با ورود به اواسط دومین ماه زمستان، ذخایر سدهای آبی تهران با کاهش شدید مواجه شده است. بدین ترتیب ضریب اشغال کل پنج سد به حدود 9 درصد رسید.
به گزارش مهر، تهران و بسیاری از شهرهای بزرگ کشور با وجود ورود به فصل زمستان همچنان با کمبود آب مواجه هستند. حتی تنظیم فشار آب در شب باعث نارضایتی شهروندان شد. این برخلاف انتظارات عمومی برای بهبود شرایط آب پس از بارندگی زمستانی است.
با وجود گذشت پنجمین ماه از سال آبی جدید، میزان بارندگی در استان تهران همچنان زیر حد نرمال است. طبق آمارهای رسمی امسال تقریباً هیچ بارندگی قابل توجهی در تهران مشاهده نشده است. از نظر کارشناسان به عنوان یک رویداد بی سابقه در آمار اقلیم تلقی می شود. میانگین بارندگی سالانه استان تهران حدود 280 میلی متر است اما تاخیر بارندگی امسال تاثیر مستقیمی بر منابع سطحی داشته است.
وقتی وضعیت پنج سد تهران بررسی می شود، مشاهده می شود که وضعیت ذخایر آبی به مرز هشدار رسیده است. در حال حاضر ذخایر سد لار تقریباً به 10 میلیون متر مکعب رسیده است که تنها یک درصد از ظرفیت سد است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل 26 درصد کاهش داشته است.
سد امیرکبیر (کرج) که حدود 6 میلیون مترمکعب ذخیره دارد، تنها 3 درصد پر است و کاهش 83 درصدی ذخیره آن نسبت به سال گذشته زنگ خطری جدی برای تامین آب شرب پایتخت است.
مجموع ذخایر سدهای مملو و لتیان به 23 میلیون متر مکعب رسید. این یعنی ۷ درصد اشغال و ۴۹ درصد کاهش نسبت به مدت مشابه سال قبل. این در حالی است که سد طالقان با 88 میلیون متر مکعب فضای ذخیره سازی و ضریب اشغال 21 درصدی وضعیت نسبتاً بهتری دارد اما همین سد نسبت به سال گذشته با کاهش 59 درصدی ذخایر آبی مواجه است.
بر اساس اطلاعات کل، کل ذخایر سدهای تهران حدود 170 میلیون مترمکعب برآورد شده است. بخشی از این رقم که تنها 9 درصد ظرفیت اسمی سدها را پوشش می دهد، به دلیل رسوب گذاری تقریباً غیرقابل استفاده است. این در حالی است که نسبت به سال گذشته بیش از 210 میلیون متر مکعب ذخیره آب در سدهای پایتخت به ثبت رسیده است.
از سوی دیگر، ورودی آب به سدهای شهر تهران در دو ماه گذشته کمتر از 50 درصد میانگین بلندمدت بوده و در مقیاس کشوری نیز کاهش قابل توجهی در خروجی سدها داشته است. بر اساس آمار رسمی، تولید آب از سدهای کشور به 5.58 میلیارد مترمکعب رسید. این میزان نسبت به مدت مشابه سال قبل 25 درصد کاهش داشته است.
کارشناسان هشدار می دهند که در صورت ادامه این روند، تابستان آینده می تواند یکی از چالش برانگیزترین دوره ها برای تامین آب تهران باشد. به ویژه اینکه پایتخت برای ششمین سال متوالی در خشکسالی قرار دارد و حاشیه ایمنی منابع آب به حداقل رسیده است.
این وضعیت محدود به تامین آب آشامیدنی نبود. کاهش حجم آب سدها نیز بر تولید برق نیروگاههای برق آبی تأثیر گذاشته است. اگر برخی از سدها نزدیک به حجم مرده باشند، امکان تولید برق از این نیروگاه ها عملا از بین می رود. این مشکلی است که می تواند فشار بیشتری را بر شبکه برق کشور در ماه های گرم سال وارد کند.
در چنین شرایطی مسئولان حوزه آب تاکید دارند که راهکارهای فنی از جمله انتقال آب بین حوضه ای، تکمیل پروژه های تصفیه خانه و کاهش نشت شبکه و مشارکت مردمی و تغییر الگوی مصرف نقش تعیین کننده ای دارد.
تهران اکنون در آستانه آزمونی جدی در مدیریت منابع حیاتی خود قرار دارد. اگرچه بخش مهمی از بحران ناشی از تغییرات اقلیمی است، اما رفتار مصرفی شهروندان و تصمیمات به موقع مدیران در ماههای آینده مشخص میکند که پایتخت تابستانی معتدل خواهد داشت یا یکی از سختترین دوران تامین آب و برق را در پیش خواهد داشت.