انتخابتو، پرخوری عصبی بسیار فراتر از یک عادت غذایی ناسالم است. این یک مکانیسم دفاعی روانی پیچیده است که در آن فرد به جای حل مشکلات، برای مدیریت تنش های درونی و پوچی عاطفی به غذا روی می آورد. منشأ این اختلال که اغلب با مصرف مقادیر زیاد غذا در مدت زمان کوتاه و بدون احساس لذت واقعی همراه است، از ناتوانی فرد در تنظیم هیجاناتش ناشی می شود. در این صورت غذا به ابزاری برای سرکوب اضطراب، فرار از تنهایی و تسکین دردهای روانی تبدیل می شود و چرخه ای معیوب و مخرب در زندگی فرد ایجاد می کند.
علت این اختلال را نمی توان در یک عامل یافت. ترکیبی از عوامل بیولوژیکی، روانی و محیطی وجود دارد. از نظر روانشناختی، اعتماد به نفس پایین، تصور منفی از بدن و کمال گرایی شدید، محرک های اصلی هستند که منجر به محدودیت های غذایی شدید، و همچنین تجربیات دردناک دوران کودکی، آسیب ها، یا الگوهای ناسالم خانوادگی در مورد استفاده از غذا به عنوان پاداش یا آسایش می شوند، که این رفتار را در بزرگسالی پشتوانه می کند. از سوی دیگر، استرس های مزمن و فشارهای اجتماعی زندگی مدرن، افراد را به سمت راه حل های فوری و موقتی مانند پرخوری سوق می دهد.
عواقب پرخوری عصبی فراتر از افزایش وزن و چاقی است و می تواند تمام جنبه های وجودی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. از نظر جسمی، این رفتار خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی، دیابت نوع 2، فشار خون بالا و مشکلات گوارشی را به شدت افزایش می دهد، اما آسیب روانی می تواند عمیق تر باشد و احساس شرم، گناه و نفرت از خود که به دنبال هر قسمت از پرخوری ایجاد می شود، عزت نفس فرد را از بین می برد و می تواند منجر به انزوای شدید و افسردگی شود. این وضعیت کیفیت زندگی را به طور جدی کاهش می دهد و فرد را به سمت تنهایی و درد سوق می دهد.
درمان و التیام این بیماری نیازمند رویکردی چند جانبه است. اولین قدم پذیرش وجود مشکل بدون قضاوت است. درمان شناختی رفتاری (CBT)، یکی از موثرترین روش ها، به فرد کمک می کند تا الگوهای فکری منفی را که منجر به پرخوری می شود، شناسایی و تغییر دهد. یادگیری مهارت های مقابله ای سالم مانند مدیریت استرس، حل مسئله و بیان به جای سرکوب احساسات، جایگزین های قدرتمندی برای غذا خوردن هستند و در بسیاری از موارد، مشاوره با متخصص تغذیه برای تغییر رابطه با غذا و حذف رژیم های غذایی سفت و سخت نیز بخشی ضروری از روند درمان است.
علت پرخوری از دیدگاه طب سنتی چیست؟ / دمنوش های مفید طب سنتی برای کاهش اشتها
بهنام یوسفیان، پزشک و متخصص طب سنتی ایمنا با بیان اینکه از نظر طب سنتی، پرخوری عصبی ناشی از اختلالات خلقی و غلبه سرما و رطوبت در بدن است که باعث می شود فرد برای جبران کمبود گرما و انرژی روانی، بیش از حد مواد غذایی به ویژه شیرینی ها و غذاهای سنگین مصرف کند، به خبرنگار ایمنا می گوید: در این صورت قدرت عصبانیت یا قوه عصبانیت یا قوه عصبانیت این نوع مغز قدرت تصمیم گیری را از دست می دهد و قدرت تصمیم گیری را از دست می دهد. پرخوری ریشه کن می شود در صورت ضعف معده و کبد که نمی توانند غذا را به خوبی هضم کنند. و به نیروی حیاتی تبدیل می شود که در نتیجه مغز سیگنال گرسنگی کاذب می فرستد.
وی با بیان اینکه یکی از مهم ترین راه های پیشگیری از پرخوری عصبی، بهبود خلق و خو و گرم کردن بدن با مصرف غذاهای طبیعی و گرم است، ادامه می دهد: استفاده از ادویه های تند مانند دارچین، زنجبیل، زیره و فلفل سیاه در وعده های غذایی نه تنها به هضم بهتر غذا کمک می کند، بلکه باعث افزایش دمای معده، کاهش نیاز به شیرینی و نیاز روانی به غذا می شود. علاوه بر این، مصرف عسل طبیعی به جای شکر و شکر مصنوعی میتواند کاهش اشتها ناشی از خستگی عمومی را کاهش دهد. بدن را بهبود می بخشد و تعادل را به سیستم عصبی باز می گرداند.
این پزشک با اشاره به اینکه تقویت قوای گوارشی با مصرف دمنوش های گیاهی روشی موثر برای کنترل پرخوری است، بیان می کند: نوشیدن چای، لیموترش یا مخلوط نعناع و عسل قبل از غذا باعث ترشح صحیح آنزیم های گوارشی و از بین رفتن احساس سنگینی و گرسنگی مداوم می شود. با پاکسازی روده از یبوست که یکی از علل پنهان پرخوری است جلوگیری می کند.
تقویت اعصاب و مدیریت استرس با گیاهان دارویی / چگونه از پرخوری عصبی پیشگیری کنیم؟
یوسفیان با بیان اینکه مدیریت استرس و تقویت اعصاب با استفاده از گیاهان آرام بخش نقش مهمی در پیشگیری از پرخوری عصبی دارد، ادامه می دهد: گیاهانی مانند گل رز، سنبل و اسطوخودوس با تقویت هوش و آرامش سیستم عصبی از تصمیم گیری های غذایی تکانشی و هیجانی جلوگیری می کنند و در عین حال بدن را با روغن های معطر گیاهی مانند روغن بادرنجبویه که اغلب باعث تنش زایی و تحریک کننده اعصاب می شوند، جلوگیری می کنند. پرخوری
وی با اشاره به اینکه رعایت آداب غذا یکی از اصول مهم در طب سنتی برای پیشگیری از هرگونه اختلال خوردن است، می گوید: شروع غذا با نمک و غذاهای کمی شور باعث تحریک اشتهای طبیعی می شود و از اشتهای سیری ناپذیر ناشی از ضعف معده جلوگیری می کند. همچنین توصیه می شود غذای خود را با آرامش بخورید و آن را کاملا بجوید و بلافاصله بعد از غذا نخوابید و ورزش های سنگین انجام ندهید. این امر باعث می شود که غذا به خوبی هضم شود و بدن تحت تأثیر کمبود غذا یا استرس قرار نگیرد که در نهایت از پرخوری در آینده جلوگیری می کند.
این پزشک و متخصص طب سنتی می افزاید: تغییر سبک زندگی و افزایش تحرک برای خشک شدن رطوبت مزمن بدن ضروری است، ضمن اینکه نشستن و بی حرکت ماندن طولانی مدت باعث کند شدن سوخت و ساز بدن و افزایش سردی و رطوبت بدن می شود که اساس پرخوری را تشکیل می دهد. یک پیاده روی سبک، به خصوص در زیر نور آفتاب، بدن را گرم می کند، آن را خشک می کند و نوشابه های اضافی را از بین می برد. اجتناب از غم و اندوه طولانی که در طب سنتی به مرگ آهسته معروف است، می تواند با تقویت روحیه و کمک به دوستان خوب از افسردگی و پرخوری جلوگیری کند.
شکل گیری پرخوری عصبی برای مقابله با احساسات منفی و تنش های درونی / چرا غذا به شما احساس خوبی می دهد؟
فاطمه خدادادی، روانشناس بالینی به خبرنگار ایمنا با بیان اینکه پرخوری عصبی یک اختلال رفتاری پیچیده است که در آن فرد برای مقابله با هیجانات منفی و تنش های درونی به غذا پناه می برد، به خبرنگار ایمنا گفت: برخلاف گرسنگی فیزیولوژیکی که نیاز بدن به انرژی است، در پرخوری عصبی از غذا به عنوان ابزاری برای تسکین دردهای روحی، پرکردن خلأهای عاطفی و فرار از استرس استفاده می شود. این رفتار اغلب با احساس شرم و گناه شدید پس از پرخوری همراه است و یک چرخه معیوب ایجاد می کند زیرا فرد برای فرار از این احساسات منفی دوباره به خوردن روی می آورد.
وی با بیان اینکه یکی از ریشه های اساسی این اختلال ناتوانی در تنظیم و مدیریت هیجانات است، ادامه می دهد: بسیاری از مبتلایان به پرخوری عصبی مهارت کافی برای شناسایی و ابراز احساسات خود مانند عصبانیت، غم، تنهایی یا اضطراب را ندارند و در نتیجه احساسات خود را سرکوب می کنند و سعی می کنند با خوردن آنها را غرق کنند. غذاها، به خصوص انواع شیرین و چرب، به دلیل ترشح دوپامین و سروتونین در مغز، احساس راحتی و لذت موقتی ایجاد می کنند و به فرد اجازه می دهند از واقعیت های سخت زندگی، حتی برای مدت کوتاهی، فرار کند.
این روانشناس بالینی با اشاره به اینکه عوامل محیطی و الگوهای آموخته شده در خانواده نیز در شکل گیری این رفتار نقش بسزایی دارد، بیان می کند: اگر کودک در خانواده ای بزرگ شود که همیشه در مواجهه با استرس، غم و شادی به غذا متوسل می شود، از همان مکانیسم ناسالم بزرگسالان استفاده می کند و فشارهای اجتماعی و فرهنگی برای داشتن اندامی ایده آل ممکن است باعث رژیم های سخت شود. این محدودیت های شدید غذایی منجر به گرسنگی شدید فیزیولوژیکی می شود که در نهایت منجر به از دست دادن کنترل و پرخوری می شود.
