انتخابتو، پوشش سلامت در رویدادهای مهم کشوری تنها به استقرار چند آمبولانس یا افزایش ظرفیت بیمارستان ها محدود نمی شود. این نتیجه یک زنجیره دقیق از برنامه ریزی، هماهنگی بین بخشی و آماده سازی هزاران نیروی متخصص است که روزها یا حتی هفته ها قبل از مراسم، وظایف خود را آغاز می کنند. تجربه برگزاری میلیون ها جلسه نشان داده است که هر چه اقدامات پیشگیرانه منسجم تر باشد، احتمال وقوع حوادث کمتر و خدمات پزشکی سریعتر و بهتر به مردم ارائه می شود. بر این اساس وزارت بهداشت با بهره گیری از ظرفیت دانشگاه های علوم پزشکی، اورژانس کشور، شبکه بهداشت و درمان و همکاری سایر سازمان های امدادی، طرحی چندلایه برای مدیریت بهداشتی مراسم تشییع جنازه طراحی کرد که تمامی مراحل از ابتدا تا پایان مراسم را به طور کامل پوشش می دهد.
این در حالی است که نظر وزارت بهداشت در خصوص تشییع مقام معظم رهبری منحصر به درمان آسیب های احتمالی نیست، بلکه بر پیشگیری از حوادث به عنوان یک اصل اساسی است. تشکیل ستاد ملی بهداشت، تعیین وظایف و مسیرهای تردد دانشگاههای علوم پزشکی در استانهای میزبان، افزایش ذخایر دارو و تجهیزات پزشکی، آمادگی کامل نیروهای بهداشتی، لغو تعطیلات اجباری، آموزش عمومی و هماهنگی مستمر با سازمانهای امدادی بخشی از اقدامات انجام شده برای کاهش خطرات احتمالی است. این اقدامات نشان میدهد که نظام سلامت سعی میکند قبل از بروز هرگونه مشکل، تمامی سناریوهای ممکن را پیشبینی کند و برای هر کدام راهحل عملیاتی خاصی در نظر بگیرد.
در همان زمان، شبکه گسترده ای از خدمات پزشکی و مراقبت های بهداشتی در منطقه رویداد برنامه ریزی شد. از راه اندازی بیمارستان های صحرایی، موتور آمبولانس ها، اتوبوس آمبولانس ها و تیم های تخصصی اورژانس گرفته تا طراحی جاده های سبز برای انتقال سریع بیماران، حضور پرسنل بهداشتی و درمانی در جمعیت، نظارت بر توزیع آب آشامیدنی و غذا، تحت کنترل گرفتن بهداشت محیط و مدیریت مسیرهای تردد سالمندان، کودکان و افراد آسیب پذیر. این مجموعه اقدامات نشان دهنده رویکردی جامع است که به طور همزمان سلامت عمومی را از جنبه های درمانی، بهداشتی، آرامش بخش و پیشگیرانه دنبال می کند تا مردم با آرامش بیشتری در این مراسم شرکت کنند.
در کنار همه این اقدامات، مشارکت مردم در رعایت توصیه های بهداشتی و همکاری با نیروهای امدادی اهمیت ویژه ای دارد. موضوعی که می تواند نقش تعیین کننده ای در موفقیت عملیات مراقبت های بهداشتی داشته باشد. تجربه گذشته نشان داده است که با افزایش آگاهی عمومی و مشارکت بیشتر شهروندان در حفظ مسیرهای اضطراری، توجه به هشدارهای بهداشتی و رعایت اصول ایمنی، امکان ارائه خدمات سریعتر و کاهش تصادفات فراهم می شود. به همین منظور وزارت بهداشت آموزش و فرهنگ سازی عمومی و توسعه ظرفیت های درمانی را به عنوان یکی از ارکان اصلی این برنامه ملی تعیین کرده است.
از آمادگی دانشگاه های علوم پزشکی تا استقرار متخصصین بهداشت و درمان؛ جزئیات برنامه وزارت بهداشت در مراسم تشییع پیکر شهید رهبر
حسین کرمانپور، سخنگوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: وی در گفت و گو با خبرنگار ایمنا به تشریح مهمترین اقدامات این وزارتخانه برای ارتحال مقام معظم رهبری پرداخت و گفت: برنامه ریزی های جامعی از هفته گذشته در سطح کشور آغاز شده است تا تمامی اقدامات در حوزه سلامت با هماهنگی کامل دنبال شود و مراسم تشییع با حکم وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، رئیس کل ستاد کل کشور تصمیم گیری شد.
همزمان روسای دانشگاههای علوم پزشکی استانهایی مانند قم، تهران و مشهد که مراسم تشییع پیکر شهید بزرگ انقلاب در آن برگزار شد، اعلام کردند که مسئولیت مستقیم مدیریت حوزه سلامت بر عهده آنهاست و تمامی خدمات درمانی، امدادی و بهداشتی تا پایان مراسم و حتی چند روز بعد با آمادگی کامل ادامه خواهد داشت.
سخنگوی وزارت بهداشت با اشاره به ساختار فرماندهی عملیات بهداشتی در تهران گفت: یک مرکز بهداشتی درمانی در پایتخت در دانشگاه علوم پزشکی ایران ایجاد شد و سرپرست آن نادر توکلی رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران است. اگرچه سه دانشگاه علوم پزشکی در تهران وجود دارد، اما همه دانشگاهها به عنوان یک ساختار واحد کار میکنند و ارائه خدمات بهداشتی و درمانی را به صورت یکپارچه تضمین میکنند.
وی تصریح کرد: از زمان تشکیل ستاد جلسات متعدد برنامه ریزی و هماهنگی آغاز شده و تمامی سناریوهای ممکن برای جلوگیری از هرگونه اختلال در ارائه خدمات به مردم بررسی شده است.
آماده سازی استان های معین در مسیر تردد زائران
کرمان پور با اشاره به پیش بینی تردد شدید انسانی بین شهرهای مختلف گفت: برخی استان های از پیش تعیین شده و استان های در مسیر حرکت مردمی در مسیر تهران، قم و مشهد نیز متوقف شده اند.
وی ادامه داد: تعداد زیادی از مردم بین این شهرها تردد خواهند کرد، از این رو دانشگاه های علوم پزشکی مستقر در این مسیرها موظف شده اند امکانات بهداشتی، امدادی و اورژانسی را تقویت کنند تا در صورت بروز حادثه در اسرع وقت خدمات لازم ارائه شود.
لغو تعطیلات و تهیه کامل دارو و تجهیزات
سخنگوی وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: در استان های شرکت کننده در این مراسم زنگ خطر کامل اعلام شد و مجوزهای نیروهای لازم لغو شد.
ذخایر دارو، ملزومات پزشکی، مواد مصرفی و امکانات پزشکی نیز با توجه به جمعیت مورد انتظار تامین می شود، بنابراین کمبودی پیش بینی نمی شود.
کرمانپور با تاکید بر این مطلب افزود: علاوه بر تجهیزات، شیفت کاری کارشناسان در حوزه های مختلف تقویت شده است تا در صورت بروز حوادث احتمالی، خدمات شخصی سازی شده بدون وقفه به افراد ارائه شود.
هماهنگی بینوزارتی مهمترین فعالیت وزارت بهداشت است
وی مهمترین اقدام انجام شده را هماهنگی گسترده بین نهادهای مختلف دانست و گفت: مهمترین اصل در چنین مراسمی جلوگیری از وقوع حوادث است. به همین دلیل جلسات مشترک زیادی بین وزارت بهداشت، دانشگاه های علوم پزشکی و سایر نهادهای مسئول برگزار شده است تا همه مجموعه ها با هماهنگی کامل کار کنند.
لزوم آموزش عمومی برای کاهش تصادفات
کرمان پور با اشاره به آموزش همگانی گفت: همزمان یک سری پروپوزال های آموزشی برای افراد تهیه شد که از طریق رسانه ملی، فضای مجازی و دانشگاه های علوم پزشکی منتشر شد.
وی ادامه داد: این آموزش ها با زیرنویس، پیام های آموزشی و اطلاع رسانی عمومی از تلویزیون پخش می شود و معتقدیم در صورت رعایت این توصیه های ساده می توان از بخش قابل توجهی از حوادث احتمالی جلوگیری کرد.
