به گزارش خبرگزاری انتخابتو، بهناز شیربانی مجری برنامه که در ابتدای این نشست به روابط عمومی موزه سینما اشاره کرد، ضمن خوشامدگویی به حضار و عذرخواهی از ازدحام جمعیت در سالن سینما و اینکه عده زیادی ایستاده فیلم را تماشا کردند، گفت: امشب چهارمین شبی است که می خواهیم یکی از فیلم های معروف سینمای ایران را ببینیم و این شب از فیلم های معروف سینمای ایران گرفته شده است. فیلم تحسین شده “هامون”. امیدوارم از دیدن این فیلم لذت ببرید. می دانم که برخی از شما این فیلم را بارها و بارها تماشا خواهید کرد.
شیربانی سپس از سعید عقیقی برای نشستن پشت تریبون دعوت کرد.
سعید عقیقی منتقد برجسته سینمای ایران حسن حسن دوست در سخنان افتتاحیه خود درباره اولین برخوردش با «هامون» در اتاق تدوین گفت: وقتی برای اولین بار وارد اتاق تدوین شدم، حسن حسن دوست سردبیر مشغول تدوین «هامون» بود. من در آن زمان منتقد مجله سینمایی جوان بودم و حسن دوست قسمت شمالی و ساحلی را که شروع و پایان فیلم را تشکیل می دهند، تدوین می کرد. سپس بخش کوچکی از فیلم را به من نشان داد و به من گفت که مهرجویی دوست ندارد کسی وارد اتاق تدوین شود و بخش هایی از فیلم را ببیند.
وی ادامه داد: «هامون» در دو روز گذشته به جدول اکران هشتمین جشنواره فیلم فجر رسید و حضورش در سینمای آفریقا کاملا غافلگیرکننده بود. بعد از آن بین فیلم های «لیلا» و «درخت گلابی» با مهرجویی ارتباط زیادی داشتم. به خاطر اتفاق تلخی که برای داریوش مهرجویی افتاد و می دانید علی عابدینی آنجا نبود که دستش را بگیرد، خیلی سعی می کنم خودم را کنترل کنم.
وی در خصوص نظر داریوش مهرجویی به حمید هامون خاطرنشان کرد: حرف اساسی داریوش مهرجویی درباره حمید هامون همیشه این بود و در صحبت های خصوصی می گفت هامون من بودم!
عقیقی گفت: اولین چیزی که در فیلم مهرجویی می بینید همان چیزی است که او همیشه درباره آن صحبت می کند و مخاطب آن را به وضوح در فیلم می بیند و خسرو حتی یک بار گفته بود که تمام کت و شلوارها و پیراهن هایی که شکیبایی می پوشد، لباس خود داریوش مهرجویی است. او به شخصیت حمید هامون نزدیک بود و این نکته مهمی است.
این منتقد سینما رمان «هرتزوگ» سال بلو و «هشت و نیم» فدریکو فلینی را از دیگر منابع الهام شخصیت حمید هامون عنوان کرد و گفت: مهرجویی از سال 1374 طرح «هامون» را در ذهن داشت و به مرور این پلان به تدریج تغییر کرد و بخش‌هایی از رمان «هشت و نیم» اثر سال بلو را می‌توان به عنوان اقتباسی کارگردانی «اچ» مشاهده کرد.
عقیقی افزود: این رمان درباره شخصی است که تحسین عجیبی نسبت به همسرش دارد و تصور اسلحه و تیراندازی از این رمان حذف شده است. مهرجویی خودش گفته است که شخصیت حمید هامون ترکیبی متعادل از روشنفکر دهه 40، اندیشه های صادق هدایت در «بوف کور» و دیگر ریشه هایی است که می توان برای او پیدا کرد، شخصیت گیلو در «هشت و نیم» فدریکو فلینی؛ شخصیت گیلو در فیلم «هشت و نیم» فدریکو فلینی. تفاوت واضح و آشکار این است که ایده آل داریوش مهرجویی در آن فیلم، زن فیلم «هشت و نیم» است، اما در اینجا این شخصیت را مردی به نام حمید هامون بازی می کند. الگوی حمید هامون بر اساس الگوی مرید و مراد موجود در فرهنگ ایرانی، مربی مذهبی به نام علی عابدینی است که با الگوی گیلو در «هشت و نیم» فلینی متفاوت است.
وی درباره اشاره مستقیم داریوش مهرجویی به شخصیت خودش در «هامون» گفت: مهمتر این است که بسیاری از قسمت های ارتباطات و موقعیت های فیلم مستقیماً از داریوش مهرجویی گرفته شده است. نقاشی های شخصیت مهشید را که در صحنه نمایشگاه در فیلم می بینید، توسط خود مهرجویی کشیده شده است و گاهی به شوخی می گفت می توانم تعدادی از آن تابلوها را بعدا بفروشم. تنها چیزی که توضیح می دهم نشان از حضور نویسنده در اثر و اشاره های مختلف به شخصیت خود کارگردان است. او مصداق روشنفکری است که طبیعتاً می‌خواهد به کمال برسد، اما بخشی از اندیشه انسان که شامل تأملات هستی‌شناختی و از سوی دیگر زندگی روزمره و معاش در زندگی و طبقه اجتماعی است، او را روی پا گذاشته است.
وی ادامه داد: تا سال 1395 که تک نگاری «هامون» را منتشر کردم، مدام به دفتر آقای فرازمند می رفتم و مهرجویی را آنجا می دیدم. او همیشه می گفت یک روز مردم خودشان را می سازند، یعنی یک روز در فیلمی شرکت می کنند. عقیقی نحوه نگاه مخاطبان دهه 70 به «هامون» را نیز اینگونه توضیح داد: قدرت و انرژی «هامون» چه از نظر میزانسن و چه از نظر نوع فیلمنامه، اگرچه این فیلم در اولین اکران خود در تهران فیلم بسیار موفقی بود، اما اینکه یک فیلم در زمان های مختلف رفت و آمد می کند بسیار تعجب آور است. جالب اینجاست که مخاطب 1369 نفری هیچ مشکلی نداشت که یک فیلم بین زمان‌های مختلف و ذهنیت‌های مختلف رفت و آمد کند و همچنان آن رفاقت را داشته باشد که این خود یک امتیاز است. چون هم فیلمنامه و هم داستان این فیلم پر از انحرافاتی است که در آن زمان برجسته بود. اگر فیلمنامه «هامون» را به دفتر تهیه‌کننده می‌بردید و او آن را تا آخر می‌خواند، می‌پرسید آیا دو نفر برای تماشای این فیلم به تئاتر می‌روند؟ می توان گفت. این را هر طور که بخواهید می توانید تفسیر کنید، چه افول سینمای ایران و چه کمال سینمای ایران.
وی افزود: به عنوان فردی که واقعاً یک روز قبل از پایان جشنواره فجر در سینما آفریقا در اکران مردمی که فیلم را بیش از 7 بار تماشا کردم یا با افراد مختلف در زمان‌های مختلف تماشا کردم متوجه شدم این انرژی درست است، از آگاهی و دانش فلسفی مهرجوی نشأت می‌گیرد و هیچ شکی وجود ندارد که این انرژی از درون فیلم نشات می‌گیرد. این که فیلم و شخصیت او با دو دست می آید به این معنی است که او اصلاً از بیرون نگاه نمی کند و کاملاً خودش است.
این منتقد سینما همچنین با تاکید بر جمله «حمید هامون همان داریوش مهرجویی است» صحبت های خود را اینگونه به پایان رساند: خسرو شکیبایی درباره بازی در این نقش گفت، اگر تمام زندگی ام را برای ایفای این نقش نمی گذاشتم چه کار می کردم؟ نقش شاه یک نقش سینمایی است و از ابتدا تا انتهای فیلم وجود دارد و یک پروسه کامل تغییر شخصیت را طی می کند. او بین کابوس ها، رویاها، زندگی واقعی و شرایط پیچیده سیاسی و اجتماعی که در آن قرار دارد، در نوسان است، احتمالاً همه شما همین چیزها را می دانستید و من داشتم تکرار می کردم، اما شاید این حقیقت باشد و به جمله اولم برمی گردم که حمید هامون همان داریوش مهرجویی است، اما با این تفاوت که پایان بدون دست علی عابدینی به پایان می رسد.
اکران «هامون» بخشی از برنامه ای است که به مناسبت روز ملی سینما با همکاری سینمای ملی ایران تدارک دیده شده و آثار برجسته و مرمت شده سینمای ایران در آن به نمایش گذاشته می شود.
«هامون» در سال 68 فیلمبرداری شد و خسرو شکیبایی، بیتا فرهی و عزت الله تزمامی در آن بازی کردند.
۲۴۲۲۴۳
گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین