آینده دیوید ال استرن، خبرنگار بین المللی واشنگتن پست
بر اساس گزارش واشنگتن پست، تنها چند روز پس از آنکه مذاکرات ابوظبی برای پایان دادن به جنگ در اوکراین نتیجه مشخصی نداشت، ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد که روسیه و ایالات متحده در حال مذاکره برای یک سری توافقات اقتصادی دوجانبه به ارزش تقریبی 12 تریلیون دلار هستند. به گفته وی، برخی توافقات ممکن است پیامدهای مستقیم و مهمی برای اوکراین داشته باشد.
“بسته دیمیتریف”؛ صلح اقتصادی بدون کیف؟
ولودیمیر زلنسکی در بیانیهای گفت که سازمانهای اطلاعاتی کشورش اسنادی را در اختیار وی قرار دادهاند که چارچوب جامع همکاریهای اقتصادی بین واشنگتن و مسکو را مشخص میکند. چارچوبی که او آن را «بسته دیمیتریف» می نامد. این نام به کریل دیمیتریف، رئیس صندوق ثروت ملی روسیه و یکی از چهره های نزدیک به ولادیمیر پوتین اشاره دارد که به یکی از چهره های کلیدی در تلاش ها برای دستیابی به آتش بس احتمالی در ماه های اخیر تبدیل شده است.
پیش از این دونالد ترامپ درباره احتمال کاهش تحریم ها و احیای همکاری های اقتصادی با روسیه صحبت کرده بود تا مسکو را متقاعد به توقف جنگ کند. با این حال، پوتین بارها تاکید کرده است که روسیه “به هر وسیله ممکن” به اهداف خود در اوکراین خواهد رسید. موضعی که هرگونه ابتکار دیپلماتیک را مورد تردید قرار می دهد.
بر اساس اطلاعات منتشر شده، دیمیتریف به همراه استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ در مذاکرات و جرد کوشنر، داماد رئیس جمهور آمریکا، طرح صلح 28 ماده ای را تهیه کرده است. این طرح علاوه بر مفاد سیاسی و امنیتی، بر کاهش تدریجی تحریم ها و شناسایی پروژه های توسعه اقتصادی بلندمدت به ویژه در رابطه با روسیه و اوکراین تمرکز دارد. از دیدگاه کی یف، این طرحی است که بدون حضور و رضایت اوکراین می تواند آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را تحت تاثیر قرار دهد.
با این حال، ولودیمیر زلنسکی، با حمایت رهبران اروپایی و برخی از اعضای کنگره آمریکا، اصرار دارد که رژیم تحریم ها علیه روسیه باید تشدید شود. تحریم ها با هدف تخلیه منابع مالی و محدود کردن دسترسی مسکو به فناوری های غربی؛ به گفته کی یف، فناوری هایی که باعث می شود ماشین جنگی روسیه کار کند، یکسان است.
زلنسکی روز جمعه در یک کنفرانس مطبوعاتی با خبرنگاران گفت: «ما اطلاعاتی درباره همه توافقهای اقتصادی یا تجاری دوجانبه نداریم، اما اطلاعاتی در این زمینه دریافت میکنیم. وی تاکید کرد: هم در رسانه ها و هم در منابع دیگر نشانه هایی وجود دارد که برخی از این توافقات ممکن است شامل مسائل مربوط به اوکراین باشد. ما به صراحت اعلام می کنیم که اوکراین از هیچ توافقی که بدون حضور ما و در مورد ما انجام شود، حمایت نخواهد کرد.»
قطع برق تحت بمباران؛ انرژی اوکراین در خط مقدم جنگ است
این هشدارها همزمان با موج جدیدی از حملات روسیه بود. حملات جدید در اوایل صبح شنبه به شبکه برق اوکراین منجر به قطعی گسترده برق در کیف شد و نیروگاه های هسته ای این کشور را مجبور به کاهش تولید کرد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که «فعالیتهای نظامی بر پستهای برق تأثیر گذاشته و برخی از خطوط انتقال را از کار انداخته است».
نگرانی های زلنسکی با تشدید حملات هوایی گسترده مسکو علیه زیرساخت های انرژی اوکراین آشکار شد. حملاتی که بخش بزرگی از کشور را در شرایط سخت زمستانی در تاریکی فرو برد. این تشدید تنش ها و درگیری با بن بست عمیق در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ، به ویژه در مورد اینکه چه کسی منطقه شرق دونتسک را کنترل خواهد کرد، همزمان است.