5 بیمارستان صحرایی در تهران تأسیس شد
سخنگوی وزارت بهداشت با اشاره به تمهیدات روز این مراسم گفت: پیش بینی می شود بزرگترین مراسم در تهران برگزار شود و علاوه بر استقرار نیروهای بهداشت در مسجد، احداث 5 بیمارستان صحرایی نیز در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: در این مراکز پزشکان، پرستاران و کادر درمانی متخصص در رشته های مختلف تعیین تکلیف می شوند و در صورت بروز مشکل اقدامات درمانی لازم قبل از بحرانی شدن وضعیت انجام می شود.
بیمارستان هایی که پیکر شهید رهبر در آن قرار دارد آماده است
کرمانپور ادامه داد: تمامی بیمارستان ها و مراکز درمانی اطراف محل برگزاری مراسم در حالت آماده باش قرار گرفته اند تا در صورت نیاز انتقال بیماران بدون کوچکترین خللی انجام شود.
برای این منظور، مانورهای عملیاتی مختلفی انجام شد و مسیرهای امدادی ویژه یا «مسیرهای سبز» طراحی شد تا آمبولانسها بتوانند بیماران را حتی در محیطهای شلوغ در سریعترین زمان ممکن جابهجا کنند.
ظرفیت ناوگان امدادی برای تشییع پیکر سردار شهید در حال افزایش است
سخنگوی وزارت بهداشت گفت: ظرفیت موتور آمبولانس ها، آمبولانس های عادی، اتوبوس آمبولانس ها و حتی آمبولانس های هوایی بر اساس نیاز افزایش یافته است.
وی افزود: با همکاری استان های خاص ناوگان امداد و نجات تقویت شده است تا در هیچ نقطه ای کمبود تجهیزات امدادی وجود نداشته باشد.
نظارت کامل بر سلامت محیط زیست و مواد غذایی
کرمان پور با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه بهداشت گفت: نظارت بر قسمت های بیرونی محوطه مراسم از نظر بهداشت محیط، بهداشت حرفه ای و بهداشت عمومی بر عهده دانشگاه علوم پزشکی تهران و بررسی های بهداشتی داخل مسجد بر عهده دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی است.
نظارت بر توزیع آب آشامیدنی سالم و مواد غذایی، رعایت نکات بهداشتی در مراسم رژه و حفظ بهداشت محیط از مهمترین وظایف این اداره خواهد بود.
کارکنان بهداشت و درمان در میان جمعیت مستقر شده اند
سخنگوی وزارت بهداشت گفت: علاوه بر کادر درمانی، کادر درمانی نیز در میان جمعیت حضور خواهند داشت و قبل از وقوع حادثه اقدامات لازم را انجام می دهند.
وی افزود: تلاش می شود مسیرهای تردد سالمندان، بیماران، کودکان و افراد آسیب پذیر مدیریت شود تا احتمال آسیب به حداقل برسد.
ثبت تاریخ شفاهی خدمات نظام سلامت
کرمانپور گفت: علاوه بر خدمات درمانی، ثبت تاریخ شفاهی این رویداد نیز در دستور کار قرار دارد.
با هماهنگی مستندسازان، کلیه خدمات پرسنل بهداشت و درمان ثبت و مستندسازی می شود و گزارش جامعی از نقش نظام سلامت در این رویداد تاریخی با استفاده از تصاویر، روایات و آثاری که پس از مراسم به وجود آمده تهیه و در اختیار عموم قرار می گیرد.
وی تاکید کرد: هدف نهایی وزارت بهداشت برگزاری مراسم تشییع آرام، کاملا سالم و بدون حادثه با حضور همه نهادها و آحاد مردم است.
در نهایت باید بدانیم مجموعه اقدامات پیش بینی شده در راستای سلامت پیکرهای مطهر این شهید والامقام نشان می دهد که نظام سلامت آمادگی های همه جانبه ای برای مدیریت یکی از بزرگترین اجتماعات ملی و مردمی کشور داشته است. هم افزایی وزارت بهداشت، دانشگاه های علوم پزشکی، اورژانس، هلال احمر و سایر دستگاه های خدمات رسان و مشارکت آگاهانه مردم می تواند بستر لازم را برای برگزاری مراسمی امن، آرام و بدون حادثه فراهم کند. این هماهنگی همه جانبه علاوه بر تضمین سلامت شرکت کنندگان، نشانگر توان عملیاتی و ظرفیت بالای نظام سلامت در مدیریت رویدادهای ملی است و می تواند تجربه ارزشمندی برای نهادهای مختلف کشور باشد.