به گزارش خبرگزاری انتخابتو به نقل از ایرنا، فرشاد افشین پور که رویدادهایی مانند جام جهانی را فرصتی بی نظیر برای خلق ایده های نو و تولید آثار ماندگار توصیف کرد، ارزیابی خود از جایگاه مستند ورزشی در سینمای مستند ایران را اینگونه تشریح کرد: مستندهای ورزشی از پیشینه و اهمیت بالایی در میان برنامه ها و فیلم های ورزشی برخوردار است و طرفداران زیادی در سراسر جهان دارد. اما در ایران روی این موضوع کار و تلاش چندانی نشده و تلاش جدی برای حضور در بازارهای جهانی و جشنواره های بین المللی صورت نگرفته است. البته در این میان هم مدیران، هم سیاست گذاران و هم فیلمسازان سهم دارند.
کارگردان مستند «دنیای وحشی زاگرس» ادامه داد: در این زمینه بیشتر تهیه کنندگان را مقصر می دانم تا مسئولان. افسر فقط می تواند مسیر را ترسیم کند و راه را نشان دهد. مسئولیت باقی مانده بر عهده کارگردان است و او باید با رویکرد اصولی و خلاقانه خود به گونه ای عمل کند که توجه مخاطب را به خود جلب کند. صرف توضیح یک موضوع بدون هنر و نوآوری و خلاقیت به دست ما نمی رسد.
وی افزود: مستند یعنی بیان خلاقانه واقعیت. می توان ساعت ها درباره جنبه های مختلف محتوایی و فنی مستندهای ورزشی صحبت کرد، اما واضح است که برای موفقیت یک فیلم ورزشی باید اصول ساده و ابتدایی را رعایت کرد.
افشین پور در ادامه سخنان خود گفت: چهار گروه اصلی در مستندهای ورزشی در دنیا وجود دارد: رویداد محور، شخصیت محور، رشته محور و محیط زیست. در تمامی این ساختارها و در میان فیلم های موفق، سه مرحله اصلی پیش تولید شامل تحقیق، فیلمنامه و برنامه ریزی، مرحله تولید شامل کارگردانی، تصویربرداری و صدابرداری و در نهایت مراحل پس از تولید که شامل تدوین، متن و موسیقی است، نقش تعیین کننده ای دارند.
کارگردان مستند «البرز واشیش» گفت: کارگردانان موفق سینما تلاش کردند تا ویژگی های موثر همه صحنه ها را با دقت اجرا کنند. رویکرد خلاقانه به موضوع، ضبط چند دوربینی و ویرایش مناسب از جمله نمونه های برجسته در این زمینه است. متأسفانه برخی از فیلمسازان ما بدون برنامه ریزی قبلی سعی می کنند با دوربین و سه پایه و مصاحبه های فی البداهه پرونده یک فیلم را ببندند و این باعث می شود که پروژه با شکست مواجه شود.
کارگردان مستند «امپراتوری سنجاب» ادامه داد: گاهی فیلمساز دکمه ای را پیدا می کند و سعی می کند روی آن کت بدوزد. این مسیر اشتباه منجر به از دست دادن منابع مالی، زمان و حتی یک مسئله سوزان می شود. علاقه به ساخت مستند یا دغدغه موضوعی خاص نباید منجر به خلق یک اثر ضعیف شود. اگر فیلمساز بدون انعطاف، تنش و هنرمندی به موضوعی نزدیک شود و آن را تمام کند، فیلم نیست. فیلم باید سرگرم کننده باشد و در عین حال معنا بسازد و روایتی دراماتیک و جذاب از دل واقعیت خلق کند.
افشین پور توضیح داد: به گفته شاهین امین، منتقد و روزنامه نگار سینما، یک مستند موفق تنها تصاویر را گرد هم نمی آورد، بلکه مفهومی فراتر از رویداد را از دل یک مسابقه، یک ورزشکار یا یک رویداد ارائه می دهد. مفهومی که ممکن است به زندگی، امید، شکست، تلاش یا سایر تجربیات انسانی مربوط باشد.
وی بیان کرد: تفاوت اصلی مستند با گزارش ورزشی در افزودن لایه های معناست و کارگردان می تواند با انتخاب نماهای مناسب و استفاده از سبک کارگردانی خود بر جذابیت مستند بیفزاید. ورزش ذاتا دارای ظرفیت های نمایشی است. اینکه هر ورزشی با فراز و نشیب، تنش، شکست، پیروزی و لحظات غیرقابل پیش بینی همراه است، آن را به موضوعی جذاب برای سینما تبدیل می کند.
آیا رابطه مستقیمی بین تعداد کم مستندهای ورزشی و استقبال مخاطبان وجود دارد؟ کارگردان مستند در پاسخ به این سوال که دقیقا همین طور است. اگر سرعت تولید پایین است به دلیل بی کیفیتی و عدم استقبال مخاطبان است. این موضوع مشابه رابطه عرضه و تقاضا است. اگر فیلم خوبی ساخته شود، مخاطب آن را می بیند و در صورت رضایت، تهیه کنندگان تشویق به تولید آثار بیشتر می شوند. مشکل اینجاست که ما در بدیهیات و مبانی سینمای مستند گیر کرده ایم و نمی توانیم زنجیر سنتی و قدیمی را بشکنیم.
وی با اشاره به موانع تولید مستندهای ورزشی بیان کرد: برخی تصور می کنند این آثار به راحتی ساخته می شوند و صرف حضور یک چهره مشهور ورزشی می تواند مخاطب را جذب کند. این باعث می شود که آنها از پرداخت هنری و سایر جنبه های تجارت غافل شوند. برای ساخت فیلمی که بتواند در ویترین نمایش داده شود، باید تمام مراحل تولید را با حداکثر دقت طی کرد.
افشین پور ادامه داد: مشکل دوم درباره مسئولان و مشتریان است. ساخت یک فیلم ورزشی خوب به این راحتی نیست و نیاز به حمایت و توجه دارد. گاهی ممکن است لازم باشد کارفرما و مراجع برای رفع موانع اداری و بین نهادی وارد میدان شوند. این فقط مربوط به بودجه نیست. این گونه در ایران مورد بی توجهی قرار گرفته است و برای رسیدن به سطح سایر گونه ها توجه ویژه ای را می طلبد.
وی پیشنهاد کرد که ورزشکاران به صورت دائم به جشنواره های «سینما حقیقت» و «فجر» دعوت شوند. این رابطه می تواند دو طرفه باشد. هم سازندگان با ورزشکاران آشنا می شوند و هم ورزشکاران با فضای سینمای مستند آشنا می شوند.
کارگردان مستند سفر به آمادای درباره تاثیر جام جهانی بر تولید مستند ورزشی گفت: شور و اشتیاق حاکم بر جامعه بر فیلمساز هم تاثیر می گذارد و می تواند مشوق مهمی باشد. سازماندهی یک رویداد ورزشی بزرگ می تواند نقطه شروع یک فیلم باشد، جرقه ای برای تولید مستند. فیلمسازان نباید این فرصت ها را از دست بدهند و از آن استفاده کنند. شرکت در جام جهانی هر چهار سال یکبار اتفاق می افتد و برای مردم هر کشوری بسیار مهم است.
افشین پور می پرسد چرا بسیاری از مستندها به ورزش می پردازند و کمتر به موضوعات اجتماعی، تاریخی، سیاسی یا محیطی می پردازند؟ وی در پاسخ به این سوال گفت: پاسخ به این سوال کمی سخت است. این روزها هم مدام درگیر پروژه های محیط زیستی هستم و وقت کافی برای فعالیت در ژانر ورزشی ندارم اما در صورت امکان حتما این کار را انجام خواهم داد. در صورت علاقه سایر دوستان به این حوزه می توانند آثاری زیبا و باکیفیت خلق کنند. در صورت حمایت و تمجید بیشتر مسئولان از این مطالعات می توان به شکوفایی این گونه امیدوار بود.
۲۴۲۲۴۳
گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین