آینده– انتقال دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا از مسقط به ژنو نه تنها یک حرکت نمادین تلقی می شود، بلکه اهداف مشخصی برای پیشرفت مذاکرات در چارچوبی منظم و بین المللی دارد. این تغییر مکان می تواند وزن و مشروعیت بیشتری برای مذاکرات با انتقال آنها از سطح منطقه ای به پلت فرم جهانی به ارمغان بیاورد.
به گزارش انتخابتو، ژنو در طول تاریخ میزبان مذاکرات مهمی در زمینه های هسته ای و امنیتی بوده است. به گفته ناظران، واشنگتن با انتقال مذاکرات به سوئیس سعی دارد این پیام را بدهد که موضوع ایران به یک دستور کار جهانی تبدیل شده است. برخی از کارشناسان روابط بین الملل بر این باورند که این تغییر زمینه را برای دستیابی به تفاهمات گسترده تر فراهم می کند. تفاهماتی که فراتر از میانجیگری منطقه ای است، در چارچوب بین المللی تعریف شده است و می تواند نشانگر تمایل طرفین برای موفقیت در مذاکرات باشد.
اما برخی تحلیلگران تاکید می کنند که انتقال مذاکرات از مسقط به ژنو لزوما به معنای تغییر ماهیت میانجیگری نیست، بلکه تاکتیکی دیپلماتیک تلقی می شود که امکان انجام مذاکرات متناوب در پایتخت های مختلف و کاهش فشارهای سیاسی به ویژه بر تهران را فراهم می کند.
محمد بایرام، پژوهشگر روابط بین الملل نیز معتقد است که مذاکرات ژنو به درخواست آمریکا انجام شده و هدف آن مشروعیت بین المللی بیشتر به مذاکرات و کاهش تاثیر تنش های منطقه ای بر روند مذاکرات بوده است. وی تاکید می کند که قرار گرفتن در یک فضای نسبتا بی طرف مانند ژنو می تواند فشارهای سیاسی داخلی و منطقه ای را کاهش دهد و این پیام را بدهد که جامعه بین المللی به دنبال راه حل صلح آمیز برای موضوع هسته ای ایران است.
کاخ سفید خواستار ارائه خلاصه ای از پرونده ایران است
بر اساس گزارش رسانه ها، دونالد ترامپ به تیم مذاکره کننده آمریکا در ژنو دستور داده است که در هر زمان «از طریق تماس تلفنی» در دسترس باشند تا در صورت لزوم شخصا برای طرح و تعیین گزینه های مذاکره مداخله کنند. این رویکرد نشان دهنده تمایل رئیس جمهور برای دور زدن بوروکراسی سنتی است. مکانیزمی که معمولاً مذاکره کنندگان را ملزم می کند به واشنگتن بازگردند و در یک حلقه اداری منتظر گزارش و دریافت دستور باشند. به گفته منابع نزدیک به دولت، ترامپ می خواهد از طریق این ارتباط مستقیم، پیشرفت در پرونده پیچیده ایران را تسریع بخشد. او علاقه ای به مدیریت بحران از طریق مذاکرات طولانی و طاقت فرسا یا ابزارهای اداری کند و آشکار ندارد و ترجیح می دهد تصمیم نهایی را در زمان مناسب اتخاذ کند.
به گفته منابع آگاه، ترامپ به مقامات ارشد خود گفته است که دیپلماسی همچنان گزینه مطلوب اوست، اما او حاضر نیست برای دستیابی به توافق با ایران به طور نامحدود منتظر بماند. نزدیکان می گویند که این دیدگاه انگیزه تصمیم تابستان گذشته برای هدف قرار دادن تاسیسات هسته ای ایران بود. این اقدام پس از مهلت 60 روزه تعیین شده توسط خود ترامپ و از طریق میانجیگران عمانی صورت گرفت.
در حلقه نزدیک به رئیس جمهور، ایده تعیین ضرب الاجل مشخص برای مذاکرات به ویژه در بخش های مرتبط با موضوع هسته ای جدی تر شد. این طرحی است که خود ترامپ از آن حمایت می کند. بر اساس این رویکرد، هدف دستیابی به توافق در بازه زمانی تعیین شده توسط رئیس جمهور است و در صورت تحقق نیافتن این توافق، ترامپ خود را از هرگونه تعهد مذاکره در قبال ایران و حتی برخی ترتیبات منطقه ای با متحدان نزدیک خود معاف می داند.
سایه یک جنگ همه جانبه در خاورمیانه؛ واشنگتن یک قدم با مناقشه بزرگ فاصله دارد
پایگاه خبری اکسیوس گزارش داد که دولت دونالد ترامپ بیش از آنچه بسیاری از آمریکایی ها فکر می کنند به جنگی تمام عیار در خاورمیانه نزدیک شده است. به گفته این رسانه، جنگ ممکن است به زودی آغاز شود. به گفته منابع مطلع در Axios، هرگونه عملیات احتمالی علیه ایران می تواند به یک عملیات چند هفته ای تبدیل شود. عملیاتی که شبیه یک جنگ تمام عیار خواهد بود تا یک حمله محدود. این منابع پیشنهاد می کنند که چنین حمله ای به طور مشترک توسط ایالات متحده و اسرائیل انجام خواهد شد و گسترده تر از مناقشه ژوئن گذشته خواهد بود. درگیری که تاسیسات هسته ای زیرزمینی ایران را هدف قرار می دهد.
در این گزارش آمده است که جنگی به این بزرگی پیامدهای عمیقی بر کل منطقه خواهد داشت و به طور مستقیم بر سه سال باقی مانده از ریاست جمهوری ترامپ تأثیر خواهد گذاشت. در شرایطی که کنگره آمریکا و افکار عمومی بیشتر درگیر مسائل داخلی هستند و امکان مداخله نظامی جدید در انظار عمومی به طور گسترده مطرح نمی شود، این موضوع نیز صادق است. منابع آکسیوس تاکید می کنند که این ترتیب نظامی جامع و موضع تند سیاسی ترامپ را در شرایط سختی قرار داده است. زیرا خروج از این سطح تنش بدون دادن امتیازات عمده از سوی ایران در زمینه برنامه هسته ای خود برای ایران پرهزینه و پیچیده خواهد بود.
پیشنهاد تعلیق از سه تا پنج سال؛ ابتکار جدید تهران روی میز مذاکره
روزنامه “نیویورک تایمز” به نقل از سه مقام ایرانی آشنا به روند مذاکرات گزارش داد که تهران اعلام کرده است که آماده است غنی سازی اورانیوم را به مدت سه تا پنج سال متوقف کند. دوره ای که عملا کل دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ را در بر می گیرد. بر اساس این گزارش، ایران پس از این مدت به کنسرسیوم منطقه ای غنی سازی غیرنظامی خواهد پیوست.
به گفته این منابع، ایران همچنین آماده کاهش ذخایر اورانیوم خود در داخل کشور با مشارکت بازرسان بین المللی است. از سوی دیگر تهران خواستار رفع تحریم های مالی و بانکی و رفع محدودیت های فروش نفت است. علاوه بر این، ایران مشوق های اقتصادی، سرمایه گذاری و فرصت های تجاری به ایالات متحده به ویژه در بخش نفت و انرژی ارائه کرده است.
بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، تهران اعلام کرده است که آماده است برای بخش هایی از برنامه هسته ای خود از جمله انتقال اورانیوم با درجه تسلیحات به خارج از کشور امتیاز بدهد. دیپلمات ها به این روزنامه گفته اند که مقامات ایرانی در حال مذاکره با همتایان خود در منطقه در مورد امکان پیشنهاد تعلیق غنی سازی به مدت سه سال هستند. اما یک مقام آمریکایی در مورد این مذاکرات که در اقامتگاه دریاچه ژنو سفیر عمان انجام شد محتاط تر بود و گفت: پیشرفت هایی حاصل شده است، اما هنوز جزئیات زیادی برای بحث وجود دارد.
“نهنگ” که به کشتی های آمریکایی کمین کرد. سلاح نامتقارن تهران برای جنگ دریایی
محافل نظامی در تل آویو هویت سلاحی را فاش کرده اند که تهران امیدوار است با آن بزرگترین کشتی ها و ناوهای هواپیمابر آمریکایی را در آب های منطقه غرق کند. به گزارش اخبار وب سایت عبری «نتسیف»، تحلیل نهادهای اسرائیلی مبتنی بر تهدیدات حضرت آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران همزمان با ورود ناوهای هواپیمابر «آبراهام لینکلن» و «جرالد فورد» است. این ارزیابی ها نشان می دهد که منظور تهران از “سلاح برتر” اژدر پرسرعت “نهنگ” است. سلاحی که آنها معتقدند می تواند نیروی دریایی آمریکا را زمینگیر کند و بستر دریا را به قبرستانی برای کشتی های جنگی تبدیل کند.
منابع در این پایگاه عبری با تفسیر آنچه که رهبر ایران مستقیماً بیان نکرده است، معتقدند که او در مورد سلاح نامتقارن صحبت می کند که می تواند به طور مؤثر برتری دریایی آمریکا را خنثی کند. به گفته این منابع، «اژدر نهنگ» یکی از ارکان اصلی راهبرد نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با ناوها و ناوهای هواپیمابر آمریکایی در منطقه است.
گزارش عبری ضمن بررسی مشخصات فنی این اژدر بیان کرد که “نهنگ” از فناوری پیشرفته “supercavitation” (گاز کاویتاسیون) استفاده می کند. فناوری که با ایجاد حباب گاز در اطراف بدن، تماس با آب را به حداقل می رساند و نیروی انفجار را به شکل جریان حرارتی بسیار متمرکز آزاد می کند. این فناوری قبلا در موشک های ضد تانک و ضد کشتی برای افزایش قدرت تخریب آنها استفاده می شد و همچنین زمینه ساز توسعه اژدرهای پرسرعت بود.
بر اساس ارزیابی های نظامی در تل آویو، “نهنگ” با سرعت غیرعادی بالایی حرکت می کند و در داخل یک حباب گاز حرکت می کند که اصطکاک با آب را تا حد زیادی کاهش می دهد. این ویژگی به آن اجازه می دهد تا به سرعت تقریباً 360 کیلومتر در ساعت برسد. سیستم رانش این اژدر بر اساس موتور موشک سوخت جامد طراحی شده و از سکوهای مختلف از جمله قایق های تندرو، زیردریایی ها و کشتی های سطحی قابل شلیک است. چنین سرعت بالایی زمان واکنش سیستم های دفاعی کشتی ها را به شدت محدود می کند. هنگامی که حرکت اژدر شناسایی شود، کشتی های جنگی شانس کمی برای مداخله و مقابله خواهند داشت. ایران نیز این اژدر را به گونه ای طراحی کرد که با تجهیز به کلاهک به وزن تقریبی 210 کیلوگرم مواد منفجره، بتواند به بدنه کشتی های بزرگ نفوذ کند.
با این حال، گزارش عبری اشاره می کند که “نهنگ” علیرغم سرعت چشمگیرش برد عملیاتی کوتاهی دارد. برد آن بین 10 تا 50 کیلومتر تخمین زده می شود. علاوه بر این، حباب های گاز و صدای بیش از حد ناشی از حرکت، استفاده از سیستم های ناوبری پیشرفته مانند سونار را دشوار کرده و دقت ناوبری را کاهش می دهد. به طور کلی، ارزیابی محافل اسرائیلی این است که “نهنگ” می تواند تهدیدی جدی در نبردهای نزدیک دریا باشد، اما محدودیت برد و هدایت آن، دامنه اثربخشی آن را به سناریوهای عملیاتی خاصی محدود می کند.