ایالات متحده ایجاد منطقه آزاد اقتصادی در دونتسک را پیشنهاد کرد. ابتکاری که آشکارا با خواسته های ولادیمیر پوتین در تضاد است. پوتین میخواهد کل منطقه از جمله بخشهایی که نیروهای روسی هنوز به طور کامل تصرف نکردهاند به روسیه تحویل داده شود. ولودیمیر زلنسکی گفت که واشنگتن یک دوره “تا ژوئن” را برای پایان دادن به جنگ پیشنهاد کرده است و او انتظار دارد “طرف ها بر اساس این جدول زمانی تحت فشار قرار گیرند.” به گفته زلنسکی، این زمان بندی بیش از هر چیز نشان دهنده نگرانی های سیاسی داخلی ایالات متحده است.
زلنسکی اظهار داشت که نگرانی اصلی واشنگتن انتخابات میان دوره ای کنگره است که در پایان سال جاری برگزار می شود. ما می دانیم که آنها روی فرآیندهای داخلی یعنی انتخابات و تغییر نگرش در جامعه تمرکز خواهند کرد، قطعا انتخابات برایشان مهمتر است، ساده لوح نباشید؛ آنها می گویند می خواهند تا خرداد همه چیز را جمع کنند و هر کاری می کنند تا جنگ به این شکل تمام شود.”
فشار زمان در واشنگتن، فرسایش زیرساخت ها در کیف
به طور جداگانه، مقامات ایالات متحده و اوکراین درباره هدف قرار دادن ماه مارس برای یک توافق اولیه بحث کردند. توافق برای برگزاری انتخابات ملی در ماه مه و همه پرسی در مورد طرح پیشنهادی صلح؛ این مشکلی است که رویترز به نقل از منابع ناشناس گزارش کرده است. یکی از این منابع به رویترز گفت: «آمریکایی ها عجله دارند» و هشدار داد که ترامپ به زودی توجه خود را به انتخابات معطوف خواهد کرد.
در هفتههای اخیر، مقامات ایالات متحده، اوکراین و روسیه دو بار در ابوظبی ملاقات کردهاند تا راهی برای دستیابی به توافق بیابند. تلاش هایی که تاکنون پیشرفت ملموسی نداشته است. اما مذاکره کنندگان اوکراینی می گویند که لحن و محتوای مذاکرات به طرز محسوسی بهبود یافته است. این نشانه حرکت آهسته اما رو به جلو در مسیری است که نامشخص و چالش برانگیز است.
ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد که واشنگتن پیشنهاد داده است که طرفین برای اولین بار ظرف یک هفته در ایالات متحده، «احتمالاً در میامی» ملاقات کنند. او گفت که مشارکت کیف را تایید کرده و این نشست را گام دیگری به سوی گفت و گوی فشرده می داند. همزمان، موج جدیدی از حملات شبانه روسیه از جمعه تا شنبه ادامه یافت. بار دیگر، یک حمله هوایی که نیروگاه ها و شبکه برق اوکراین را هدف قرار داد. نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد که روسیه 29 موشک و 408 هواپیمای تهاجمی را در مناطق مختلف این کشور شلیک کرده است. از این تعداد 13 موشک و 21 پهپاد به 19 نقطه اصابت کردند.
وزارت دفاع روسیه در بیانیهای اعلام کرد که نیروهای مسلح این کشور «حمله گستردهای با استفاده از سلاحهای دقیق دریایی و هوایی دوربرد» علیه تأسیسات انرژی و حملونقل و «صنعت دفاعی» که «در خدمت منافع نیروهای مسلح اوکراین است» انجام دادند. روایت مسکو بار دیگر بیان کرد که این حملات محدود به اهداف نظامی بوده است. اما نتایج فراتر از ادعا بود. این حملات بخش بزرگی از مردم غیرنظامی را در سرمای شدید زمستان بدون برق و گرما باقی گذاشت. این وضعیتی است که در ماه های اخیر بارها تکرار شده است زیرا زیرساخت های انرژی همچنان هدف قرار گرفته است.
شرکت دولتی اپراتور شبکه برق اوکراین، اوکراینارگو، اعلام کرد که این حمله دومین ضربه بزرگ به سیستم انرژی کل کشور از ابتدای سال جاری میلادی بوده و «تاسیسات انرژی در هشت منطقه» هدف قرار گرفته است. به گفته این شرکت قطعی برق در سراسر کشور گزارش شده است. زلنسکی همچنین در پیامی در کانال X نوشت که این بمبگذاریها «عمداً تأسیسات انرژی را هدف قرار دادند که عملکرد نیروگاههای هستهای اوکراین به آن وابسته است». وی هشدار داد: این موضوع نه تنها امنیت اوکراین، بلکه امنیت مشترک منطقه ای و اروپایی را نیز به خطر می اندازد. رئیس جمهور اوکراین از شرکای آمریکایی و اروپایی خواست “این واقعیت را به وضوح ببینند” و واکنشی متناسب از خود نشان دهند.