همه ما در سوگ هستیم/ حضور سینماگران در ضیافت صباح نیز نوعی عزاداری است.

به گزارش خبرگزاری انتخابتو، مصطفی رزاق کریمی سینماگری است که نامش یادآور مستندهای تحسین‌شده‌ای چون «خاطرات تمام فصول» (1390)، «بانو قدس ایران» (1396)، «راه نطام» (1398)، «احمد» (1391) است. چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر نه مستند، بلکه درباره «کافه سلطان» است. یک فیلم بلند ظاهر شد. «سلطان کافه» باعث شد تا مصطفی رزاق کریمی پس از نزدیک به دو دهه ساخت یک فیلم بلند سینمایی، بار دیگر با برادرش مرتضی رزاق کریمی به عنوان تهیه کننده همکاری کند.

مرتضی رزاق کریمی تهیه کننده سرشناس از سال ۱۳۷۱ با تأسیس «دگا فیلم» در ایران و همکاری در تولید مستند با کشورهای اروپایی، تولید و تولید فیلم های مستند و داستانی را آغاز کرد. این دو برادر علاوه بر همکاری در عرصه مستند، آخرین بار در سال 1384 یک فیلم سینمایی را جلوی دوربین بردند. «معنای پنهان» با یکدیگر همکاری کردند. پس از دو فیلم بلند سیمافیلم «حس پنهان»، برادران رازک کریمی; آنها «دث ناک» و «یک دقیقه 11 ثانیه» را با هم تولید کردند. اما «کافه سلطان» آخرین همکاری آنهاست، 19 سال پس از ساخت فیلم بلند بهمن که جمعه هفدهم در پردیس گالری سینمایی ملت (سینمای اهالی رسانه در ایام جشنواره) به نمایش درآمد.

چرا برادران رزاق کریمی به جای مستند جنگ 12 روزه، ساخت فیلم سینمایی را انتخاب کردند؟

«کافه سلطان» به نویسندگی عطیه زارع آرندی، کارگردانی مصطفی رزاق کریمی و تهیه کنندگی مرتضی رزاق کریمی با بازی آزیتا حاجیان، محمدرضا شریفی نیا، سجاد بابایی و مریم مومن، داستان خانواده ای چهار نفره را روایت می کند که در میانه 2-روز جنگ در میانه بحران با مشکل اخلاقی روبرو می شوند. مرتضی رزاق کریمی در گفتگو با انتخابتو وی در پاسخ به این تصمیم ۱۹ سال بعد که دو برادر تصمیم گرفتند برای ساخت یک فیلم داستانی و نه مستند درباره جنگ ۱۲ روزه با یکدیگر همکاری کنند، گفت: بعد از «حس پنهان»، من و آقا مصطفی به عنوان کارگردان و تهیه کننده در دو فیلم بلند، البته برای سیمافیلم و بدون نمایشنامه «دوی ۹۰» بر اساس نمایشنامه «۱۹» با هم همکاری کردیم. سروش صحت (1390) و دیگری «یک دقیقه 11 ثانیه» (1398) برگرفته از فیلمنامه اربابی است که البته در این روایت آخرین تجربه همکاری مشترک ما در ساخت یک فیلم داستانی به 13 سال پیش برمی گردد.

مرتضی رزاق کریمی با بیان اینکه هم خود و هم مصطفی رزاق کریمی در این سال ها کار کرده و فعال بوده اند، گفت: به نظر من سینما سینماست و فرقی نمی کند که در عرصه فیلم داستانی کار کنی یا مستند، با توجه به این موضوع اگرچه سینمای مستند در گذشته من پر رنگ تر از دیگران بوده است، اما اگر فیلمنامه خوبی که شامل عناصر داستانی دراماتیک باشد و بر اساس واقعیت های داستانی انجام شده باشد، برای جلب توجه جامعه و توجه به واقعیت ها و پژوهش های انجام شده است. 13 سال گذشته، “یک دقیقه 11” از زمانی که هیچکدام از ما به فیلمنامه طولانی علاقه مند نبودیم، سال ها بعد هر دو به سناریو و پلان “کافه سلطان” نوشته عطیه زارع آرندی علاقه مند شدیم و از مشاوره و همکاری استادان اکرانی نیز بهره مند شدیم.

