آیا اسرائیل سعی دارد سناریوی غافلگیرکننده را در میانه مذاکرات ژنو تکرار کند؟

بعدی- در حالی که قرار است دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا روز سه شنبه در ژنو سوئیس برگزار شود، انتشار اخبار تایید نشده در رسانه های غربی مبنی بر احتمال چراغ سبز واشنگتن به تل آویو برای حمله به برنامه موشکی ایران، بار دیگر سایه تردید و نگرانی را بر فضای دیپلماسی انداخته است. در عین حال، موضع سخت بنیامین نتانیاهو در قبال مفاد هرگونه توافق با تهران این سوال را تقویت کرده است که آیا باید منتظر یک غافلگیری جدید در بحبوحه مذاکرات، مشابه رویدادهای پر تنش قبلی باشیم؟

بر اساس گزارش فردا، ایران این بار با «خوش‌بینی محتاطانه» وارد گفت‌وگو شده و بر تداوم آمادگی‌های دفاعی در عین پیروی از مسیر دیپلماسی تاکید می‌کند. با این حال، ادامه انتشار اخبار به نقل از منابع ناشناس در رسانه های غربی گمانه زنی ها مبنی بر احتمال وقوع حرکت های غیرمنتظره را افزایش داده است.

روایت جدید GIS از چراغ سبز مخفی آمریکا

در آخرین مورد، شبکه آمریکایی سی بی اس به نقل از دو منبع آگاه مدعی شد که دونالد ترامپ در دیدار با بنیامین نتانیاهو در منزل شخصی خود در مارالاگو، اعلام کرد که در صورت شکست مذاکرات تهران و واشنگتن، اسرائیل از اقدام نظامی علیه برنامه موشکی بالستیک ایران حمایت خواهد کرد.

این گزارش همچنین خاطرنشان کرد که در ماه‌های اخیر بحث‌هایی در میان مقامات ارشد نظامی و اطلاعاتی آمریکا درباره سناریوهای احتمالی که از حمله اسرائیل حمایت می‌کند، آغاز شده است. به گفته این منابع، این موضوع نشان می دهد که واشنگتن مرحله «تردید» را پشت سر گذاشته و وارد فاز بررسی نحوه پشتیبانی عملیاتی شده است.

آیا آمریکا مکانیسم های حمایتی را در نظر دارد؟

بر اساس همین گزارش، مقامات آمریکایی نه بر احتمال حمله اسرائیل، بلکه بر نحوه حمایت از آن تمرکز کردند. این شامل تامین سوخت هوایی برای جنگنده ها و حل چالش عبور از حریم هوایی کشورهای منطقه است.

این در حالی است که کشورهایی مانند اردن، عربستان سعودی و امارات علناً اعلام کرده اند که اجازه نمی دهند از حریم هوایی خود برای حمله به ایران استفاده شود و در مقابل به تهران اجازه استفاده از حریم هوایی خود را علیه سایر کشورها نخواهند داد. موقعیتی که پیچیدگی هر عملیات احتمالی را افزایش می دهد.

راه راه ها و نشان های نتانیاهو؛ توافق یا بن بست؟

در کنار این گزارش ها، رویکردهای اخیر نتانیاهو بر مذاکرات سایه افکنده است. نخست وزیر اسرائیل با ابراز “بدبینی شدید” نسبت به آینده هرگونه توافق با ایران، خواستار توقف کامل برنامه هسته ای تهران، خروج تمامی مواد غنی شده از این کشور و محدودیت 300 کیلومتری برد موشک های بالستیک ایران شد. شرایطی که عملا فراتر از چارچوب های مورد بحث در مذاکرات هسته ای در نظر گرفته می شود.

طرح چنین خواسته هایی در آستانه مذاکرات ژنو این ظن را تقویت کرد که تل آویو یا در تلاش است مسیر توافق را سخت تر کند یا به طور جدی سناریوهای جایگزین را بررسی می کند.

دیپلماسی در سایه تهدید است

همه این تحولات نشان می‌دهد که مذاکرات آتی فقط یک فرآیند دیپلماتیک کلاسیک نیست، بلکه در فضایی صورت می‌گیرد که بی‌اعتمادی، فشار سیاسی و تهدیدات نظامی در آن وجود دارد. اگرچه هنوز تصمیم رسمی در مورد اقدام نظامی اعلام نشده است، اما انتشار این گزارش‌ها همزمان با آغاز دور جدید مذاکرات، این سوال را مطرح می‌کند که آیا مسیر دیپلماسی از سایه سنگین تهدیدها می‌گذرد یا منطقه دوباره در آستانه تنش‌های جدید قرار می‌گیرد و تل‌آویو بار دیگر تلاش خواهد کرد تهران را در میانه مذاکرات غافلگیر کند؟