فرید زکریا، تحلیلگر برجسته بین المللی، در یادداشتی برای واشنگتن پست می نویسد که تصمیم جنجالی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برای تشدید حضور نظامی خود در غرب آسیا نمونه ای از اشتباهات تاریخی مکرر قدرت های بزرگ از جمله امپراتوری بریتانیا است.
او به ما یادآوری میکند که حدود 15 سال پیش، جامعه اطلاعاتی و نخبگان سیاست خارجی آمریکا به درک فزایندهای از «اشتباه» تلاش برای تغییر شکل ساختارهای سیاسی، اجتماعی و اداری در کشورها و جوامع خاورمیانه، بهویژه پس از هزینههای هنگفت جنگهای عراق و افغانستان و مداخله در لیبی، رسیدند. اولویت های اصلی آمریکا در آن زمان بر بازسازی ظرفیت صنعتی داخلی و مقابله با چالش اساسی استراتژیک قدرت رو به رشد چین متمرکز بود.
تجربه تلخ امپراتوری بریتانیا؛ هشدار به آمریکا
این تحلیلگر با اشاره به دوران طلایی امپراتوری بریتانیا در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، زمانی که بریتانیا قدرت بلامنازع جهانی با یک چهارم اقتصاد جهان و موقعیت مرکزی لندن در امور مالی بینالمللی بود، خاطرنشان میکند که این امپراتوری همچنین درگیر درگیریهای پرهزینه در بخشهای دوردست آسیا، آفریقا و خاورمیانه بود. اگرچه مداخلات نظامی در مناطقی مانند سودان، سومالی، عراق و اردن در کوتاه مدت ضروری به نظر می رسید، اما در درازمدت منابع حیاتی بریتانیا را تخلیه کرد و تمرکز آن را از رقابت های بزرگ جهانی منحرف کرد.
تله منابع؛ تهدیدی برای ابرقدرت ها
امروز، زکریا استدلال می کند، ایالات متحده در خطر تکرار همان اشتباه استراتژیک است. او معتقد است که مداخله در خاورمیانه، علیرغم توجیهات ظاهری سیاسی، اخلاقی و امنیتی آن، بخش بزرگی از منابع نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک ایالات متحده را تخلیه کرده است.
چالش های واقعی: پکن و مسکو
این مقاله تاکید می کند که چالش های واقعی و اساسی پیش روی آمریکا نه در خاورمیانه، بلکه در مقابله با رویکرد توسعه طلبانه چین و فعالیت های تضعیف روسیه است. پکن توازن قدرت جهانی آینده را با تمرکز بر نوآوری های تکنولوژیکی متصور است و مسکو امنیت اروپا و نفوذ غرب را از طریق استفاده از سلاح های ترکیبی هدف قرار می دهد.
درس تاریخ: فروپاشی از درون
در نهایت زکریا نتیجه می گیرد که «جنگ های کوچک» و مداخلات منطقه ای، اگرچه در ابتدا آسان به نظر می رسند، اما به تدریج به تعهدات طولانی مدت و پیچیده تبدیل می شوند و منابع یک قدرت بزرگ را تخلیه می کنند. درس انکارناپذیر تاریخ این است که قدرت های بزرگ به ندرت با شکست های مستقیم نظامی نابود می شوند، اما اغلب قربانی «توسعه بیش از حد» می شوند و وارد بحران های زیست محیطی می شوند که توانایی آنها را برای تمرکز بر نقاط قوت اصلی خود تضعیف می کند.