نگاه انسان محور فیلمنامه نویس فیلم «کافه سلطان»

این تهیه کننده مشهور با بیان اینکه تا قبل از خواندن فیلمنامه «سلطان کافه» به فکر ساخت فیلمی با موضوع جنگ 12 روزه نبوده است، گفت: در واقع این ماجرا توجه ما را به خود جلب کرد و پس از بررسی موضوع به دلیل توانایی ها و نگاه انسان محور از جمله روابط انسانی به ساخت این فیلم علاقه مند شدیم.

مرتضی رزاق کریمی دیدگاه انسان محوری سناریوی «کافه سلطان» را اینگونه توصیف کرد: روایت هر فیلمسازی از یک واقعه با فیلمساز دیگری متفاوت است، پس از یک اتفاق می توان آثار زیادی با پردازش، ساختار، شیوه های روایی و زوایای مختلف ساخت، همچنین منکر این نیستم که در این فیلم مستندی در مورد آنچه که در دوران جنگ در آینده اتفاق افتاد، خواهیم ساخت. روزها آنقدر بالاست که اگر مستند خوبی بسازم، قطعاً پروژه را محقق خواهم کرد.»

وی با اشاره به اینکه اساس «کافه سلطان» به پیشنهاد عطیه زارع آرندی فیلمنامه نویس در نشست خبری بر اساس اسناد و حقایق است، بار دیگر به صحبت های خود بازگشت و گفت: با توجه به اینکه نویسنده فیلمنامه اصفهانی است، بارها گذر از جاده و تماشای کافه های کنار جاده بخشی از تجربیات کاتن در ساخت و ساز آن هاست. در این قسمت، زارع آرندی یک مرد جوان است و با توجه به اینکه ما به عنوان کارگردان و تهیه کننده به نسل قبل از این جوانان تعلق داریم، تضاد دیدگاه های ما به شکل گیری داستان از منظری منصفانه کمک کرد.

مرتضی رزاق کریمی در پاسخ به این سوال که آیا در ساخت «کافه سلطان» حمایتی داشته اید، گفت: من برای تولید و تامین مالی فیلم سرمایه گذاری کردم و با وجود اینکه بنیاد سینمایی فارابی در تولید نقش داشت اما سهم زیادی نداشت.

ما که مدعی کار فرهنگی هستیم باید ظرفیت خود را بیشتر کنیم.

معضل شرکت در جشن های پس از تظاهرات دی 1404 به قدری زیاد شد که این موضوع در نشست خبری «سلطان کهوسی» نیز مطرح شد. محمدرضا شریفی نیا در نشست خبری این فیلم از رفتار و برخورد محمدحسین مهدویان (کارگردان نیمه شب) انتقاد کرد که کسانی را که به جشنواره فجر نیامدند را “بزدل” خواند. او فکر می کرد که این ادبیات دوقطبی موجود را تقویت می کند و تأکید می کرد که باید از این امر اجتناب شود.

مرتضی رزاق کریمی در این خصوص در پاسخ به آخرین سوال انتخابتو گفت: ابتدا باید دیدگاه خود را نسبت به جشنواره مرور کنیم، در واقع فکر می کنم قبل از هر چیز باید به این نکته توجه کنیم که کلمه جشنواره کلمه مناسبی برای توصیف آنچه در شرایط کنونی می گذرد نیست. این افراد با وجود اینکه مستقیماً با ما مرتبط نیستند، ما در سوگواری هستیم، اما در حال حاضر رویدادی است که من ترجیح می‌دهم آن را جشنواره بنامیم، رویدادی که در آن به تماشای نتایج تلاش‌های همکارانمان برای انتقال جامعه می‌نشینیم، چه با یک رویداد ملی مواجه شویم یا نه در مورد اتفاقات امروز در دوره های دیگر جشنواره صحبت کنید.

وی در پایان گفت: کنار هم نشستن و تماشای اتفاقات جامعه در آثار سینماگرانی که سعی در بیان خود با فیلم هایشان دارند را می توان نوعی عزا تلقی کرد و در نهایت به افکار همه دوستانی که در جشنواره فجر شرکت کردند و کسانی که شرکت نکردند احترام می گذارم و تاکید می کنم کسانی که مدعی کار فرهنگی هستند باید ظرفیت خود را بیش از پیش افزایش دهند.

۵۹۲۴۲