پیشگیری و درمان پرخوری عصبی با یادگیری ذهن آگاهی
خدادادی با بیان اینکه از منظر روانکاوانه پرخوری عصبی ممکن است نمادی از نیازهای برآورده نشده در دوران کودکی باشد، ادامه می دهد: غذا خوردن اولین تجربه لذت و امنیت برای انسان است و ارتباط مستقیم با مادر و مراقبت دارد. برخی از روانشناسان معتقدند که فرد در بزرگسالی سعی می کند احساس امنیت، محبت و پوچی را که در کودکی از آن سیر نمی کند با پرخوری جبران کند که در این صورت معده نمادی از پوچی عاطفی است و فرد سعی می کند آن را پر کند و احساس پوچی و تنهایی را از بین می برد.
وی با اشاره به اینکه از نظر روانشناسی، راهبردهای پیشگیری و درمان بر یادگیری هوشیاری متمرکز است، می افزاید: این تکنیک به فرد کمک می کند تفاوت گرسنگی واقعی و احساسی را درک کند. یاد بگیرید قبل از باز کردن یخچال مکث کنید و از خود بپرسید گرسنه هستید یا نه، و همچنین یادگیری مهارت های مقابله ای سالم مانند ورزش کردن، نوشتن احساسات، تنفس عمیق و صحبت با دوستان، جایگزین های موثری برای غذا خوردن در مواجهه با استرس هستند.
این روانشناس بالینی با بیان اینکه درمان پرخوری عصبی مستلزم کار بر روی عزت نفس و پذیرش بدن است، بیان می کند: بسیاری از مبتلایان به این اختلال تصویری منفی از بدن خود دارند و ارزش های شخصی خود را فقط به وزن و ظاهر نسبت می دهند و روان درمانی به ویژه رویکردهای شناختی-رفتاری (CBT) به این افراد کمک می کند تا باورهای نادرست خود را تغییر دهند و خود انتقادی را بیاموزند. وقتی شخصی احساس میکند در عمق وجودش ارزشمند است، دیگر نیازی به استفاده از غذا برای تایید یا آرامش ندارد.
راهبردهای پیشگیری و پیشگیری از پرخوری عصبی باید با تغییر سبک زندگی و تقویت آگاهی آغاز شود. آگاهی از خوردن تکنیکی است که با توجه به سیگنالهای گرسنگی و سیری بدن، ایجاد برنامه غذایی منظم، حذف غذاهای پرانرژی و محرک از خانه، کاهش تمایلات لحظهای، پرکردن زمان با فعالیتهای لذتبخش و مفید، جلوگیری از اوقات فراغت و کاهش میل به غذا خوردن، به فرد میآموزد که با تمرکز و آرامش غذا بخورد.
تقویت پیوندهای اجتماعی و حمایت عاطفی نقش مهمی در پیشگیری از این اختلال دارد. انسان ها موجوداتی اجتماعی هستند و تنهایی یکی از بزرگترین محرک های پرخوری عصبی است. داشتن دوستان قابل اعتماد، پیوستن به گروه های حمایتی یا شرکت در فعالیت های گروهی حس تعلق را افزایش می دهد و تنش های روانی را کاهش می دهد. وقتی فردی بتواند احساسات خود را با کسی در میان بگذارد و شنیده شود، نیاز به پر کردن معده از غذا برای تسکین درد بسیار کاهش می یابد.
از منظر بهداشت عمومی، توجه به سلامت روده و مغز نیز ممکن است در کنترل این اختلال موثر باشد. تحقیقات نشان داده است که یک رابطه دو طرفه بین دستگاه گوارش و مغز وجود دارد. بنابراین، مصرف غذاهای پروبیوتیک و کاهش قندهای مصنوعی و مواد نگهدارنده می تواند به تعادل هورمون ها و انتقال دهنده های عصبی کمک کند. خواب کافی و با کیفیت نیز نقش مهمی در تنظیم هورمون های گرسنگی مانند گرلین و لپتین دارد و کمبود خواب می تواند اشتها و میل به غذاهای ناسالم را تا حد زیادی افزایش دهد.
بهبودی از پرخوری عصبی راهی طولانی است و به صبر و شفقت به خود نیاز دارد و فرد باید یاد بگیرد که خود را برای روزهایی که دوباره به عادات قدیمی میافتد سرزنش نکند. شفقت به خود و پذیرش اینکه بهبودی یک فرآیند خطی نیست، رمز موفقیت است و با تمرین مداوم، تقویت اراده و کمک گرفتن از متخصصان، فرد می تواند کنترل زندگی خود را پس بگیرد، با غذا رابطه سالم برقرار کند و به آرامش درونی و سلامت جسمانی که شایسته آن است دست یابد.