به گزارش ایلانا؛ رئیس مرکز تحقیقات سرطان ایران اخیرا اعلام کرده است که هر 5 دقیقه یک ایرانی به سرطان مبتلا می شود و نرخ ابتلا به سرطان در ایران بالاترین میزان در جهان است. سرطان دومین عامل مرگ و میر در کشور پس از بیماری های قلبی عروقی است و سالانه حدود 100 هزار بیمار جدید سرطانی در ایران تشخیص داده می شود.
علاوه بر این، 98 درصد از علل سرطان مربوط به سبک زندگی و تنها 2 درصد ژنتیکی است. شایع ترین سرطان در ایران سرطان سینه و کشنده ترین سرطان سرطان معده است.
یاشا مخدومی، نایب رئیس انجمن رادیو انکولوژی ایران در گفت و گو با خبرنگار ایلنا، در تشریح دلایل بالا بودن تعداد مبتلایان به سرطان و مرگ و میر ناشی از آن اظهار کرد: این آمار اگرچه دقیق نیست، اما تعداد بیماران جدید سرطانی در سال است. وزارت بهداشت هر سال این اطلاعات را منتشر می کند. هر سال تقریباً 170000 تا 180000 مورد جدید سرطان تشخیص داده می شود. باید آمار دقیق تری از وزارت بهداشت دریافت کرد. حتی اگر این رقم را کمی بالاتر به 200000 برسانیم، تقریباً 1.9 نفر در هر پنج دقیقه بیمار می شوند.
وی افزود: مفهومی داریم که تعداد بیماران به ازای هر جمعیت را به صورت سالانه بررسی می کنیم که به این عدد نسبت جمعیت می گویند، یکی از شاخص ها این است که سرطان هر سال در حال رشد یا افزایش است، به عنوان مثال اگر تعداد بیماران در سال گذشته 100 هزار نفر بود، ممکن است امسال به عدد بالاتری برسد و درصد این افزایش نشان دهنده درصد رشد نیازهای سرطان بر اساس روند رشد سرطان در سال گذشته است.
مخدومی گفت: ایران یکی از کشورهایی است که میزان ابتلا به سرطان در کل جمعیت آن متوسط است. نرخ کلی سرطان در ایران کمتر از ایالات متحده است، اما بیشتر از برخی کشورهاست. علاوه بر این، نرخ افزایش سرطان در ایران کمی بالاتر از میانگین جهانی است. اما این بدان معنا نیست که ایران در زمره کشورهایی است که آمار سرطان بالایی دارند.
به گفته وی، تغییر در سبک زندگی افراد می تواند به میزان قابل توجهی بر سرعت رشد سرطان تاثیر بگذارد. قبل از انقلاب جمعیت بیشتر روستایی بودند، اما اکنون بیشتر جمعیت در شهرها زندگی می کنند. این تغییرات شامل عواملی مانند استرس بیشتر، آلودگی هوا، تغذیه و فعالیت بدنی است. این عوامل می توانند در افزایش بیماری ها از جمله سرطان نقش داشته باشند. در عین حال، هیچ رابطه قطعی بین تغییرات سبک زندگی و ژنتیک وجود ندارد و ایجاد مرزهای مشخص بین این دو مشکل است. هر دو عامل ممکن است به طور همزمان در پیدایش بیماری ها نقش داشته باشند و بررسی آنها به تحقیقات دقیق تری نیاز دارد.
نایب رئیس انجمن رادیو انکولوژی ایران همچنین خاطرنشان کرد: سرطان یک بیماری چند عاملی است که اغلب ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی بر آن تأثیر می گذارد. برخی از نکات کلیدی در این زمینه عبارتند از: ژنهای سرطانزا: برخی از افراد ژنهایی دارند که میتوانند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند، اما این ژنها ممکن است هرگز فعال نشوند و باعث بیماری شوند.
به گفته مخدومی، عوامل محیطی مانند آلودگی، استعمال دخانیات و مواد شیمیایی نیز می تواند در بروز سرطان موثر باشد. عوامل پیش ساز عواملی هستند که مستقیماً باعث تغییرات ژنتیکی می شوند و می توانند منجر به سرطان شوند. محرک هایی که به تحریک و تسریع روند سرطان کمک می کنند، مانند سیگار کشیدن، هم به عنوان محرک و هم به عنوان عاملی عمل می کنند که خطر ابتلا به سرطان را افزایش می دهد. به طور کلی اثر متقابل عوامل ژنتیکی و محیطی نقش مهمی در پیدایش سرطان دارد.
