتظرش بودند در دقیقه 90 معرفی می شود؟


به گزارش عصر ایران، وی نوشت: بر اساس آخرین لیست ها، تاکنون حدود 47 کشور نمایندگان رسمی خود را برای دریافت جایزه بهترین فیلم بین المللی نودمین دوره جوایز اسکار معرفی کرده اند.

امسال در حالی که حدود 15 روز تا هشتم مهرماه، آخرین مهلت معرفی نامزدهای نودمین دوره جوایز اسکار بهترین فیلم بین المللی باقی مانده، هنوز کمیته انتخاب نماینده ایران تشکیل نشده و هیچ خبر رسمی از روند کار در دست نیست.

اما امسال برخلاف دوره های گذشته دلیل این سکوت را نمی توان به بی کفایتی معمول نهادهای سینمایی نسبت داد. این کشور در شرایطی قرار دارد که جنگ جاری با آمریکا که از ژانویه آغاز شد، بر همه امور آن سایه افکنده است.

در چنین فضایی باید صادقانه این سوال را بپرسیم: آیا در تهران کسی هست که به فکر اسکار باشد یا نهادهای مسئول امسال را به دلایل امنیتی و سیاسی یا صرفاً به دلیل اولویت های دیگر، سال خروج بی سر و صدا از این عرصه می دانند؟

اگر چنین باشد، هر چیزی که بعد از آن می آید منسوخ می شود و باید آن را قربانی دیگری از جنگ دانست نه یک انتخاب فرهنگی.

اما اگر نماینده بیاورند، همان طور که روند کنونی نشان می دهد، همان بحران و بحران عمیق تری پیش روی سینمای ایران است که تاخیر امسال تنها یکی از نشانه های آن است.

طبق تقویم آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک، کشورهای متقاضی شرکت در بخش بهترین فیلم بین‌المللی تا 30 سپتامبر 2026 (8 اکتبر 1405) فرصت دارند فیلم مورد نظر خود را معرفی و ارسال کنند.

فیلم‌های متقاضی همچنین باید شرایط لازم را مطابق با مقررات آکادمی داشته باشند، از جمله شروع اکران تجاری واجد شرایط بین ۱ اکتبر ۲۰۲۵ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۹ اکتبر ۱۴۰۴ – ۸ اکتبر ۱۴۰۵) و حداقل هفت روز اکران متوالی در یک مکان تجاری.

در بازه زمانی مورد ارزیابی آکادمی اسکار، بسیاری از فیلم‌های ایرانی که می‌توانستند از نظر قوانین اکران در فهرست آثار واجد شرایط قرار بگیرند، از جمله «نیمه‌شب»، «قمارباز»، «بهشت جنایتکاران»، «خط نجات»، «کنار تهران»، «مذاکرات بس است»، «آنتیک»، «تاکسیدرمی»، «زنده‌بواتمینگ»، «زنده‌بواتمینگ»، «اسفند»، «اسکار» اکران شدند. پوشاک، «اسکورت» و آثار دیگری از این دوره منتشر شد

از سوی دیگر، برای موفقیت یک فیلم در راه رسیدن به اسکار، تنها به شرط نمایش کافی نیست. شرکت در جشنواره های معتبر بین المللی، داشتن پخش کننده خارجی قوی، سابقه اکران جهانی و توانایی ایجاد کمپین تبلیغاتی از جمله عواملی است که می تواند شانس فیلم را برای دیده شدن در فصل جوایز افزایش دهد. این در حالی است که آثار ایرانی در بین فیلم های اکران شده سال گذشته حضور پررنگی در جشنواره های بین المللی قوی نداشتند.

علاوه بر فیلم های اکران شده تاکنون، از فیلم «غزای نیمروز» ساخته مجید مجیدی نیز به عنوان یکی از گزینه های قابل توجه یاد می شود. این فیلم به تازگی پروانه نمایش دریافت کرده و قرار است در جشنواره بوسان 2026 نمایش داده شود. بنابراین در صورت احراز شرایط غربالگری آن در بازه زمانی تعیین شده، می تواند از نظر داشتن مسیر بین المللی توسط هیات انتخاب مورد ارزیابی قرار گیرد.

«سرزمین فرشتگان» به کارگردانی بابک خواجه پاشا و تهیه کنندگی منوچهر محمدی دیگر فیلمی است که به تازگی پروانه نمایش دریافت کرده و در جشنواره فیلم کازان روسیه برنده جایزه شده است.

بر اساس تجربیات گذشته شنیده ام که «قضایی نیمروز» مجید مجیدی، «سرزمین فرشته ها» بابک خواجه پاشا، «ساحل زنده» کاظم دانشی و… بیشتر از گزینه های دیگر وجود دارند، اما این آثار خود بهترین گواه بر یک الگوی تکراری هستند.

مجیدی که پیش از این با 6 بار نامزدی، رکوردی بی رقیب در انتخاب به عنوان نماینده سینمای ایران دارد، به نظر می رسد امسال برای هفتمین بار بتواند وارد این عرصه شود.

هر سال، کمیته‌های انتخاب، ایمنی را بر ریسک اولویت می‌دهند و فیلمسازانی را انتخاب می‌کنند که هم فیلترهای نظارتی داخلی را پشت سر گذاشته‌اند و هم برای اعضای آکادمی شناخته شده هستند.

نتیجه فهرستی است که بیشتر شبیه تکرار یک مدل آزمایش شده و واقعی است تا انتخابی بر اساس بهترین کار سال.

در این زمینه فیلم «پیر پسر» ساخته اوکتا براهنی نیز نمونه دیگری از این تناقض است. این فیلم که در جشنواره روتردام برنده جایزه شد و بسیاری از منتقدان آن را یکی از شجاع ترین تجربه های سینمای ایران در سال های اخیر می دانستند، هرگز به عنوان نماینده ایران در اسکار نامزد نشد.

اکنون که گزینه‌های دائمی دوباره روی کارت هستند، منصفانه است که بپرسیم آیا فرصتی برای جبران این غفلت وجود دارد یا اینکه محدودیت‌های زمانی و معیارهای واجد شرایط بودن آکادمی، که اغلب به تاریخ اکران و سال تولید فیلم مرتبط است، عملاً این مسیر را نیز مسدود کرده است.

آنچه مشخص است این است که این سوال خود نشانه فرصت از دست رفته است.

مجموع این نکات به یک نتیجه منتهی می شود: تاخیر در تعیین نماینده ایران در سال جاری یک اتفاق مستقل نیست، بلکه تکرار همان بحران ساختاری است، بحرانی که همزمان دو روی سکه را در خود جای داده است.

کشمکش بین نهادهای دولتی و صنعت سینما بر سر مرجع انتخاب، از یک سو، فرآیند تصمیم گیری را به روزهای پایانی هر سال موکول می کند و از سوی دیگر، این سازوکار، آثاری را که واقع بینانه ترین و شجاعانه ترین بیان جامعه ایرانی را ارائه می دهند، به طور سیستماتیک از دایره گزینشی خارج می کند.

حال اگر جنگ را به این معادله اضافه کنیم، بعید است سینمای ایران امسال نه با انتخاب بین تکرار و جسارت، بلکه عمدتاً با حضور یا عدم حضور در این عرصه رقم بخورد.

و اگر واقع بین باشیم، علاوه بر بحران اقتصادی، تورم و مشکلات جامعه، انتخاب و معرفی نماینده سینمای ایران به اسکار در این شرایط واقعاً احساسی است.

17302

گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین