انتخابتو، دسترسی به آب آشامیدنی سالم یکی از اساسی ترین شاخص های بهداشت عمومی و توسعه پایدار است و کمبود آب سالم باعث شیوع بیماری های گوارشی، کاهش کیفیت زندگی و افزایش مرگ و میر می شود. از این رو کشورهای توسعه یافته همواره توجه ویژه ای به تامین آب سالم برای تمامی شهروندان خود دارند.
قبل از انقلاب اسلامی ایران دسترسی به آب آشامیدنی سالم به ویژه در مناطق روستایی و فقیرنشین محدود بود و بخش زیادی از مردم با مشکلات جدی آب مواجه بودند.
وضعیت دسترسی به آب آشامیدنی سالم قبل از انقلاب اسلامی ایران
قبل از انقلاب اسلامی ایران، اکثر شهرها و مناطق مرکزی کشور به آب لوله کشی دسترسی داشتند، اما در روستاها و مناطق دورافتاده وضعیت بسیار بحرانی بود. بسیاری از روستاییان مجبور به استفاده از چشمه ها، قنات ها و منابع آبی نامعتبر شدند که خطرات جدی برای سلامتی به همراه داشت.
به دلیل نبود سیستم های تصفیه و شبکه های توزیع، شیوع بیماری های ناشی از آب های آلوده مانند وبا، اسهال و هپاتیت A در برخی مناطق شیوع یافته و مرگ و میر کودکان نیز بالا بوده است.
اقدامات و دستاوردهای سیاست های کلان انقلاب اسلامی برای تامین آب سالم برای همه شهروندان
پس از انقلاب تامین آب سالم برای همه شهروندان به عنوان حق اساسی مردم در سیاست های کلان قرار گرفت و این هدف با ایجاد شبکه های لوله کشی، تصفیه خانه ها و توسعه منابع آب به صورت سیستماتیک دنبال شد.
نمونه هایی از اقدامات مهم پس از انقلاب اسلامی در ایران
توسعه شبکه بهداشت شهری و روستایی: تعداد روستاهای دارای آب لوله کشی نسبت به قبل از انقلاب حدود 20 درصد افزایش چشمگیری داشته است.
ایجاد تاسیسات تصفیه آب: در شهرها و حتی در برخی از مناطق دورافتاده، کارخانه های تصفیه آب، آب سالم را تامین می کردند و بیماری های گوارشی را کاهش می دادند.
بهره برداری از منابع آب زیرزمینی و سطحی: در مناطقی که آب کمیاب است، قنات ها، چاه ها و سدهای کوچک برای دسترسی پایدار به آب توسعه یافته اند.
توجه به آموزش بهداشت آب: کشاورزی با هدف مصرف بهینه منابع آب و جلوگیری از آلودگی، نقش فعالی در سلامت جامعه ایفا کرده است.
اثرات مثبت دسترسی به آب تمیز
کاهش بیماری های ناشی از آب کثیف: کاهش چشمگیر بیماری هایی مانند اسهال، وبا و هپاتیت A.
افزایش امید به زندگی: دسترسی به آب سالم یکی از عوامل کلیدی در افزایش امید به زندگی و کاهش مرگ و میر کودکان است.
عدالت اجتماعی و کاهش شکاف روستا و شهر: دسترسی برابر به آب سالم در مناطق و روستاهای فقیر، تبعیض بهداشتی را از بین برده است.
پایداری محیطی: مدیریت منابع آب و تصفیه مناسب به حفظ کیفیت اکوسیستم های آبی کمک کرده است.
تحقق گسترده حق اساسی مردم برای دسترسی به آب پاک
دسترسی به آب آشامیدنی سالم یکی از دستاوردهای کلیدی انقلاب اسلامی در زمینه بهداشت و توسعه زیرساخت ها است. این موفقیت حاصل برنامهریزی دقیق، سرمایهگذاری در شبکههای آبرسانی، توسعه تصفیه خانهها و ارتقای سطح آموزش عمومی بود و اگرچه چالشهایی مانند کمآبی و نیاز به فناوریهای نوین وجود داشت، اما مسیر طی شده نشان میدهد که کشور تا حد زیادی توانسته است حق اساسی مردم برای داشتن آب سالم را محقق کند.