پنج نکته درباره جزئیات مذاکرات اسلام آباد

آینده– هیئت های دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران و آمریکا امروز شنبه 22 فروردین ماه در اسلام آباد پاکستان در حال مذاکره با یکدیگر هستند. مذاکرات در شرایط شکننده ای در حال انجام است.

بر اساس گزارش فردا، شکنندگی شرایط از این جهت ارزیابی می شود که عوامل مختلفی در شکل گیری و تداوم این روند دیپلماتیک موثر است. ممکن است متغیری به نام اسرائیل این بار نقشی بزرگتر از همه مشکلات دیپلماتیک جمهوری اسلامی و آمریکا داشته باشد، زیرا توقف حملات به لبنان یکی از پیش شرط های ایران برای نشستن بر سر میز مذاکره بوده است.

علاوه بر این، ایران آزادسازی دارایی های بلوکه شده خود را به عنوان پیش شرط گفتگو روی میز قرار داد و تا لحظه نگارش این گزارش اخبار ضد و نقیضی از موافقت یا مخالفت طرف آمریکایی منتشر شده بود. با این حال، دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا نسبت به دور قبلی، ویژگی های جالبی دارد.

اول؛ بالاترین نمایندگی های دیپلماتیک ایران و آمریکا در اسلام آباد

محمدباقر قالیباف ریاست هیئت دیپلماتیک ایران و جی دی ونس هدایت تیم آمریکایی را بر عهده دارند. حضور این دو مقام ایرانی و آمریکایی در اسلام آباد به خودی خود نشان دهنده حضور عالی ترین تیم های دیپلماتیک ایرانی و آمریکایی پس از انقلاب بود. معاون رئیس جمهور آمریکا نیز ریاست مجلس سنای آن کشور را بر عهده دارد.

از دهه 1980، ایران و آمریکا در قالب دو یا چند جانبه آشکار و پنهان بر سر میز مذاکره درباره موضوع هسته ای جمهوری اسلامی می نشینند و سطح مذاکرات دو کشور از سطح وزیران بالاتر نمی رود. ظریف و کری در جریان مذاکرات برجام با یکدیگر گفتگو کردند و عراقچی نیز به عنوان نماینده رئیس جمهور با ویتکاف مذاکره کرد. در صورت مذاکره و دیدار ونس و قالیباف، هر یک از اتفاقات این روند دیپلماتیک برای اولین بار در تاریخ روابط دو کشور ثبت خواهد شد.

دوم؛ مذاکرات توسط مجلس رهبری می شود

متن و حواشی ارائه شده از سوی هیئت ایرانی به مذاکرات اسلام آباد نشان می دهد که مدیریت این پروژه در مجلس صورت می گیرد. در این هیئت که برای اولین بار برگزار می شود، گروهی به ریاست رئیس مجلس متشکل از مشاوران و معاونان وی و تعداد زیادی از نمایندگان حضور دارند.

در این دور از مذاکرات، مرکزیت وزارت امور خارجه نسبت به دورهای گذشته تضعیف شد. نام برخی از مقامات نظامی و امنیتی نیز به صورت غیر رسمی در اخبار شنیده می شود.

سوم؛ ترکیب تیم مذاکره کننده

بر اساس اخبار و تصویر رسمی منتشر شده از سوی تیم مذاکره کننده ایران در اسلام آباد، این هیئت متشکل از دولت ها و نهادهای مختلف حاکمیتی است. در عکسی که امروز در کنار رئیس مجلس و وزیر امور خارجه منتشر شده است. علی باقری معاون روابط بین الملل شورای عالی امنیت ملی، عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی، کاظم غریب آبادی و اسماعیل بقایی معاونان وزیر امور خارجه، ابوالفضل عمویی معاون امور بین الملل قالیباف و ولی الله نوری از تیم وزارت امور خارجه. دیده می شود

در اخبار رسمی هم به آن اشاره شد. علی اکبر احمدیان، دبیر شورای دفاع ملی در این گفتگوها هم هست. از جمله بسیاری از نمایندگان مجلس سید محمود نبویان، نایب رئیس دوم کمیسیون امنیت ملی آنها نیز در این هیئت حضور دارند.

اسامی تعدادی از تیم مشاوران کلیباف مجید شکری و مهدی محمدی او همچنین به عنوان یکی از شرکت کنندگان در این دور از مذاکرات شنیده می شود.

چهارم؛ تیم رسانه ای

یک تیم رسانه ای متشکل از حدود 30 نفر هیئت دیپلماتیک ایران را در مذاکرات اسلام آباد همراهی می کنند. از جمله اصحاب رسانه حاضر در این گفت وگوها، برخی از کارشناسان، مجریان و مهمانان همیشگی برنامه های رادیویی از جمله سیدمحمد مرندی، حسین پاک و مهدی خانعلی زاده هستند.

با توجه به اهمیت این جلسات، خبرنگاران از سازمان های مختلف رسانه ای مستقر در اسلام آباد نیز در محل تعیین شده برای تیم های خبری حضور یافتند. علاوه بر این، خبرنگاران از کشورهای مختلف نیز خود را به پاکستان فرستادند.

پنجم؛ میانجی و محل جدید مذاکره

پاکستان نقش میانجی در مذاکرات را بر عهده می گیرد که نقش جدیدی برای اسلام آباد تلقی می شود. اگرچه پاکستان از زمان قطع روابط دیپلماتیک جمهوری اسلامی و آمریکا رسماً به عنوان حافظ منافع ایران در واشنگتن عمل کرده است، اما نقش میانجیگری ایران و آمریکا همواره بر عهده عمان و گاه قطر بوده است. اما این بار پاکستان با جدیت وارد صحنه شد و ایران و آمریکا برای اولین بار پای میز مذاکره در پاکستان نشستند.