تحقیقات جدید نشان می دهد که افراد در دو مرحله از عمر خود سریعتر پیر می شوند.
ممکن است پیری روندی آهسته و تدریجی به نظر برسد، اما تحقیقات نشان میدهد که همیشه اینطور نیست. در واقع، اگر یک روز صبح از خواب بیدار شوید و در آینه نگاه کنید و به این فکر کنید که آیا پیری شما به نوعی سرعت گرفته است، ممکن است خیال پردازی نکنید.
بر اساس یک مطالعه در سال 2024 در مورد تغییرات مولکولی مرتبط با افزایش سن، افراد دو پیشرفت ناگهانی را تجربه می کنند، یکی در سن متوسط 44 سالگی و دیگری در حدود 60 سالگی.
در آگوست 2024 (زمانی که این مطالعه منتشر شد)، ژنتیکدان دانشگاه استنفورد، مایکل اسنایدر توضیح داد: ما فقط به تدریج در طول زمان تغییر نمی کنیم. واقعاً تغییرات چشمگیری وجود دارد. اکنون مشخص شده است که اواسط دهه 40، مانند اوایل دهه 60، زمان تغییرات شگرفی بوده است، صرف نظر از اینکه به چه کلاسی از مولکول ها نگاه می کنید.
پیری فرآیند پیچیده ای است که با افزایش خطر ابتلا به بیماری های مختلف همراه است.
اسنایدر و همکارانش با هدف کاهش و درمان بهتر این بیماریها، زیستشناسی پیری را بررسی کردند تا به درک عمیقتری از تغییرات و چگونگی رخ دادن آنها دست یابند.
آنها گروهی متشکل از 108 بزرگسال را دنبال کردند که هر چند ماه یک بار نمونه های بیولوژیکی را برای چندین سال اهدا کردند.
محققان دریافتهاند که در برخی شرایط، مانند آلزایمر و بیماریهای قلبی عروقی، خطر به تدریج در طول زمان افزایش نمییابد. برعکس، پس از یک سن خاص به سرعت افزایش می یابد.
بنابراین آنها میخواستند نگاهی دقیقتر به نشانگرهای زیستی پیری بیندازند تا ببینند آیا میتوانند تغییرات مرتبط را شناسایی کنند.
محققان با استفاده از نمونه هایی از گروه خود مولکول های زیستی مختلف را زیر نظر گرفتند. مولکولهای مختلف مورد بررسی شامل RNA، پروتئینها، لیپیدها و گونههای میکروبیوم از روده، پوست، بینی و دهان بودند که در مجموع 135239 ویژگی بیولوژیکی را شامل میشوند.
هر شرکت کننده به طور متوسط 47 نمونه در 626 روز ارائه کرد که بیشترین شرکت کننده 367 نمونه را ارائه کرد. این حجم عظیم داده منجر به بیش از 246 میلیارد نقطه داده شد. سپس محققان آنها را پردازش کردند و به دنبال الگوهایی در تغییرات بودند.
چندین مطالعه قبلی تغییرات غیرخطی در فراوانی مولکولی را نشان دادهاند که ممکن است با پیری در موشها و انسانها مرتبط باشد.
مطالعات روی مگس میوه، موش و گورخرماهی نیز به روند پیری تدریجی در این گونه ها اشاره کرده است.
اسنایدر و همکارانش تغییر مشخصی را در فراوانی انواع مختلف مولکول ها در بدن انسان در دو مرحله مجزا مشاهده کردند.
تقریباً 81 درصد از تمام مولکولهایی که آنها بررسی کردند در طول یک یا هر دوی این مراحل متفاوت بودند. تغییرات در اواسط دهه 40 و اوایل دهه 60 با نمایه های کمی متفاوت به اوج خود رسید.
اوج در اواسط دهه 40 تغییراتی را در متابولیسم لیپید، کافئین و الکل و همچنین مولکولهای دخیل در بیماریهای قلبی عروقی و اختلال عملکرد پوست و عضله نشان داد.
اوج زندگی در اوایل دهه 60 با متابولیسم کربوهیدرات و کافئین، بیماری های قلبی عروقی، پوست و ماهیچه، تنظیم سیستم ایمنی و عملکرد کلیه مرتبط بود.
اولین اوج (اواسط دهه 40) معمولاً زمانی است که زنان یائسگی یا قبل از یائسگی را آغاز می کنند، اما محققان این را به عنوان یک عامل اصلی رد کردند و نشان دادند که مردان نیز در همان سن دچار تغییرات مولکولی قابل توجهی می شوند.
شیائوتائو شن متابولومیست سابقاً در استنفورد و اکنون در دانشگاه فناوری نانیانگ در سنگاپور و نویسنده ارشد مقاله توضیح داد که اگرچه یائسگی یا پیش از یائسگی ممکن است در تغییرات مشاهده شده در زنان در اواسط 40 سالگی نقش داشته باشد، عوامل دیگر مهمتر احتمالاً بر این تغییرات در مردان و زنان تأثیر می گذارد.
وی افزود: شناسایی و بررسی این عوامل باید در اولویت تحقیقات آتی قرار گیرد.
محققان خاطرنشان کردند که حجم نمونه آنها بسیار کوچک بود و آنها تعداد محدودی نمونه بیولوژیکی را از افراد بین 25 تا 70 سال آزمایش کردند. بنابراین، تحقیقات آینده می تواند این پدیده را بیشتر بررسی کند و آن را با جزئیات بیشتر و در طیف وسیع تری از افراد بررسی کند تا درک بهتری از چگونگی تغییر بدن انسان در طول زمان داشته باشد.
این تحقیق در مجله Nature Aging منتشر شده است.