چهره پنهان اختلالات خواب; بازتاب سلامت روانی و جسمی از منظری جامع

انتخابتو، خواب پدیده ای اسرارآمیز و حیاتی است که ذهن دانشمندان، پزشکان و فیلسوفان را به خود مشغول می کند. روانشناسی مدرن از یک طرف این را به عنوان یک فرآیند پیچیده شناختی و عصبی پردازش اطلاعات و تنظیم احساسات می شناسد، در حالی که از طرف دیگر، طب سنتی آن را مظهر تعادل مخلوط ها و انعکاس سلامت درونی بدن تفسیر می کند و اگرچه این دو دیدگاه در زبان و روش متفاوت هستند، اما نقطه مشترکی مشترک دارند و خواب سالم را به عنوان یک جنگ سالم و مختل کننده سلامت جسمی می دانند. اختلال در کل سیستم زندگی انسان

هنگامی که اختلالات خواب با دقت بیشتری مورد بررسی قرار می گیرند، مشخص می شود که این مشکلات صرفاً توسط عوامل فیزیولوژیکی یا روانی ایجاد نمی شوند، بلکه یک ارتباط پیچیده بین ذهن، بدن و محیط هستند. از منظر روانشناختی، استرس روزانه، افسردگی و اضطراب سیستم بیداری را در شب فعال نگه می دارد و به مغز اجازه استراحت نمی دهد. از سوی دیگر طب سنتی این وضعیت را نتیجه غلبه مخلوط های نامتعادل به ویژه صفرا و سودا می داند که آرامش درونی لازم برای خواب را سلب می کند و این تلاقی علم و تجربه درک عمیق تری از ماهیت بی خوابی را فراهم می کند.

یک موضوع مشترک در هر دو رویکرد، نقش حیاتی معده و دستگاه گوارش در کیفیت خواب شبانه است. در حالی که علم روان‌شناسی به تأثیر هورمون‌های گوارشی و انتقال‌دهنده‌های عصبی بر خواب می‌پردازد، دانشمندان پزشکی سنتی به وضوح هشدار می‌دهند که معده پر خواب را از بین می‌برد، پرخوری و خوردن وعده‌های غذایی سنگین قبل از خواب نه تنها باعث ناراحتی جسمی می‌شود، بلکه بخارات مخربی را در بدن ایجاد می‌کند، تعادل درونی را مختل می‌کند و از ورود به مراحل عمیق خواب جلوگیری می‌کند و در مدیریت تغذیه‌ای شبانه، پل ارتباطی بین سلامت جسمانی و سلامت روان است.

خواب سالم بازتابی از نقش ترکیب چهارگانه/معده و سیستم گوارشی بر کیفیت خواب است

بهنام یوسفیان، پزشک و متخصص طب سنتی وی با بیان اینکه خواب به عنوان یکی از 6 رکن حفظ سلامتی شناخته می شود و به اندازه تغذیه و فعالیت بدنی اهمیت دارد، گفت: حکمای بزرگ طب سنتی بر این باورند که خواب سالم انعکاس تعادل چهار ترکیب بدن (خون، صفرا، سودا و بلغم) است و زمان، کیفیت و مدت خواب باید با توجه به ضوابط هضم روحی و روانی بدن تنظیم شود تا زمان هضم روحیه بدن به اندازه ای تنظیم شود که ضوابط روحی و روانی بدن به اندازه کافی باشد. و مواد زائد را از بین ببرید.

وی با بیان اینکه هرگونه اختلال خواب از علائم عدم تعادل خلقی است و در صورت عدم درمان می تواند منجر به بیماری های جسمی و روحی جدی شود، ادامه می دهد: در طب سنتی یکی از عوامل اصلی بی خوابی غلبه صفرا و سودا در بدن است و صفرای اضافی باعث گرما و خشکی مغز می شود که منجر به بی قراری، قطع شدن خواب در نیمه شب و بی خوابی می شود.

این پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه مصرف زیاد نوشابه باعث سردی و خشکی شدید می شود که فرد را به افکار آزاردهنده، غمگینی و جلوگیری از به خواب رفتن ذهن می برد، می گوید: در طب سنتی درمان بی خوابی با تشخیص و اصلاح مزاج فرد شروع می شود و به عنوان مثال برای افراد دارای مزاج، گرم و صفراوی درمان های خنک کننده تجویز می شود. مزاج صفراوی

یوسفیان با بیان اینکه نقش معده و دستگاه گوارش در کیفیت خواب در طب سنتی بسیار پررنگ است، ادامه می دهد: توصیه می شود در هنگام خواب همیشه معده سبک داشته باشید، زیرا معده پر و هضم ناقص غذا بخارات ناخوشایندی تولید می کند که به سمت مغز بالا آمده و باعث کابوس، بی قراری و اختلال خواب می شود. بعلاوه خوابیدن بلافاصله بعد از غذای سنگین باعث غلبه سردی و رطوبت در بدن می شود که منجر به خواب آلودگی مفرط در روز و بی خوابی در شب می شود.

توصیه های طب سنتی برای بهبود کیفیت خواب / کدام گیاهان دارویی برای بی خوابی مفید هستند؟

وی با تاکید بر اینکه رعایت فاصله زمانی مناسب بین شام و خواب و مصرف غذاهای سبک و زود هضم یکی از ساده ترین راه های بهبود خواب است، تغییر سبک زندگی و رعایت قوانین طبیعت را یکی دیگر از راه حل های اساسی می داند و توصیه می شود شب ها در تاریکی و سکوت کامل بخوابید زیرا نور و صدا باعث اختلال در خلق و خو و کاهش کیفیت می شود.

این پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه بهتر است به پشت بخوابید اما مشخص است که خوابیدن به شکم مضر است، ادامه می دهد: تعیین زمان مشخص برای خواب و بیداری به تنظیم ساعت بیولوژیکی بدن و حفظ سلامت روحی و جسمی کمک می کند. استفاده از گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی جایگاه مهمی در درمان اختلالات خواب در طب سنتی دارد.

یوسفیان خاطرنشان می کند: گیاهانی مانند بادرنجبویه، اسطوخودوس، سنبل و گل سرخ به دلیل خاصیت آرام بخش، ضداضطراب و تنظیم خلق و خوی بسیار مورد استفاده قرار می گیرند و دم کرده یا استشمام عطر این گیاهان قبل از خواب به آرامش اعصاب و راحت شدن خواب کمک می کند. علاوه بر این، مصرف غذاهای گرم و مرطوب مانند انار و انجیر برای شام می تواند کیفیت خواب را بهبود بخشد. به خصوص به افراد خونسرد کمک می کند.

نقش مهم خواب در ترمیم بافت ها، تقویت سیستم ایمنی و تقویت حافظه / علل بی خوابی چیست؟

فاطمه خدادادی، روانشناس بالینی ایمنا با بیان اینکه خواب یکی از نیازهای حیاتی و فیزیولوژیکی بدن انسان است و نقش مهمی در ترمیم بافت ها، تقویت سیستم ایمنی و ایجاد تعادل در حافظه دارد، گفت: خواب تنها یک فرآیند بیولوژیکی نیست، بلکه یک فعالیت ذهنی پیچیده است که بر سلامت روان و تعادل عاطفی فرد تأثیر می گذارد.

وی با بیان اینکه اختلالات خواب که شامل مشکلاتی مانند بی خوابی، پرخوابی، آپنه خواب و اختلالات رفتاری مرتبط با خواب است، می تواند عملکرد شناختی، خلق و خو و کیفیت کلی زندگی فرد را به طور جدی تحت الشعاع قرار دهد، گفت: یکی از شایع ترین اختلالات، بی خوابی است که با مشکل در شروع و حفظ خواب یا بیدار شدن در طول روز مشخص می شود.

این روانشناس بالینی با اشاره به اینکه بی خوابی بیشتر ناشی از عوامل روانی مانند استرس، اضطراب، افسردگی و نگرانی مداوم است، اظهار می کند: دور باطل بی خوابی و اضطراب باعث می شود با نزدیک شدن به وقت خواب فرد دچار تنش شود و ترس از نخوابیدن مانع از خوابیدن وی می شود. این اختلال در دراز مدت می تواند منجر به کاهش تمرکز، تحریک پذیری و مشکلات جدی تری در سلامت روان شود.

چه چیزی باعث کابوس یا راه رفتن در خواب می شود؟ / درمان اختلالات خواب نیازمند رویکردی چند جانبه است

خدادادی با بیان اینکه اختلالات خواب دیگری مانند آپنه انسدادی خواب نیز وجود دارد که تنفس فرد در طول خواب و در فواصل زمانی معین به طور مکرر قطع می شود، ادامه می دهد: این اختلال اگرچه بیشتر جسمی است، اما پیامدهای روانی جدی مانند خستگی مزمن روزانه و افسردگی نیز دارد.

اختلالاتی مانند کابوس یا رفتارهای غیرعادی در خواب مانند راه رفتن در خواب نیز ممکن است نشانه درگیری های درونی، ضربه های روحی یا استرس شدید باشد که باید توسط روانشناس به دقت مورد بررسی قرار گیرد، وی می گوید: درمان اختلالات خواب اغلب نیازمند رویکردی چند وجهی است که شامل ترکیبی از درمان های دارویی و غیردارویی است.

این روانشناس بالینی با بیان اینکه یکی از موثرترین روش های درمانی در روانشناسی، درمان شناختی- رفتاری (CBT-I) برای بی خوابی است، ادامه می دهد: این روش به بیماران کمک می کند تا باورها و افکار منفی خود را نسبت به خواب شناسایی و تغییر دهند و رفتارهایی را که مانع خواب می شوند را تغییر دهند.

محیط خواب و سبک زندگی یکی دیگر از عوامل تعیین کننده مورد تاکید در هر دو مدرسه است و علم روانشناسی بر اهمیت بهداشت خواب، حذف نور آبی از وسایل دیجیتال و ایجاد محیطی تاریک و آرام برای تنظیم ساعت بیولوژیکی تاکید دارد. به عبارت دیگر، طب سنتی به خوابیدن در تاریکی مطلق، توجه به سکوت و جهت گیری صحیح خواب اهمیت می دهد و بر این باور است که سازگاری با ساعات شبانه روز و پرهیز از بیداری مفرط در شب، کلید حفظ تعادل حیاتی بدن است.

درمان اختلالات خواب همچنین نیازمند رویکردی جامع و ترکیبی است که هم جنبه‌های روان‌شناختی و هم جنبه‌های مزاجی را در نظر می‌گیرد و رویکردهای درمانی مدرن مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT-I) با تغییر باورهای منفی رفتارهای خواب را اصلاح می‌کند، همچنین طب سنتی با توصیه به اصلاح خلق و خو، تغییر رژیم غذایی، استفاده از رژیم غذایی آرام‌بخش، به بازیابی تعادل در بدن کمک می‌کند. خلق و خوی فرد ترکیب این روش ها می تواند راه حلی جامع برای کسانی باشد که با چرخه معیوب بی خوابی دست و پنجه نرم می کنند.

بعد پنهان و عمیق‌تر اختلالات خواب که کمتر مورد بحث قرار گرفته است، ارتباط مستقیمی با سلامت روان و معنویت دارد و علم روان‌شناسی تأثیر معنویت و ذهن‌آگاهی را در کاهش استرس و بهبود خواب تشخیص داده است و طب سنتی چندین هزار سال است که علت تلاطم و بی‌قراری روح در شب را غم، غم، غضب و دوری از قرآن، انعکاس دعا، ذکر و تذکر می‌داند. بخشش فقط یک رفتار اخلاقی نیست. هم توصیه و هم نسخه درمانی است. آرام کردن اعصاب و بازگشت به خواب آسان است.

درک اختلالات خواب مستلزم تغییر دیدگاه تک بعدی به دیدگاهی چندوجهی است که انسان را موجودی پیچیده متشکل از جسم، ذهن و روح می بیند و پیشگیری و درمان این اختلالات مسیری است که نیازمند آگاهی، تغییر سبک زندگی و کمک متخصصان است تا افراد دوباره از لذت یک خواب عمیق و شیرین لذت ببرند، با انرژی کامل از خواب بیدار شوند و به فعالیت های روزانه خود ادامه دهند.