دیپلماتهای سابق به تایمز گفتند که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، که مذاکرات را به همراه جارد کوشنر، مشاور و داماد دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا و جارد کوشنر، معاون رئیسجمهور آمریکا و جی. به گفته این افراد، این مشکل می تواند اقتصاد جهانی را بی ثبات تر کند.
به گزارش ایسنا، «آرون دیوید میلر» مذاکره کننده سابق وزارت خارجه آمریکا در امور خاورمیانه عملکرد آنها را شکست خورده خواند و گفت: آنها در دیپلماسی نمره افت می گیرند.
وی با اشاره به سوابق قبلی این افراد – از جمله شکست مذاکرات روسیه و اوکراین و به بن بست رسیدن مذاکرات اسرائیل و حماس – تاکید کرد که این تیم نتوانسته احساس فوریت لازم برای دستیابی به توافق را به طرفین منتقل کند.
میلر افزود: برای موفقیت مذاکرات باید نوعی توازن منافع بین طرفین برقرار شود و اگر آمریکا بخواهد از این وضعیت خارج شود باید پیشنهادی بدهد که ایران احساس کند به چیزی دست یافته است.
یکی از مقامات کاخ سفید اعلام کرد که ونس، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، ویتکاف و کوشنر به همکاری در این مذاکرات ادامه خواهند داد. این در حالی است که دیپلمات های باتجربه تاکید می کنند در صورت ادامه مذاکرات، هیات آمریکایی باید مذاکرات را کاملا آماده و با اهداف مشخص آغاز کند.
«دیوید ساترفیلد» سفیر سابق آمریکا در ترکیه هشدار داد که بدون تعریف مشخصی از اهداف استراتژیک – چه در داخل و چه در سطح عمومی – شانس دستیابی به توافق با ایران کاهش خواهد یافت. وی گفت که آمریکا باید به وضوح بداند که کجا مصالحه کند و باید درک واقع بینانه از مواضع طرف مقابل داشته باشد.
کوشنر و ویتکاف قبل از ورود به دولت ترامپ هیچ تجربه دولتی نداشتند. کوشنر که به عنوان فرستاده ویژه صلح خدمت می کند، رویکرد خود را «معامله ای» توصیف کرد و گفت که باید به جای سخنرانی در جهان، بر منافع مشترک تمرکز کند. او همچنین متهم شده است که زمینه تاریخی مذاکرات را دست کم گرفته است. کوشنر قبلا گفته بود که نیازی به «درس تاریخ» ندارد و بیشتر به موضوع اهمیت می دهد.
این دیدگاه باعث ایجاد تردید شد. میلر گفت که “اجاره یک ساختمان” را با “مذاکره در مورد یک اختلاف تاریخی” مقایسه کرده است.
وی همچنین تاکید کرد که برای مذاکره کننده خوب بودن دیپلمات بودن لازم نیست، بلکه باید تاریخ و جغرافیا را دانست.
رابرت آینهورن، یکی از مقامات ارشد سابق وزارت خارجه آمریکا که در مذاکرات هستهای با ایران بین سالهای 2009 تا 2013 شرکت کرد، گفت که برخلاف توافقهای تجاری، که در آن مذاکرهکنندگان ممکن است اختیار نهایی کردن یک توافق را داشته باشند، مذاکرات دیپلماتیک در مورد موضوعاتی مانند خلع سلاح هستهای توسط سیاستهای داخلی طرفها محدود میشود.
وی گفت: مذاکره کننده سر میز باید در نظر داشته باشد که افکار عمومی داخلی چه تاثیری بر نتیجه خواهد داشت و در مسائل هسته ای مذاکره کننده بیش از هر چیز توسط بوروکراسی دولتی و افکار عمومی محدود می شود.
آینهورن همچنین خاطرنشان کرد که مذاکرات قبلی هسته ای ایران یک “فرایند بین سازمانی دقیق و گام به گام” بود که در تمام سطوح دولت انجام شد و نقش کارشناسان برای دستیابی به اهداف حیاتی بود.
ترامپ با اشاره به ادعای ترامپ مبنی بر اینکه غنی سازی صفر درصد ضروری است، گفت: غنی سازی صفر دقیقا به چه معناست؟ آیا این به معنای کمبود زیرساخت های مرتبط است؟ آیا این بدان معناست که ذخایر موجود از جمله 440 کیلوگرم اورانیوم بسیار غنی شده باید صادر شود یا رقیق شود؟ شما به متخصصانی نیاز دارید که جنبه های مختلف این موضوع را درک کنند.»