کدام کشورهای اروپایی بیشترین تجارت را با ایران دارند؟

به گزارش ایسنا، وزرای خارجه اتحادیه اروپا در اقدامی ضدایرانی تحریم های جدیدی را علیه افراد و نهادهای ایرانی به بهانه حمایت از روسیه و به تعبیر خود تلاش برای سرکوب ناآرامی های اخیر در این کشور تصویب کردند.

اتحادیه اروپا برای اولین بار در اواخر دهه 2000 تحریم هایی را علیه ایران اعمال کرد که منعکس کننده مجموعه ای از اقدامات شورای امنیت سازمان ملل متحد در رابطه با برنامه هسته ای تهران بود و ایران را هدف قرار داد یا تحریم های موجود را به بهانه های دیگر در سال های بعد گسترش داد. با وجود این اقدامات، تجارت کشورهای اروپایی با ایران به طور کامل قطع نشد.

بر اساس گزارش اداره آمار اروپا (یورواستات)، کل تجارت کالا بین اتحادیه اروپا و ایران در سال 2024 به 4.6 میلیارد یورو رسیده است. واردات اتحادیه اروپا 850 میلیون یورو و صادرات 3.7 میلیارد یورو بوده است. این منجر به مازاد تجاری تقریباً 2.9 میلیارد یورویی به نفع اتحادیه اروپا شد.

تجارت خدمات نیز ادامه یافت. بر اساس گزارش کمیسیون اروپا، تجارت دوجانبه خدمات در سال 2023 به 1.68 میلیارد یورو رسید. از این میزان 800 میلیون یورو واردات اتحادیه اروپا و 870 میلیون یورو صادرات بوده است.

سهم تجاری اتحادیه اروپا

به طور کلی، ایران شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا نیست. در سال 2024 این تنها 0.1 درصد از کل کالاهای صادر شده توسط اتحادیه اروپا به کشورهای غیر اتحادیه اروپا را تشکیل می دهد. همچنین خریدهای اتحادیه اروپا از ایران اندک بوده و در مقایسه با تمامی واردات از خارج از این بلوک، سهم ایران به صفر درصد رسیده است.

در اواسط دهه 2000، هر دو سهم حدود یک درصد یا کمی بیشتر بودند.

این کاهش در ارزش کالاهای مبادله شده نیز منعکس شده است. در حالی که تجارت اتحادیه اروپا و ایران در سال 2004 به 19.5 میلیارد یورو رسید، در سال 2011 از 27 میلیارد یورو فراتر رفت.

بر اساس آخرین داده های موجود Eurostat تا سال 2024، این رقم به 4.56 میلیارد یورو کاهش یافته است.

تجارت در سال 2013 به 6.1 میلیارد یورو کاهش یافت. سپس در سال 2017 به 20.7 میلیارد یورو رسید که تا حدی به توافق هسته ای 2015 موسوم به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) مرتبط بود.

تجارت مجدداً در سال 2019 به شدت کاهش یافت و به 5.1 میلیارد یورو رسید و از آن زمان به دلیل تحریم‌های مجدد، نزدیک به همان سطح باقی مانده است.

در دهه 2000 تراز تجاری عموماً به نفع ایران بود. از سال 2011، زمانی که تحریم ها تشدید شدند، اتحادیه اروپا بیشتر مازاد تجاری را ثبت کرده است. صادرات از واردات پیشی گرفت

آلمان یک سوم تجارت بین اتحادیه اروپا و ایران را انجام می دهد

آلمان تا سال 2024 بزرگترین شریک تجاری ایران در اتحادیه اروپا بود، در حالی که آلمان 212 میلیون یورو کالا از ایران وارد کرد، صادرات آن 1.27 میلیارد یورو بود.

ایتالیا با سهم 15.6 درصدی دومین شریک تجاری ایران در اتحادیه اروپا بود. واردات از ایران به 185 میلیون یورو و صادرات به 528 میلیون یورو رسید.

هلند با 13.3 درصد از کل تجارت در رتبه سوم قرار گرفت. این کشور 62 میلیون یورو کالا از ایران وارد و 607 میلیون یورو صادر کرده است. این کشور دومین صادرکننده بزرگ اتحادیه اروپا به ایران بود، اگرچه در کل تجارت رتبه سوم را به خود اختصاص داد.

از دیگر اعضای اتحادیه اروپا که حجم مبادلات تجاری آنها با ایران از 200 میلیون یورو فراتر می رود، می توان به بلژیک، اسپانیا، فرانسه و بلغارستان اشاره کرد. ایران به بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا کمی بیشتر از خرید از آنها می فروشد، اما این مبالغ ناچیز است و از نظر اقتصادی قابل توجه نیست.

تنها سوئد و لوکزامبورگ اندکی بیشتر از صادرات خود از ایران وارد کرده اند که موجودی آن کمی بیش از 5 میلیون یورو بوده است.

بیشترین کالاهای مبادله شده بین اتحادیه اروپا و ایران

تجارت با ایران تحت رژیم کلی واردات اتحادیه اروپا است، زیرا ایران عضو سازمان تجارت جهانی نیست و هیچ توافق تجاری دوجانبه ای بین اتحادیه اروپا و ایران وجود ندارد.

بر اساس گزارش کمیسیون اروپا، بزرگترین رده صادرات اتحادیه اروپا به ایران ماشین آلات و تجهیزات حمل و نقل است.

صادرات این دسته در سال 2024 بالغ بر 1.28 میلیارد یورو است که 34 درصد از کل صادرات اتحادیه اروپا به ایران را به خود اختصاص داده است. مواد شیمیایی و محصولات مرتبط نیز سهم بزرگی در حدود 1.13 میلیارد یورو یا حدود 31 درصد را به خود اختصاص دادند.

واردات اتحادیه اروپا از ایران در چند دسته متمرکز است. غذا و حیوانات زنده با حدود 305 میلیون یورو (37 درصد واردات اتحادیه اروپا از ایران) بیشترین سهم را به خود اختصاص داده اند.

بر اساس گزارش یورونیوز، کالاهای تولیدی از نظر نوع با حدود 180 میلیون یورو (22 درصد) در رتبه دوم قرار دارند. تقریباً 188 میلیون یورو (23 درصد) از این واردات مواد شیمیایی و محصولات وابسته و 89 میلیون یورو (11 درصد) مواد خام غیرخوراکی (بدون احتساب سوخت) است.