به گزارش خبرگزاری انتخابتو به نقل از مهر، سعید قاسمی نویسنده فیلمنامه کوتاه «ایست خون» در تشریح شکل‌گیری اولین ایده این اثر گفت: به توصیه یکی از سینماگران سرشناس، به دنبال موضوعاتی بودم که ظرفیت تبدیل شدن به یک درام جذاب را در صفحات رویداد روزنامه‌ها داشته باشد. در همین حین با سنتی به نام خونبس آشنا شدم. مسئولی که خیلی به من توجه داشت. پس از مطالعه بیشتر، به گزارش ها و روایت های بسیاری از دهه های گذشته به ویژه در ایران برخوردم که منجر به نگارش این فیلمنامه شد.
وی افزود: خونخواهی از سنت های رایج در گذشته در میان برخی از اقوام و اقوام ایران اعم از عرب، لر، کرد و فارس با هدف پایان دادن به چرخه خونخواهی و انتقام جویی بوده است. طبق این سنت، نزدیکترین دختر خانواده قاتل با یکی از مردان خانواده مقتول ازدواج کرد و باعث ایجاد پیوند خانوادگی و پایان دادن به دعوا شد. در اغلب موارد این ازدواج ها بدون رضایت دختر و به اجبار انجام می شد، البته گاهی برای جلب رضایت ظاهری دختر نیز تلاش می شد.
قاسمی خاطرنشان کرد: با گسترش نظام حقوقی و تحولات اجتماعی به ویژه پس از انقلاب، عمل به این سنت به میزان قابل توجهی کاهش یافته است، اما گزارش ها حاکی از آن است که در برخی مناطق دورافتاده همچنان ادامه دارد. گزارش‌های دلخراشی از زنانی ثبت شد که پس از این ازدواج‌ها با تحقیر، طرد و آزار مواجه شدند، زیرا هنوز اعضای خانواده قاتل محسوب می‌شدند. برخی سعی کردند به آغوش خانواده خود بازگردند، اما با مخالفت خانواده یا قبیله مواجه شدند و مجبور شدند به همان زندگی ادامه دهند. در برخی موارد، فشار خانواده و ترس از درگیری مجدد آنها را مجبور به بازگشت برخلاف میل خود می کرد.
چگونه ازدواج اجباری سوژه سناریو شد؟
وی علت انتخاب موضوع «خونخواهی» و «ازدواج اجباری» را برای این اثر اینگونه بیان کرد: خونخواهی، ازدواج اجباری، سنت گرایی و ارادت بی چون و چرا به سنت های گذشته، مهم ترین مضامین سناریوی «خونباس» را تشکیل می دهد. خواندن روایت های واقعی زنان قربانی این سنت آنقدر تاثیرگذار و دراماتیک بود که شخصیت رستا کم کم در ذهنم شکل گرفت. وقتی با مفهوم خونریزی مواجه می شویم، نه تنها با موضوع خونخواهی یا ازدواج اجباری مواجه می شویم، بلکه با لایه های عمیق تری مانند انتخاب، اخلاق، فشار جمعی و تقابل سنت با انتخاب فردی مواجه می شویم. این ابعاد چند لایه انگیزه اصلی من برای نوشتن این فیلمنامه بود.
این نویسنده درباره خلق شخصیت «رستا» نیز گفت: از ابتدا قصد داشتم که شخصیت اصلی با سخت ترین انتخاب زندگی اش روبرو شود. برای رسیدن به این هدف، علاوه بر بررسی گزارش های واقعی زنان درگیر سنت خون ریزی، مقالات و تحقیقات مختلفی را مرور کردم و تحقیقات میدانی انجام دادم، از جمله گفتگو با اقوام مختلف از جمله لر، کرد و عشایر. سعی کردم شخصیت ها را چندلایه، باورپذیر و پویا کنم. از آنجایی که «خونباس» اثری شخصیت محور است، روند تکامل تدریجی رستا برایم بسیار مهم بود تا تصمیم نهایی او هم منطقی و هم از نظر احساسی برای مخاطب قابل درک باشد.
قاسمی همچنین با بیان اینکه در بازنمایی فرهنگ بومی باید از کلیشه ها پرهیز کرد، خاطرنشان کرد: سینمای ایران اغلب به سمت مکان های محلی و سنتی گرایش پیدا می کند. مکان هایی که همچنان جشنواره ها و مخاطبان بین المللی را جذب می کنند. اما سعی کردم از این الگوی تکراری رهایی پیدا کنم. اگرچه دنیای «خون بس» از فرهنگ‌های مختلف ایرانی الهام می‌گیرد، اما به قومیت یا جغرافیای خاصی محدود نمی‌شود. این رویکرد تنها در طراحی لباس خلاصه نمی شود. معماری، فضای خانه ها، آیین ها، رفتار شخصیت ها و جزئیات محیط نیز الهام گرفته از فرهنگ های مختلف است.
وی همچنین درباره نگاه جهانی این اثر گفت: در حین نگارش فیلمنامه سعی کردم روابط و شخصیت ها را به گونه ای طراحی کنم که برای مخاطب جهانی و در عین حال که ریشه در فرهنگ ایرانی دارد، قابل درک و تاثیرگذار باشد. هدف من این نیست که فقط روی مخاطب داخلی تمرکز کنم یا نظر مخاطب خارجی را جویا شوم، بلکه سعی کردم فرهنگ و سنت های ایرانی را به شکلی صادقانه و هنرمندانه به مخاطبان در سراسر جهان منتقل کنم.
بیان جهانی یک سنت
قاسمی در ادامه سخنان خود اینگونه بیان کرد: معتقدم سینما هنری است که مرزها را درنوردیده و امکان به اشتراک گذاشتن دنیای ذهنی و داستان های انسانی را فراهم می کند. در «خونباس» سعی کردم با حفظ اصالت ایرانی، روایتی انسانی و جهانی خلق کنم. برای من مهم است که تصمیم دشوار رستا نه تنها برای بینندگان ایرانی، بلکه برای بینندگانی با پیشینه های مختلف فرهنگی قابل درک و ارتباط است.
وی همچنین درباره حضور بین المللی این فیلمنامه گفت: فیلمنامه «خون بس» تا به امروز در جشنواره ها و مسابقات معتبر بین المللی فیلمنامه شرکت کرده است، موفق به ورود به جشنواره های اسکار- کالیفای و بفتا- کالیفای شده، نامزد دریافت جایزه شده و در رشته بهترین فیلمنامه کوتاه موفق به کسب 2 جایزه شده است. او در بسیاری از جشنواره های دیگر نیز به عنوان کاندیدای برگزیده یا نهایی معرفی شد.
این نویسنده درباره بازخورد جهانی این اثر گفت: «خونباس» در عرصه بین المللی نیز با استقبال چشمگیری مواجه شد. این فیلمنامه بارها برای مخاطبان بین المللی اجرا شده و بازخوردهای بسیار مثبتی داشته است. به نظر من اولین جذابیت این اثر برای مخاطبان خارجی آشنایی با سنت خون ریزی است. مقامی که خیلی ها آن را نمی شناسند اما کنجکاو هستند.
یک زن با ساختار اشتباه روبرو می شود
وی افزود: شخصیت و انتخاب سخت رستا همواره مورد توجه مخاطبان بوده است. پس از خواندن فیلمنامه، افراد زیادی در مورد سرنوشت این شخصیت و نحوه مواجهه او با این موقعیت می پرسند. علاوه بر این، یکی از نکاتی که هیئت داوران و مخاطبان بین المللی بارها به آن اشاره کردند، ساختار داستان است. به گفته آنها، رستا نه تنها با یک انسان، بلکه با ساختاری مواجه است که راه گریزی برای او باقی نمی گذارد. این موضوع یکی از دغدغه های اصلی من در زمان نگارش فیلمنامه بود. مواجهه فرد با سنت ها و ساختارهایی که نسل به نسل بدون دیدگاه انتقادی منتقل می شود.
قاسمی در پایان گفت: پایان دردناک و تکان دهنده فیلمنامه یکی از قسمت هایی است که همواره توجه بینندگان خارجی را به خود جلب می کند. بسیاری از خوانندگان و شرکت کنندگان در خوانش از راه دور، پایان داستان را تکان دهنده، شگفت انگیز و ماندگار توصیف کردند. در سال های اخیر بارها از من درباره سنت خون ریزی، رواج آن در ایران و چگونگی شکل گیری ایده این کار سوال شده است. من این گفتگوها را فرصتی برای معرفی بخشی از فرهنگ، تاریخ و پیچیدگی های جامعه ایران می دانم. به نظر من آنچه «خونباس» را برای اعضای هیئت داوران و مخاطبان بین‌المللی جذاب می‌کند، نه تنها طرح داستانی آن، بلکه ترکیب روایتی پرتنش، شخصیت‌های مواجه با انتخاب‌های دشوار، توجه به جزئیات و نگاهی است که سعی دارد فرهنگ ایرانی را در قالب روایتی به دور از کلیشه‌ها، انسانی و جهانی به تصویر بکشد.
59243
گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین