انتخابتو، بدن انسان به طور مداوم در معرض عوامل مضر محیطی و داخلی است که سلول ها را فرسوده می کند و طبیعت برای مقابله با این فشارها ترکیبات خاصی را ارائه کرده است که نقش محافظتی دارند که می تواند به تقویت سلامت بدن و کاهش خطر ابتلا به بیماری های مزمن کمک کند. این ترکیبات به ویژه در گیاهان تازه و رنگارنگ یافت می شوند و بخش مهمی از یک رژیم غذایی سالم را تشکیل می دهند.
رنگهای متنوع میوهها و سبزیجات به جای ظاهر آنها نشاندهنده وجود مواد فعال زیستی است و ترکیباتی که در لایههای باز یا پنهان در این گیاهان یافت میشوند میتوانند از عملکرد طبیعی سلولها حمایت کرده و از آسیبهای ناشی از مواد شیمیایی و رادیکالهای آزاد جلوگیری کنند.
برخی از این مواد فعال ساختار سلولی را تغییر می دهند و توانایی بدن را برای مقابله با التهاب و فرسایش بافت افزایش می دهند و وجود این ترکیبات در رژیم غذایی، به ویژه زمانی که شامل میوه ها و سبزیجات متنوع و رنگارنگ باشد، می تواند از بسیاری از مشکلات مرتبط با سن و سبک زندگی جلوگیری کند.
یکی از نکات جالب این مواد تاثیر آنها بر فرآیندهای طبیعی بدن است. آنها می توانند انرژی سلول ها را حفظ کرده و از عملکرد قلب، مغز و سیستم ایمنی حمایت کنند. این ترکیبات نقشهای محافظتی متعددی در بدن دارند و مصرف منظم آنها اثرات بلندمدت مثبتی بر سلامت کلی دارد.
دلیل متفاوت بودن رنگ میوه ها و سبزیجات چیست؟ / منابع آنتی اکسیدان تنها به ویتامین ها محدود نمی شود
رضا امانی، متخصص تغذیه، متخصص تغذیه بالینی و استاد دانشگاه وی با اشاره به منابع حاوی آنتی اکسیدان ها و بیان اینکه منابع آنتی اکسیدانی محدود به ویتامین ها نیست، گفت: دو گروه مهم از ترکیبات آنتی اکسیدانی در منابع گیاهی داریم که نقش بسیار موثری در سلامت بدن دارند و این ترکیبات بیشتر در سبزیجات و میوه ها یافت می شود و یکی از دلایل اصلی ایجاد رنگ های متنوع در گیاهان است.
وی با بیان اینکه به دلیل تفاوت رنگ میوه ها و سبزی ها با یکدیگر، به عنوان مثال اگر میوه یا سبزی به رنگ نارنجی، زرد یا قرمز ظاهر شود، این رنگ ها به دلیل وجود گروهی از رنگدانه های گیاهی به نام کاروتنوئیدها است، گفت: برخی از این رنگدانه ها ممکن است مستقیماً قابل مشاهده نباشند زیرا تحت تأثیر رنگ سبز کلروفیل قرار دارند.
این متخصص تغذیه، کارشناس تغذیه بالینی و استاد دانشگاه با بیان اینکه خود کلروفیل نیز اثر آنتی اکسیدانی دارد، تصریح کرد: ویتامین E یکی از قوی ترین آنتی اکسیدان ها در بدن انسان محسوب می شود و برخی رنگدانه های گیاهی موجود در سبزیجات و میوه ها حتی از ویتامین E نیز قدرت آنتی اکسیدانی بالاتری دارند.
بیشترین مقدار لیکوپن در گوجه فرنگی یافت می شود/لیکوپن قوی تر از ویتامین E است.
به عنوان مثال امانی با بیان اینکه رنگدانه قرمز رنگی به نام لیکوپن یا لیکوپن در گروه کاروتنوئیدها وجود دارد، ادامه داد: این ترکیب در گوجه فرنگی، پیاز و هندوانه وجود دارد اما بیشترین میزان آن در گوجه فرنگی است. لیکوپن به ویتامین تبدیل نمی شود، اما قدرت بسیار بالایی در دفاع از سلول ها در برابر عوامل مضر دارد.
وی با اشاره به اینکه در برخی منابع علمی به لیکوپن حتی قویتر از ویتامین E در زمینه دفاع سلولی اشاره شده است، گفت: نکته قابل توجه این است که وقتی گوجه فرنگی به صورت فرآوری شده مانند رب یا سس گوجه فرنگی مصرف می شود، به دلیل کاهش آب و افزایش غلظت ماده موثره، میزان لیکوپن می تواند تا 10 یا حتی 11 برابر افزایش یابد.
متخصص تغذیه، کارشناس تغذیه بالینی و استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: این ترکیب در بدن مردان اهمیت ویژه ای دارد و مصرف منابع حاوی لیکوپن می تواند روند آسیب را کند کرده و نقش دفاعی موثری در این زمینه ایفا کند.
گفته می شود مصرف منابع طبیعی این ترکیبات حتی به صورت فرآوری شده مانند سس یا عصاره می تواند فواید آنها را افزایش دهد و غلظت بیشتر مواد موثره در این فرآورده ها به جذب بیشتر این مواد به بدن کمک می کند و اثرات محافظتی آنها را تقویت می کند.
گنجاندن انواع میوه ها و سبزیجات در برنامه غذایی روزانه نه تنها سلامت بدن را تقویت می کند، بلکه باعث افزایش انرژی و کیفیت زندگی می شود و توجه به این منابع طبیعی راهی ساده، کاربردی و موثر برای پیشگیری از بیماری ها و حمایت از عملکرد سلول ها در دراز مدت است.
گنجاندن انواع میوه ها و سبزیجات در رژیم غذایی روزانه ساده ترین و موثرترین راه برای بهره مندی از ترکیبات محافظ سلولی است و این مواد طبیعی با کاهش آسیب اکسیداتیو، تقویت سیستم ایمنی و حمایت از عملکرد اندام ها به حفظ سلامت بدن و افزایش کیفیت زندگی در طولانی مدت کمک می کند.
توجه به رنگ و تنوع گیاهان نه تنها جذابیت سفره را افزایش می دهد، بلکه نشانگر وجود ترکیبات مؤثر مفید در بدن است و مصرف منظم این منابع طبیعی و بهره مندی از اثرات محافظتی آنها می تواند نقش مهمی در پیشگیری از بیماری ها و تقویت سلامت جامعه داشته باشد.