بعدی- اتحادیه اروپا روز پنجشنبه 9 فوریه اعلام کرد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست گروه های تروریستی خود قرار داده است. با توجه به ماهیت این نهاد رسمی نظامی در ایران و تأسیس آن در قانون اساسی، این اقدام با واکنش های تندی مواجه شد و از سوی ایران «سیاسی، غیرقانونی و ناعادلانه» توصیف شد. این اقدام اتحادیه اروپا فراتر از تحریم ها است.
بر اساس گزارش فردا، این اقدام به تایید شورای اتحادیه اروپا رسیده و باید در 27 کشور عضو این اتحادیه اجرا شود. رسانه ها و تحلیلگران معتقدند با توجه به اهمیت سپاه پاسداران و فعالیت آن در عرصه های مختلف، اقدام اروپا از اثرات منفی مصون نیست. این اقدام علاوه بر تروریستی بودن سپاه پاسداران، سایه سنگینی بر روابط ایران و اتحادیه اروپا از یک سو و روابط دوجانبه تهران با هر یک از این 27 کشور از سوی دیگر میافکند. بریتانیا، کشوری خارج از اتحادیه اروپا، قصد دارد همین کار را انجام دهد.
واکنش ایران چه بود؟
روابط ایران و اروپا از زمان شروع جنگ در اوکراین بد بوده است. برخی تحلیلگران معتقدند روابط کنونی ایران و اروپا نسبت به دهه هفتاد و پس از حمله تروریستی میکونوس در آلمان تیرهتر و ابعاد متفاوتی دارد. قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی تنشها را افزایش میدهد و همه نگاهها به واکنش تهران است.
اخراج سفرای کشورهای اتحادیه، تعطیلی سفارت های کشورهای اروپایی، قرار دادن نام نیروهای مسلح کشورهای اروپایی در لیست گروه های تروریستی ایران و قطع روابط دیپلماتیک در حال حاضر از جمله گزینه هایی هستند که در معرض گمانه زنی قرار دارند. علی شمخانی نماینده رهبری شورای دفاع او در توییتر از اقدام متقابل فوری خبر داد.
یک منبع آگاه ناشناس در گفتگو با خبرگزاری مهر گفت: چهار سناریوی احتمالی ایران برای مقابله با اقدام اتحادیه اروپا در حال بررسی است. بر اساس این مصاحبه، اولین گزینه، واگذاری وظیفه حفاظت از اماکن دیپلماتیک اروپایی در ایران از پلیس به سپاه پاسداران ایران است. سومین گزینه پیشنهادی اخراج دسته جمعی وابسته نظامی کشورهای اروپایی از تهران است. آخرین گزینه بازرسی دیپلمات های اروپایی در فرودگاه های کشور مانند مردم عادی و خارج از پروتکل های دیپلماتیک است.
محسن پاک آئین سفیر سابق ایران در آذربایجان وی در گفت و گو با همین خبرگزاری گفت: ممکن است شورای اسلامی، نهادهای نظامی اروپا را سازمان های تروریستی بداند و نیروهای نظامی کشور را مجبور به برخورد با گروه های نظامی اروپایی کند، همانطور که با داعش و القاعده سر و کار داریم، در این صورت منافع اروپا در خلیج فارس و دریای عرب به خطر می افتد و اروپایی ها متضرر می شوند.
تاثیر اقدام اروپا بر ایران
مبارزه با تروریسم یکی از اولویت های اصلی اتحادیه اروپا است. به گفته برخی از تحلیلگران سیاسی و امنیتی اروپایی در رسانه های این منطقه، اضافه شدن سپاه پاسداران به این فهرست، دست دادگاه های ملی و کشورهای اروپایی را برای انجام برخی اقدامات باز می کند. یکی از پیامدهای این اقدام اتحادیه اروپا، تأثیر سیاسی آن در فضاسازی علیه ایران است. هفته گذشته پارلمان اروپا به دلیل حوادث اخیر ایران قطعنامه ای علیه تهران صادر کرد. یکی از مواد این تصمیم، ایجاد زیرساخت های لازم برای قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمان های تروریستی بود.
یورونیوز وی در گزارشی به آثار این اقدام اتحادیه اروپا علیه سپاه پاسداران پرداخته است. در گزارش این رسانه وابسته به اتحادیه اروپا، اقدام شورای اتحادیه اروپا فراتر از تحریم های معمول بوده و تاثیر آن بیشتر در حوزه روابط خارجی ایران بوده است. بر اساس این گزارش برخی از تاثیرات و اقداماتی که بر اعضا، افراد و شرکتهای وابسته به این نهاد نظامی وارد میشود شامل ممنوعیت سفر، اختلال در ارتباطات مالی، مسدود کردن داراییها و… میشود. شرکتهای اروپایی از هرگونه همکاری با شرکتهای وابسته به این نهاد منع شدهاند و با توجه به گستردگی فعالیتهای سپاه پاسداران در ایران، تمامی این شرایط میتواند منجر به قطع کامل دسترسی به بازار مالی اروپا شود. شرکت ها و افراد خارجی نیز مشمول این تصمیم اتحادیه اروپا هستند. برخی از این تاثیرات نیز به فعالیت های قضایی و اطلاعاتی کشورهای اروپایی و ارائه گزارش پیشرفت در اجرای این قوانین مربوط می شود.