سید حسین موسویان دیپلمات سابق و استاد بازنشسته دانشگاه پرینستون در گفت و گو با شبکه سی ان ان آمریکا احتمال آتش بس را در صورت تعهد آمریکا به عدم تکرار حمله و پرداخت غرامت به ایران ارزیابی کرد.
مشروح این مصاحبه را در ادامه بخوانید:
مجری: آیا مقامات ایرانی علاقه مند به گفتگو با آمریکا هستند؟
موسویان: من هیچ علاقه ای به دیدار با آمریکا از طرف ایران نمی بینم. زیرا حمله آمریکا در سالهای 2025 و 2026 (1404) در زمانی رخ داد که مذاکرهکنندگان پیشرفت چشمگیری در مذاکرات داشتند. دیپلماسی خوب پیش می رفت که اسرائیل و آمریکا ناگهان تصمیم به حمله نظامی گرفتند. بنابراین ایرانیان به این نتیجه رسیده اند که آمریکا از دیپلماسی به عنوان ابزار فریب استفاده می کند و هدف واقعی آن تغییر حکومت، جنگ و فروپاشی ایران است. بنابراین، تاکنون ایران را آماده مذاکره با آمریکا ندیده ام.
مجری: حق با شماست. آمریکا در میانه مذاکرات به ایران حمله کرد. آقای علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با توئیت خود ترامپ را تهدید کرد و نوشت: مراقب باشید برکنار نشوید. آیا این شما را شگفت زده نمی کند؟
موسویان: حقیقت این است که دو کشور در حال جنگ هستند. پس از حمله نظامی به ایران در سال 2025، تهدیدهای مشابهی را از سوی مقامات دو طرف شنیدیم، اما آنچه در عمل اتفاق افتاد این است که آمریکا و اسرائیل پس از اولین حمله، نزدیک به 200 مقام بلندپایه سیاسی-نظامی-امنیتی ایران از جمله اولین رئیس جمهور این کشور را کشته اند. با این حال، ایران تاکنون حتی یک مقام آمریکایی را نکشته است. این واقعیتی است که تاکنون اتفاق افتاده است. پس آیا مقامات واشنگتن انتظار دارند که ایران در قبال کشتار 200 مقام از آنها تشکر کند؟ بنابراین این توییت یک واکنش حداقلی است.
مجری: پس از حملات نظامی به ایران و کشته شدن 200 مقام، سیستم حکومتی ایران به کار خود ادامه می دهد. نماینده C.it. او از تهران گزارش داد که حتی در ایران نیز جمعیت زیادی به خیابان ها آمدند و انتخاب رهبر جدید را جشن گرفتند. البته ممکن است این اکثریت نباشد. این موضوع را چگونه می بینید؟
موسویان: من به عنوان فردی که نزدیک به 40 سال است روی روابط ایران و آمریکا کار میکنم و تلاش میکنم این روابط را بهبود ببخشم، معتقدم مسئولان در آمریکا درک درستی از ایران ندارند. وقتی صدام در سال 1980 به ایران حمله کرد، گفت 3 روز دیگر تهران را تصرف خواهد کرد. در حالی که تمام قدرت های شرق و غرب و کشورهای عربی حامی صدام متجاوز بودند، ایرانی ها 8 سال جنگیدند و حتی یک وجب از خاک خود را ندادند. ارزیابی اسرائیل در سال 2025 این بود که حکومت ایران ظرف 48 ساعت با یک حمله نظامی سقوط خواهد کرد و مردم از مهاجمان حمایت خواهند کرد. با این حال، 12 روز بعد، ترامپ رسماً اذعان کرد که موشک های ایران مشکلات جدی برای اسرائیل ایجاد کرده و برای نجات اسرائیل از خطر آتش بس اعلام کرد. اشتباه مشابهی در حمله به ایران در سال 2026 رخ داد. زیرا ارزیابی آمریکا و اسرائیل این بود که ایران با به شهادت رساندن رهبری و 50 فرمانده ارشد نظامی خود سقوط خواهد کرد. با این حال، تنها سه ساعت پس از اولین عملیات آمریکا و اسرائیل، ایران با نزدیک به 100 موشک به اسرائیل حمله کرد. اکنون 11 روز از جنگ می گذرد و ایران مقاومت کرده و مردم ایران برای دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی خود متحد شده اند. البته هر دو طرف مدعی پیروزی هستند، اما تاکنون نه آمریکا و اسرائیل نتوانسته ایران را شکست دهد و نه ایران توانسته است آنها را شکست دهد. واشنگتن باید بفهمد که با حمله نظامی نمی تواند حکومت ایران را سرنگون کند. این یک اشتباه محاسباتی بزرگ از سوی آمریکا است که تا امروز ادامه دارد.
مجری: ترامپ درباره آتش بس با پوتین گفتگو کرد. شما معتقدید پوتین در موقعیت خوبی برای آتش بس قرار دارد. شانس موفقیت را چگونه می بینید؟
موسوی: پوتین در موقعیت بسیار خوبی برای کمک به آتش بس است زیرا روابط خوبی با ترامپ، اسرائیل و ایران دارد. آخرین بار ایران درخواست آتشبس ترامپ را پذیرفت، اما چند ماه بعد آمریکا دوباره به ایران حمله کرد. اگر ایران دوباره آتش بس را بپذیرد، چه تضمینی وجود دارد که چند ماه دیگر آمریکا دوباره به ایران حمله نکند؟ موضوع دوم این است که حمله آمریکا به ایران نقض آشکار مقررات بین المللی و منشور سازمان ملل است و ایران قربانی این حمله است. آمریکا و اسرائیل با حملات خود میلیاردها دلار به ایران خسارت وارد کردند. این آسیب ها چه خواهد بود؟ بنابراین، دریافت تعهد قاطعانه از ترامپ مبنی بر عدم تکرار حمله نظامی و یافتن راه حلی برای خسارات وارده به ایران برای پوتین مهم خواهد بود.