به گزارش خبرگزاری انتخابتو از ایسنا، بخش فیلم های داستانی سینمای ایران شامل فیلم سینمایی «غلامرضا تختی» به کارگردانی بهرام توکلی (۱۳۷۶) و فیلم سینمایی «جهان پهلوان تختی» (۱۳۵۵) است. فیلم سینمایی «جهان پهلان تختی» قرار بود به یاد علی حاتمی فیلمبرداری شود اما او از دنیا رفت و بهروز افخمی باید این فیلم را تمام می کرد که بهروز افخمی طبیعتا داستان خودش را تعریف می کرد. ساخته شده است
علی حاتمی در پشت صحنه جهان پهلوان تختی
حالا 26 دی ماه سالگرد درگذشت جهان پهلوان تختی را بهانه کنیم کدام فیلم از این کشتی گیر ایرانی در حافظه تاریخی مردم ماندگار شد؟ آیا این دو روایت می توانند در حافظه مخاطب باقی بمانند؟! سوالی که در این زمینه قصد پاسخگویی به آن را نداریم و برای بررسی جدی آن تنها مروری بر دو روایت این دو فیلم داریم.
بهروز افخمی در اردیبهشت 1402 در یکی از قسمت های برنامه «نقد سینما» با اشاره به کارش روی غلامرضا تختی گفت: کاری که من مطرح کردم به دلیل اینکه مورد پسند ورزشکاران قرار نگرفت، درست تلقی نشد. فیلمی که بهرام توکلی درباره این ورزشکار ساخته بود، به دلیل عدم استقبال زیاد تماشاگران نشد. با این حال باید بگویم که کار من یک کارآگاهی-معمایی محسوب می شد و نه تنها درباره ماجرای تختی بلکه در مورد مرگ او هم بود، اما فکر می کنم مسئولان و ورزشکاران این کار را دوست نداشتند زیرا فضای ورزش را خیلی تاریک نشان می داد.
از اینکه کارم به درستی دیده نشد تعجب نکردم. یا در هیچ مراسمی که مربوط به تختی بود نمایش داده نشد. شاید بتوان گفت با نادیده گرفتن حقایق زندگی تختی سعی در ایجاد روایت های نادرست از تختی دارند. درباره تختی و ظلم و ستم به او دروغ های زیادی گفته می شود.
بهروز افخمی نیز در بخشی از این سخنان اظهار داشت: یکی دیگر از دلایل شکست سینمای بیوگرافی در ایران، وجود سوگیری سیاسی بسیار شدید در بخش خصوصی یا بخشی خارج از کنترل نهادهای دولتی یا نیمه دولتی است. هر دو می خواهند عبارات خود را از شخصیت های مورد علاقه خود به روشی کاملاً بی عیب و نقص ارائه دهند. یا برعکس تا جایی که بتوانند شخصیتی را نابود کنند. مرد احساس می کند که موقعیت ثابت نیست. تماشای یک آگهی تبلیغاتی، چه سانسور شده باشد و چه نباشد، برای مخاطب جذاب نیست.
اما در سال 1377 احمد طالبی نژاد درباره فیلم «غلامرضا تختی» ساخته بهرام توکلی گفت که این اثر فیلمی شجاعانه از زندگی این ورزشکار است و پاسخ قطعی به نحوه مرگ او می دهد.
البته این منتقد معتقد بود که شخصیت جوان تختی در فیلم با واقعیت مطابقت ندارد و بیشتر حماسی و شبه افسانه ای است.
احمد طالبی نژاد در بخشی از این مقاله ارسالی به ایسنا نوشت: خوشحالم که پس از سال ها طلسم فیلمسازی زنده یاد تختی شکسته شد و فیلمی ساخته شد که کم و بیش شبیه واقعیات زندگی غلامرضا تختی است.
علی حاتمی نتوانست فیلمش را تمام کند و نگاهش به زندگی این قهرمان قابل ارزیابی نیست و البته فیلم بهروزفخمی بیشتر یک اثر تجربی بود که به طور کامل شخصیت واقعی این قهرمان را بازنمایی نمی کرد.
به نظرم «غلامرضا تختی» فیلم شجاعی است. فیلمنامه زیبای سعید ملکان و بهرام توکلی بسیار دقیق نوشته شده و سعی شده شخصیت نیمه افسانه ای این قهرمان ارائه شود. شاید شخصیت نوجوانی که بعداً در فیلم می بینیم با واقعیت مطابقت نداشته باشد، اگرچه هیچ کس تا به حال ایرادی نداشته است که اینطور نیست، در هر صورت منظور من این است که نگاه به شخصیت تختی در فیلم حماسی و نیمه اسطوره ای است و به همین دلیل فیلم جذابی است و قهرمانی این شخصیت مطرح است. همین طور بازی بازیگران جوان و جوان فیلم نیز بسیار جالب و قانع کننده است، گویی در حال تماشای مستندی از دنیای پهلوان تختی هستید.
تماشای مسابقه ملبورن آنقدر خودنمایی و باشکوه است، صحنه دیگری که دوست صمیمی غلامرضا تختی در اوج شهرتش اصرار به پذیرش تبلیغات دارد نیز برایم جذاب است. چون وقتی در کودکی از جهان پهلوان تختی صحبت میکردم، این فکر که او از شهرت خود برای هیچ چیز دیگری استفاده نمیکرد، در ذهنم زنده بود. در آن زمان بسیاری از سینماگران ایرانی به سراغ او آمدند و از او خواستند مانند دوست و هم عصرش فردین دوست وارد سینما شود، اما او هرگز این پیشنهاد را نپذیرفت و حتی تختی که در آن زمان برای حضور در تبلیغات این محصول به تختی پیشنهاد یک میلیون تومانی داده بود، با واکنش منفی مواجه شد.
در فیلم «غلامرضا تختی» این حال و هوا به گونه ای دیگر بازآفرینی می شود، وقتی از تقاضای زیاد برای تبلیغات عسل صحبت می شود، یکی از بهترین شوخی هایی که در سینما دیده ام در این سکانس اتفاق افتاد و تختی در حالی که در شیشه ای عسل را باز می کند لبخند می زند و دیالوگی می گوید که بسیار زیبا توسط او به تصویر کشیده شده است که به نظر من چنین پیشنهادهایی را رد می کند.
اما نکته دیگر در مورد نگاه جسورانه در این فیلم در مورد پایان فیلم است. با این پایان، شایعه ای که چندین سال در مورد چگونگی مرگ او گفته می شود، به طور قطع پاسخ داده می شود. اگرچه همیشه چالشی در مورد مرگ جهان پهلان تختی وجود دارد، اما برخی خواهان ماندن زندگی و مرگ این قهرمان در هاله توهم هستند، برخی نیز طبق شواهد از خودکشی صحبت می کنند. این ویژگی زندگی قهرمانانی است که پشت سر میمانند و از مردم محافظت میشوند و مردم هالهای از تقدس را برای آنها ایجاد میکنند.
و حالا در نهایت یک بار دیگر از مخاطبان این مقاله در ایسنا می پرسیم که کدام یک از این دو فیلم (جهان پهلوان تختی ساخته بهروز افخمی) و (غلامرضا تختی ساخته بهرام توکلی) برای شما جذاب تر و تاثیرگذارتر هستند؟
59243
گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین