سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه در این نشست خبری در پاسخ به سوالی مبنی بر پیشرفت مذاکرات گفت: مذاکرات روز جمعه در مسقط فقط در مورد هسته ای بود و بارها این را اعلام کرده بودیم و همینطور هم شد. اگر به صورت تداومی باشد همینطور خواهد بود.
ایلنا ادامه داد: نتایج مذاکراتی که روز جمعه برگزار شد در حال بررسی است و تصمیم بر ادامه آن گرفته می شود اما در پایان مذاکرات روز جمعه رویکرد کلی دو کشور ادامه مذاکرات بود اما به هر حال این بستگی به نتایجی دارد که باید در پایتخت ها به دست آید.
عراقچی در خصوص شباهت این مذاکرات با 5 دور قبلی و ابتکار عمان و رویکرد ایران در این مذاکرات، گفت: این بار مذاکرات ماهیت متفاوتی نسبت به 5 دور قبل دارد و تنها به صورت غیرمستقیم برگزار می شود. با وساطت وزرای خارجه در مسقط برگزار می شود و شباهت دیگر این دور این است که در مذاکرات فقط موضوع هسته ای را دنبال می کنیم. اما من فکر می کنم تفاوت های اساسی در جنبه های دیگر وجود دارد.
وزیر امور خارجه کشورمان با تاکید بر این مطلب گفت: جمهوری اسلامی ایران هم از مذاکرات گذشته و هم از جنگ در یک سال گذشته درس های زیادی گرفته است. چه در زمینه نظامی، چه در زمینه سیاسی و چه در زمینه دیپلماتیک، ما با چشم باز در این مذاکرات شرکت می کنیم و آنچه را که قبلاً رخ داده است در نظر می گیریم.
وی ادامه داد: به نظرم جلسه اول بیشتر آزمایشی است برای اینکه چقدر می توان به طرف مقابل اعتماد کرد و چقدر برای رسیدن به راه حل جدی است. طرف مقابل ما نیز مدعی شد که وضعیت جدی را ارزیابی کرده اند. اگر نتیجه گیری های ما نشان دهد که طرف مقابل جدیت دارد، فکر می کنم این مذاکرات ادامه خواهد داشت.
عراقچی گفت: نشانه هایی وجود دارد که این جدیت وجود دارد، نشانه هایی هم وجود دارد که این جدیت ضعیف است. ادامه برخی تحریم ها و برخی تحرکات در عرصه نظامی نیز تردیدهایی را در مورد جدیت طرف مقابل و آمادگی برای مذاکره واقعی ایجاد می کند. همه اینها را دنبال می کنیم و همه شاخص ها را با هم ارزیابی می کنیم.
غنی سازی صفر را قبول نداریم اما وی در پاسخ به این سوال که پیشنهاد ایران در مورد میزان غنی سازی چیست، گفت: غنی سازی یکی از موضوعات جدی مذاکرات ما است و همانطور که در دور قبلی مذاکرات گفتیم، این بار هم آن را تکرار می کنیم. غنی سازی صفر برای ما غیرقابل قبول است. بنابراین تمرکز باید روی موضوعاتی باشد که غنیسازی در ایران ادامه پیدا کند، اما در عین حال باید اطمینان حاصل شود که این غنیسازی فقط برای اهداف صلحآمیز بوده و برای اهداف صلحآمیز باقی بماند. در این قسمت مشکلی نداریم. برای ایجاد اطمینان در جزئیات غنی سازی باید تدابیری اتخاذ شود، اما اصل غنی سازی نیز باید پذیرفته شود. بحث های روز جمعه ما نیز در همین راستا بود و انشالله در جلسات آینده جزئیات بیشتری مطرح خواهد شد.
رئیس دستگاه دیپلماسی از شما خواسته است که در مورد دیدار خود با ویتکاف توضیح دهید و همچنین چرا به دلیل زمان کوتاه نمی توانید مستقیماً مذاکره کنید. وقتی هیئت ها وارد می شوند، یک مصافحه ساده، ادبی است که در گذشته انجام می شده است. در تمام دورههای گذشته که مذاکرات غیرمستقیم انجام میشد، این اتفاق در زمان خروج رخ میداد و این یک وضعیت عادی است و با رعایت ادب دیپلماتیک در مذاکرات غیرمستقیم انجام میشود.
وی ادامه داد: بارها گفته ام که شکل مذاکره آنقدرها مهم نیست، محتوای مذاکره مهم است و مذاکره غیرمستقیم اصلا چیز عجیبی نیست. در روابط بین الملل نیز بسیار رایج است. زیرا ممکن است دو کشور به دلایل مختلف تمایلی به گفتگو با یکدیگر نداشته باشند یا با یکدیگر مقابله کنند. ممکن است دلایل تاریخی باشد، ممکن است دلایل سیاسی باشد، ممکن است بعد از پایان جنگ باشد. دلایل مختلفی برای این امر وجود دارد و به همین دلیل است که میانجی گری و فلسفه میانجی گری در روابط بین الملل شکل گرفت.
عراقچی افزود: مذاکرات روسیه و اوکراین که در حال حاضر با مشارکت آمریکا انجام می شود به صورت غیرمستقیم آغاز شده است. این بدان معناست که خود آمریکا واسطه مذاکرات غیرمستقیم روسیه و اوکراین است. من می توانم برای شما مثال های زیادی بزنم. این در روابط بین الملل معتبر است و به هیچ وجه مانع از دستیابی به توافق نمی شود. مانع اصلی مشکلات محتوایی، افراط و تفریط، ادعاهای غیرمنطقی و مطالبات غیرواقعی است. رویکرد طرف آمریکایی مهم است. اگر رویکرد دستیابی به توافقی باشد که برای طرفین سودمند، محترمانه، عادلانه و منصفانه باشد، به نظر من امکان دستیابی به توافق وجود دارد، چه از طریق مذاکره مستقیم و چه غیرمستقیم.
وی در خصوص اینکه آیا زمان و مکان مذاکرات بعدی مورد بحث قرار گرفته است، گفت: مکان و زمان نشست بعدی با رایزنی های وزیر امور خارجه عمان مشخص می شود. ممکن است این مکان دیگری باشد که در تور قبلی دو بار به یک مکان رفتیم. از منظر ما، شکل مذاکره همچنان غیرمستقیم است و مکان و زمان آن با رایزنی های دیپلماتیک مشخص خواهد شد.
عراقچی در پاسخ به سوالی درباره جزئیات راه حل پیشنهادی دو طرف گفت: نمی توان درباره جزئیات صحبت کرد اما کلیات آن مشخص است. به هر حال یکسری اقدامات اعتمادسازی در رابطه با برنامه هسته ای برای ما امکان پذیر است و در ازای آن باید تحریم ها برداشته شود. محدوده اقداماتی که می توانیم انجام دهیم و دامنه اقداماتی که آنها انجام خواهند داد طبیعتاً نیاز به مذاکره دارند و جزئیات در جریان مذاکره مشخص می شود.
وی در خصوص رایزنی های انجام شده با کشورهای منطقه و دیدگاه های آنها در مورد مذاکرات گفت: یکی از تفاوت های جدی و مهم مذاکراتی که این بار با طرف آمریکایی انجام دادیم در مقایسه با مذاکراتی که در سال های 2013 و 2015 انجام دادیم و منجر به توافق شد، حضور جدی منطقه است. حضور جدی من به معنای دخالت و مشارکت در مذاکرات نیست، بلکه رایزنی مستمر با کشورهای منطقه است.
رئیس دیپلماسی کشورمان با تاکید بر این نکته تاکید کرد: اگر در آن زمان اروپایی ها بودند، این بار کشورهای منطقه بودند که با آنها مشورت کردیم. رایزنی های ما ادامه دارد، ما حق را به آنها ثابت می کنیم، آنها تلاش می کنند کمک کنند، ما به نیت خیر و تلاش خالصانه آنها احترام می گذاریم. من فکر می کنم آنها نقش بسیار خوبی در کاهش تنش و جلوگیری از اقدامات حاد دارند.
عراقچی گفت: قبل از آخرین دور مذاکرات، هفت رئیس جمهور کشورهای منطقه آقای مزکیان تماس گرفتند و در مورد مذاکرات صحبت کردند و پیشنهاد و خواستار پاسخ مثبت ایران به طرف آمریکایی شدند. ترکیه، پاکستان، عربستان سعودی، امارات، قطر و آذربایجان.
وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه گفتوگوهای تلفنی زیادی با وزرای خارجه منطقه داشتهام و ادامه خواهم داد، گفت: فکر میکنم یک حرکت منطقهای و جلب اعتماد منطقه نسبت به نتایج مذاکراتمان با آمریکا و توافق حاصل شده نه تنها تداوم هر توافقی را تضمین میکند، بلکه احتمال تداوم آن را افزایش میدهد.
وی ادامه داد: وقتی دیروز به دوحه رفتم، به دلیل قراری که از قبل برای شرکت در کنفرانس الجزیره داشتیم، به عنوان سخنران افتتاحیه دعوت شدم و قبلاً قول داده بودم، هرچند قرار نبود روز بعد مذاکرات باشد، اما فرصت پیش آمد و با وزیر امور خارجه قطر جلسه ای داشتم. این جلسه بسیار خوبی بود که از این مذاکرات حمایت کنیم. رایزنی های خود را با چین و روسیه نیز ادامه خواهیم داد.
عراقچی گفت: چین و روسیه دوستان ما هستند، هر دو کشور شرکای استراتژیک ما هستند. دیروز نماینده مجلس من با سفرای چین و روسیه دیدار کرد و جزئیات و روند مذاکرات را به آنها اطلاع دادیم و به رایزنی های خود با آنها ادامه خواهیم داد.