هادی محمدی در اعتماد نوشت: روز سه شنبه دور دوم مذاکرات مرحله جدید ایران و آمریکا به پایان رسید. این بار نیز مانند دور پنجم مرحله اول قبل از جنگ 12 روزه، مذاکرات به صورت غیرمستقیم و با میانجیگری عمانی ها انجام شد، اما این بار ژنو، سوئیس به جای مسقط و رم انتخاب شد.
در این میان نکته قابل توجه این است که روند مذاکرات در دوره جدید به هر دلیلی خسته کننده شده و به نظر می رسد هنوز افق روشن و قابل پیش بینی شکل نگرفته است.
اما پس از مذاکرات روز سه شنبه، اعلام شد که به توافقات کلی دست یافته اند. اما آنچه از رفتار دو طرف فهمیده می شود این است که سیاست دو طرف همچنان به قول معروف «فرار از ستونی به ستون دیگر» است و با وجود اینکه هم ایران و هم آمریکا اعلام کرده اند که در مذاکرات جدی هستند و به دنبال توافق هستند، اما سختی کار و پیچیدگی شدید موضوع باعث شده یا سرعت پیشرفت یا پیشرفت بسیار کند باشد.
به عبارت دیگر، ایران با این روند نه تنها از جنگ جلوگیری کرد، بلکه امتیازات عمده ای نیز نداد و آشفتگی داخلی را آرام کرد، در حالی که آمریکا با سیاست چماق و هویج خود به افکار عمومی این پیام را می دهد که به جای جنگ پرهزینه و مخاطره آمیز، از طریق مذاکره به دنبال امتیاز گرفتن از ایران است و به قول خودش، تهران نگرش خود را تغییر داده است. با این حال ایران نشان داده است که چه در اظهارات و چه در اقدامات خود به دنبال نتایج بیشتر از طرف آمریکایی است.
علاقه ایران به مذاکره و شایعات نرم شدن ایران در برخی زمینه ها برای رفع نگرانی طرف مقابل و آژانس در مورد سلاح هسته ای نشان می دهد که تهران خواهان مذاکره برای مذاکره نیست، بلکه با ابزارهای دیپلماسی و مذاکره سعی در مهار ماشین جنگی آمریکا در منطقه دارد. و به نوعی می تواند برای نیروهای دفاعی و نظامی خود زمان بخرد تا زخم های به جا مانده در ژانویه را التیام بخشند.
این سیاست رفتن از یک پا به پای دیگر همیشه به موفقیت منجر نمی شود، و همچنین جنبه خطرناکی دارد که در صورت تجاوز از حد معقول می تواند نتیجه معکوس داشته باشد. به این ترتیب زمان برای تکمیل زنجیره محاصره و تشکیل نظامی آمریکا مفید خواهد بود و از سوی دیگر فشار رسانه ای بر تهران را افزایش می دهد. در مجموع به نظر می رسد منافع ایران در رسیدن به یک توافق خوب و سریع است.
فشارهای تحریمی، تهدیدات نظامی، نیاز جامعه به نقطه امید ملموس، عدم اعتماد به آمریکا و اطمینان از عدم حمله به آمریکا در جریان مذاکرات مانند مرحله اول مذاکرات، مواردی هستند که دستیابی سریعتر به توافق را برای ایران مفیدتر می کنند. برای رسیدن به این مهم باید تصمیمات بزرگ و البته در چارچوب منافع و امنیت ملی اتخاذ کرد و طرف مقابل باید بداند که ایران فقط در چارچوب امنیت و منافع خود حاضر است از قبل توافق کند و در غیر این صورت حاضر است حتی هزینه جنگ را هم بپذیرد.