جواد ظریف وزیر اسبق امور خارجه گفت: نگرش مبتنی بر دشمنسازی و درگیری مستمر ناکارآمد است و جمهوری اسلامی ایران نیز باید دیدگاه خود را بر اساس خیر جمعی و ائتلافهای موضوعی تنظیم کند.
به گزارش ایسنا، محمدجواد ظریف در افتتاحیه کنگره احد با اشاره به تحولات همه جانبه جهانی، منطقه ای و داخلی با تاکید بر اینکه دنیای امروز دیگر دنیایی متشکل از بلوک های سنتی و ائتلاف های دائمی نیست. وی بیان کرد: تکیه بر متحدان ثابت در دنیای امروز فایده ای ندارد و هر کشوری که به چنین اندیشه ای تکیه کند باید مسئولیت خود را بپذیرد. زیرا دنیای امروز دنیای شبکه های به هم پیوسته و اتحادهای موضوعی است.
ظریف با بیان اینکه در این شرایط حتی کشورها و فعالانی که قبلاً به عنوان دشمن شناخته میشدند نیز میتوانند در برخی مسائل کنار یکدیگر قرار بگیرند، نگرش مبتنی بر دشمنسازی و درگیری مستمر، نگرش ناکارآمد است و جمهوری اسلامی ایران باید دیدگاه خود را بر اساس منافع جمعی و ائتلافهای مشکل ساز تنظیم کند. این رویکرد به معنای نادیده گرفتن گذشته نیست. بلکه به معنای درس گرفتن از تاریخ بدون افتادن در زندان افتخارات یا شکست های گذشته است.
وزیر امور خارجه سابق کشورمان با اشاره به گذشته تمدنی ایران گفت: ایران بر پایه های استوار یک تمدن کهن ایستاده است و باید به این پایه افتخار کرد که این بدان معنا نیست که در تلاش برای بازسازی یا بازتولید افتخارات تاریخی است. دنیای امروز نه دنیای هخامنشیان است و نه دنیای صفویان و تلاش برای بازگشت به آن دوره ها کشور را به سمت تکرار بازی هایی سوق می دهد که در شرایط فعلی کارساز نیست.
ظریف با ارزیابی اینکه یکی از مهمترین این بازیهای بیاثر، رویکرد حاصل جمع صفر و نگاه مبتنی بر تهدید و خصومت است، گفت: تهدیدها قبل از اینکه در دنیای واقعی ظاهر شوند در ذهن رخ میدهند. اگر زنان، جوانان، اینترنت، ارتباط با دنیا، بخش خصوصی و حتی نسلهای مختلف را تهدید بدانیم، این تهدیدها در عمل بازتولید خواهند شد.
این دیپلمات سابق کشورمان با بیان اینکه جهان امروز توانایی ایجاد هژمونی مطلق حتی برای قدرت های بزرگ را ندارد، خاطرنشان کرد: آمریکا با وجود هزینه های سنگین نظامی نمی تواند به طور کامل بر جهان مسلط شود. بنابراین باید پذیرفت که بازگشت به الگوهای گذشته امکان پذیر نیست و تلاش برای احیای آنها هزینه های سنگینی برای کشور به همراه خواهد داشت.
ظریف در بخشی دیگر از سخنان خود یاد و خاطره شخصیت های برجسته تاریخ معاصر ایران همچون سردار شهید قاسم سلیمانی و آیت الله هاشمی رفسنجانی را گرامی داشت و تاکید کرد که تکریم بزرگان و کسانی که در تاریخ کشور نقش آفرینی کردند نباید مانع نگاه به آینده ما شود.
وی گفت: ملت ایران ملتی قدرتمند با استعدادها و ظرفیتهای فراوان است و گذر از گذشته بدون فراموشی عبرتها شرط لازم برای ساختن آیندهای سازنده و موفق است.
این دیپلمات مهم کشورمان با تاکید بر اهمیت نقش مردم به عنوان بزرگترین سرمایه ایران گفت: تاریخ نشان داده است که هیچ قدرت خارجی نمی تواند بر مردم ایران که با حملات نظامی و تهدیدهای بی شماری مواجه هستند تسلط یابد. در حالی که نگاه به گذشته با محوریت تهدیدات منجر به نادیده گرفتن فرصت های واقعی کشور می شود، توجه به استعدادهای انسانی و منابع موجود امکان ساختن آینده ای متفاوت و موفق را فراهم می کند.
ظریف تصریح کرد: تمرکز بر تهدیدها و شکستهای گذشته، کشور را از استفاده از فرصتهای آینده باز میدارد. وی با اشاره به شرایط منطقه و چالش های داخلی و خارجی گفت: ایران می تواند به مرکز گفت وگو و همکاری در سطح منطقه تبدیل شود و حتی مسائل پیچیده ای مانند مسئله فلسطین نیز می تواند با رویکرد صلح جویانه بر اساس منافع جمعی مسیر گفت و گو و همکاری را گسترش دهد.
به گفته وی، ایران با برخورداری از نیروی انسانی قوی، ظرفیت فرهنگی و تمدنی خود می تواند رابط بین ملت ها و بازیگر صلح و توسعه باشد. آینده کشور را باید بر اساس واقعیت ها و ظرفیت های کنونی ساخت، نه خواسته های گذشته که دیگر امکان پذیر نیست یا تلاش برای بازتولید افتخارات تاریخی. برای پیشبرد ایران، آرمان گرایی باید واقع بینانه و مبتنی بر قابلیت ها و منابع قابل اعتماد باشد.
ظریف با اشاره به اهمیت نگاه فرصت محور گفت: تمرکز بر تهدیدها و نگاه تنگ نظرانه به گذشته باعث می شود کشور در فضای انفعالی باقی بماند و از طریق فناوری و شبکه های اطلاعاتی مزیت دیگران را افزایش دهد. مردم می توانند از دیدگاه های مختلف به یک پدیده نگاه کنند و دیدگاه خود را برای یافتن راه حل های جدید برای مشکلات آینده بازتعریف کنند.
وی همچنین بر همکاریهای داخلی و اولویتبندی ظرفیتها تاکید کرد و گفت: ایران باید در زمینههایی که دارای مزیت است از توانمندیهای نسبی خود استفاده کند و از تمرکز بر حوزههایی که توان رقابت ندارد، پرهیز کند.
به گفته ظریف، امنیت و عدالت تنها با استفاده هماهنگ و متوازن از ظرفیت ها و توانمندی های کشور و کنار گذاشتن چشم انداز حاصل جمع صفر که منجر به شکست جمعی می شود پایدار خواهد بود.
ظریف در پایان با اشاره به اهمیت صلح و همکاری به عنوان یک راهبرد برای آینده ایران، شعر مولانا را یادآور شد و گفت: کشور باید به جای تمرکز بر دشمن شناسی، بر اساس ظرفیت ها و آرمان های واقع بینانه بر صلح و تقریب تمرکز کند، زیرا استعدادهای ملت ایران می تواند شکوفا شود و آینده ای با ثبات و موفق برای کشور تنها در این مسیر است.