این متخصص سرطان با بیان اینکه تفکیک این موضوع راه حلی نیست، گفت: مشکل اینجاست که تغییر سبک زندگی و آلودگی محیط زیست می تواند باعث افزایش برخی از انواع سرطان شود. ثابت شده است که تغییرات در شیوه زندگی، مانند مصرف بیشتر فست فود و غذاهای راحت، با افزایش سرطان روده بزرگ مرتبط است. آلودگی هوا روی ریه ها، کلیه ها، مثانه و … تاثیر می گذارد باعث سرطان می شود. سیگار همچنین در ریه ها، حنجره، مثانه و کلیه ها نقش دارد و برخی دیگر از انواع سرطان را تحت تاثیر قرار می دهد.
وی در پاسخ به این سوال که دولت چقدر در پیشگیری از شیوع سرطان در کشور نقش دارد، گفت: اصولاً وقتی فردی مسئول می شود باید از همه منابع، مصارف و همه مسائل آگاهی کامل داشته باشد. با این حال، سرطان یکی از علل مرگ است و باید مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین گفت: هزینه های درمان سرطان بالا است و فناوری های جدید برای درمان آن در دسترس است. درمان سرطان علاوه بر جراحی و پرتودرمانی (رادیوتراپی) به موارد زیر نیز نیاز دارد: تجهیزات رادیوتراپی که در کشور ناکافی و گران هستند. بیش از 90 درصد این موارد از خارج تهیه می شود. نصب این دستگاه ها پیچیده است و نیاز به زیرساخت های عظیمی دارد. قیمت داروهای شیمی درمانی معمولی نسبتاً پایین تر است و پوشش بیمه ای آنها را پوشش می دهد.
نایب رئیس انجمن رادیو انکولوژی ایران با تاکید بر اینکه هزینه داروهای جدید شیمی درمانی بالاست، گفت: پوشش بیمه ای به تدریج اجرایی می شود. برخی هنوز تحت پوشش بیمه نیستند. علاوه بر این، هزینه های داروهای ایمونوتراپی بسیار بالاست و تحت پوشش بیمه قرار نمی گیرند. ترکیبی از درمان های فوق (جراحی، رادیوتراپی، شیمی درمانی کلاسیک یا جدید، ایمونوتراپی) در هر تومور و در هر مرحله از بیماری مورد نیاز است. در نتیجه هزینه کل درمان بسیار بالاست و بار مالی بر دوش بیمار و سیستم بهداشت و درمان زیاد است.
به گفته وی، ما اغلب برای درمان سرطان به واردات وابسته هستیم. واردات و تولید داروهای سرطان به کشور توسط کارخانه های داروسازی داخلی انجام می شود. برای برخی از این داروها، مواد اولیه باید از خارج آورده شود. در این صورت شرکت ها وارد می کنند. برخی دیگر مستقیماً از خارج از کشور وارد می شوند که شرکت ها دارای دفاتر نمایندگی هستند. اما سازمان غذا و دارو باید پاسخگوی میزان قاچاق مواد مخدر به کشور باشد. استفاده از مواد مخدر قاچاق به ایران مجاز نیست و کل سیستم باید کنترل شود. این سیستم باید توسط شاپرک مانیتور شود.
مخدومی با بیان اینکه صادرات داروهای ارزان قیمت نیز وجود دارد، گفت: در این زمینه برخی از داروهای داخلی به دلیل هزینه های نسبتا پایین به صورت رسمی یا غیر رسمی به کشورهای دیگر صادر می شود. در مورد صادرات غیررسمی، در این مورد داروها بدون مجوز قانونی صادر می شود و مسئولیت نظارتی بر عهده سازمان غذا و دارو، شاپرک، گمرک و نیروی انتظامی است که باید بر تخلفات نظارت و منع کنند.
یادآور شد: اصل 222 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به صراحت «حفاظت از سلامت جامعه» را از وظایف اساسی دولت می داند. به همین ترتیب، اصل چهل و سوم می گوید: «دولت موظف است امکانات لازم را برای تأمین سلامت، درمان و رفاه مردم فراهم کند». این متون بر مبنای حقوقی مسئولیت دولت در حوزه سلامت تاکید دارند.
مخدومی در پایان تصریح کرد: در حوزه بهداشت و درمان اصل دیگری نیز وجود دارد، این وظیفه دولت است که با سرانه و روش های پوششی بیمه سلامت را برای همه فراهم کند و باید بیمه دولتی در این زمینه به مردم ارائه شود. حالا اینکه این کار چقدر ناقص انجام شد، موضوعی است که به اقتصاد کل جامعه مربوط می شود. اما اقتصاد سلامت جزئی از اقتصاد عمومی است و تا زمانی که مشکلات اقتصاد عمومی حل نشود، اقتصاد سلامت ناپایدار خواهد بود و تقصیر به فرد خاصی نسبت داده نمی شود. البته مسئولان حل مشکلات کل اقتصاد باید در این زمینه نیز پاسخگو باشند.