ترامپ در پرونده ایران به ویتکاف و کوشنر اعتماد دارد

نیویورک تایمز نوشت: دولت دونالد ترامپ طی یک سال گذشته از دیپلماسی غیرمتعارف، «دیپلماسی ناوگان» و «دیپلماسی بدون دیپلمات» در حساس ترین بحران ها استفاده کرده است.

این مقاله ادامه می دهد: روز سه شنبه دولت سعی کرد از هر سه تاکتیک به طور همزمان استفاده کند. نمایندگان مورد اعتماد ترامپ، دوست مشاور املاک استیو ویتکف و داماد جرد کوشنر، صبح با ایرانی ها در ژنو و بعد از ظهر با روس ها و اوکراینی ها دیدار کردند.

این صحنه نمونه بارز این باور ترامپ بود که وزارت امور خارجه و شورای امنیت ملی، دو نهادی که نزدیک به 80 سال مذاکرات بحران جهانی را هماهنگ کرده اند، بهتر است در حاشیه بمانند. به همین دلیل، زوج ویتکاف-کوشنر در مرکز تلاش ها برای پایان دادن به بحران هسته ای ایران که بیش از دو دهه است ادامه دارد و جنگ اوکراین که در آستانه ورود به پنجمین سال خود است قرار دارند.

بر اساس گزارش ها، ترامپ به رویکرد آنها اعتماد دارد. اعتماد سال گذشته با مذاکرات برای آتش بس در غزه و بازگشت گروگان های اسرائیلی به حماس تقویت شد. کشورهایی مانند روسیه، ترکیه و دولت های عربی حوزه خلیج فارس نیز از ورود این دو نفر استقبال کردند. به خصوص به دلیل رویکرد معامله محور آنها، که مبتنی بر مذاکرات املاک و مستغلات نیویورک است و انعطاف پذیری بیشتری را ارائه می دهد.

آنها به زبان بازرگانان صحبت می کنند و زمان زیادی را صرف موعظه در مورد حقوق بشر یا دموکراسی سازی نمی کنند. علاوه بر این، در برخی موارد، طرفین گفتگو در مورد مسائل دیپلماتیک ارتباط نزدیکی با معاملات تجاری مورد مذاکره خانواده ترامپ و ویتکاف دارند.

آسلی آیدینتاشباش از موسسه بروکینگز در واشنگتن می گوید: «برخی کشورها واقعاً از این ساختار غیررسمی در کاخ سفید ترامپ استقبال می کنند. اما وی افزود: هرگز کسی را ندیده‌ام که تحت تأثیر مهارت‌های دیپلماتیک تیم فعلی باشد.

یکی از نزدیکان به کرملین گفت که مقامات روسی از گرمی و اشتیاق ویتکاف در مذاکرات استقبال کردند، اما گاهی اوقات اعتبار وی به عنوان یک فرستاده را زیر سوال می بردند. او در ابتدا آشکارا با مسائل متضاد واشنگتن و مسکو آشنا نبود و در ابتدا دیگر کارشناسان آمریکایی را در مذاکرات شرکت نکرد.

به گفته این منبع، روس ها اخیراً از دخالت کوشنر نیز استقبال کردند زیرا رویکرد او سازماندهی شده تر و ساختارمندتر بود.

برخی از روس ها به این دو نفر «ویتکاف و زیاتکاف» می گویند زیرا «زیات» در زبان روسی به معنای داماد است. ایرانی‌ها کوشنر را «داماد ترامپ» می‌نامیدند. این اصطلاحی بود که به تأثیر او از طریق ازدواج با دختر رئیس جمهور، ایوانکا ترامپ اشاره داشت.

رسانه های ایرانی نیز توجه ویژه ای به حضور کوشنر داشتند. احمد زیدآبادی نوشت که حضورش در مذاکرات “مثبت” بوده است.

او گفت: «او نماینده جنبه عملگرا و نرم ترامپ است.

کوشنر در مصاحبه ای در اکتبر گذشته گفت که رویکرد او و ویتکاف به دیپلماسی مبتنی بر “تجار” بودن است که “باید مردم را درک کنند”. ویتکاف در محافل املاک و مستغلات برای معاملات بزرگ، از جمله خرید ساختمان Woolworths در سال 1998، که زمانی بلندترین آسمان خراش نیویورک بود، شناخته شده است. کوشنر راه پدرش، چارلز کوشنر، توسعه دهنده املاک و مستغلات را دنبال کرد و بعداً به سمت سهام خصوصی گسترش یافت.

کوشنر عنوان رسمی دولتی ندارد و حقوق دولتی دریافت نمی کند. ویتکاف “نماینده ویژه” ایالات متحده است.

در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، کوشنر رهبری “توافق ابراهیم” را بر عهده داشت که روابط بین اسرائیل و بسیاری از کشورهای عربی را عادی کرد. اما فشار عربستان سعودی برای پیوستن به آن هنوز نتیجه نداده است. تلاش‌ها برای مذاکره برای برقراری آتش‌بس در غزه در سال گذشته حتی از سوی برخی از دموکرات‌ها مورد تمجید قرار گرفت.

حامیان دولت ویتکاف و کوشنر را مذاکره‌کنندگان ایده‌آلی می‌دانند، زیرا می‌گویند ثروت شخصی آن‌ها را در برابر تأثیرات فاسد مقاوم‌تر می‌کند. اما هر دو با سؤالاتی در مورد تضاد منافع احتمالی روبرو هستند.

زک ویتکاف پسر استیو ویتکاف، مدیرعامل World Liberty Financial، شرکت ارزهای دیجیتال خانواده ترامپ است. سال گذشته، یک شرکت سرمایه گذاری وابسته به امارات متحده عربی تقریباً نیمی از شرکت را به قیمت 500 میلیون دلار خریداری کرد.

کوشنر همچنین چند میلیارد دلار از سرمایه‌گذاران خارجی، از جمله صندوق‌های دارایی دولتی عربستان سعودی، قطر و امارات، قبل از دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ جذب کرد. کشورهایی که در اولین دوره حضورش در کاخ سفید با آنها همکاری داشت.

اما در مبارزه با ویتکاف و کوشنر، روس ها و ایرانی ها یک استراتژی مشترک دارند: تاخیر.

در کنفرانس امنیتی آخر هفته گذشته مونیخ، چندین شرکت کننده در حاشیه مذاکرات درباره اوکراین، جنگی که روسیه چهار سال پیش آغاز کرد، مکرراً گفتند که روسیه دلایل زیادی برای ادامه مذاکرات و دلایل قانع کننده کمی برای امضای توافق دارد.

به گفته مقامات نظامی و اطلاعاتی بسیاری از کشورهای غربی، ولادیمیر پوتین معتقد است که پیروز شده است. حتی اگر 18 ماه تا دو سال طول بکشد تا کنترل کامل منطقه دونباس را به دست آورد، او معتقد است که هر روز جنگ و بارش شبانه موشک ها و پهپادهای روسی بر زیرساخت های انرژی و ساختمان های مسکونی امتیازات بیشتری برای او ایجاد می کند.

برای ایرانیان، تعویق آخرین راهبرد بقا است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا که اوایل این هفته در اسلواکی و مجارستان حضور داشت و در مذاکرات ژنو شرکت نکرد، دلیل این بدبینی را اینگونه توضیح داد:

انجام یک معامله واقعی با ایران همیشه سخت بوده است، زیرا ما با روحانیون شیعه تندرو روبرو هستیم که تصمیماتشان الهیاتی است نه ژئوپلیتیکی.»

اما شباهت ها به همین جا ختم می شود. در مورد ایران، ترامپ از دیپلماسی خود با تهدید اقدام نظامی قریب الوقوع، شاید ظرف چند روز، شاید چند هفته، حمایت می کند. از سوی دیگر، در مورد روسیه و اوکراین، فشار نظامی را کاهش داد و ارسال مستقیم تسلیحات به اوکراین را متوقف کرد که با حمایت قوی کنگره در دولت جو بایدن محقق شد.

ترامپ همچنین “ناوگان نفتی سایه” روسیه را تحت فشار قرار داده است و مشکلات اقتصادی فزاینده پوتین را عمیق تر کرده است، در حالی که دولت او ایده سرمایه گذاری آمریکایی در روسیه را در صورت دستیابی به توافق مطرح کرده است.

با توجه به این شرایط، برخی تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند که پوتین همچنان ممکن است توافقی برای پایان دادن به جنگ در اوکراین را بپذیرد، به‌ویژه اگر به یک سازش گسترده با ایالات متحده برسد و نیروهای اوکراینی از بقیه دونباس خارج شوند.

مذاکرات با ایران به دلیل اندازه نیروی دریایی ایالات متحده – به قول ترامپ یک “ناوگان عظیم” – که در دریای سرخ مستقر است و در موقعیتی است که در صورت تمایل رئیس جمهور می تواند حمله کند، ضعیف شده است. با این حال، ایرانی ها نیز تنش ها را کاهش نمی دهند. آنها به طور موقت تنگه هرمز را برای تمرین با آتش بستند. این یک یادآوری نه چندان ملایم از توانایی ایران در برهم زدن بازارهای انرژی است.

در همین حال، ترامپ در مقاطعی از پوتین شکایت کرده است که پوتین در حال «درهم شکستن او» است و در مقاطع مختلف در طول سال گذشته اوکراینی‌ها، سپس روس‌ها و سپس دوباره اوکراینی‌ها را به عدم انعطاف در مذاکرات متهم کرده است.

اکنون او بار دیگر اوکراین و رهبر آن را به خاطر ناتوانی در درک این واقعیت که روسیه کشور بزرگتری با سلاح های هسته ای است، سرزنش می کند.

منبع: انتخابات