بیش از بیست روز از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران می گذرد. جنگی که با حملات گسترده در عمق کشور و شهادت جمعی از فرماندهان ارشد نظامی آغاز شد.
اکنون جمهوری اسلامی اکثر پایگاه های آمریکایی و اسرائیلی در منطقه را مستقیما هدف قرار داده است.
در بحبوحه این تحولات میدانی، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا مهلتی 5 روزه برای مذاکره و توافق تعیین کرد و شب گذشته این مدت را تا 15 فروردین تمدید کرد.
محمود واعظی معاون حزب اعتدال و توسعه و رئیس دفتر ریاست جمهوری در دولت دوازدهم در این خصوص گفت: پس از گذشت 12 روز از جنگ تحمیلی، نیروهای مسلح کشور اعم از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران فرصت مناسبی برای تجزیه و تحلیل زوایای مختلف و ضعفها برای رفع نقاط قوت و ضعفهای موجود از جمله نقاط قوت و ضعفهای موجود را آماده کردند. کاستی ها اگر بار دیگر چنین جنگی تحمیل می شد، کشور را در شرایطی قرار می داد که علاوه بر دفاع مؤثر، تحت فشار نظامی و بازدارندگی دشمن ایران و فشار مضاعف افکار عمومی جهان و محدودیت های جدی اقتصادی در سطح بین المللی قرار می گرفت.
خوشبختانه اقدامات انجام شده در حوزه بازدارندگی نامتقارن با ابتکارات جدیدی همراه بود. اولین مورد حمله به عمق اراضی اشغالی و ضربه زدن به رژیم صهیونیستی استادانه انجام شد. ثانیاً هدف قرار دادن تعدادی از پایگاه های آمریکایی در منطقه که از نظر بازدارندگی گامی راهبردی محسوب می شود.
آمریکا و اسرائیل بسته شدن تنگه هرمز را در نظر نگرفتند و تعجب کردند
واعظی ادامه داد: در این جنگ منافع دشمن در کشورهای میزبان و حامی موجودیت آنها نیز مورد هدف قرار گرفت. شرایط ایجاد شده در تنگه هرمز و پیامدهای آن بر بازار انرژی و اقتصاد جهانی موضوع بسیار مهمی است. اهرمی که آمریکا و رژیم صهیونیستی به آن اعتماد ندارند و از آن متعجب هستند. این تاکتیک نیز با تمام قوا و هوشمندی مورد استفاده قرار گرفت و به برگه ای برنده در معادلات پیچیده میدانی و مذاکرات برای پایان جنگ تبدیل شد.
وی در خصوص بسته شدن تنگه هرمز افزود: البته سیاست بسیار معقولی که دنبال شد این بود که تنگه هرمز به طور کامل بسته نشود، بلکه گذر تنها محدود به کشورهایی بود که مستقیم یا غیرمستقیم علنا به ایران حمله می کردند. در نتیجه، وضعیت کنونی به گونه ای است که هم افکار عمومی جهان و هم اقتصاد بین الملل برای پایان فوری این تهاجم غیرمولد فشار می آورند.
نماینده حزب اعتدال و توسعه با اشاره به وضعیت آمریکا گفت: حزب دموکرات چه در سنا، چه در مجلس نمایندگان و چه در بسیاری از ایالت ها موضع صریح و جدی در برابر این جنگ اتخاذ می کند. به درستی گفته می شود که این جنگ جنگ آمریکا نیست، جنگی است که اسرائیل به آمریکا تحمیل کرده است.
واعظی گفت: تاکید می کنند که ما در خاک خود با هیچ تهدیدی از سوی ایران مواجه نیستیم. بنابراین هزینه های سنگین این جنگ که مبلغ قابل توجهی چند ده میلیارد دلاری برای آمریکا به همراه داشت، از یک سو از جیب مالیات دهندگان آمریکایی سرازیر شد و از سوی دیگر به افزایش چشمگیر قیمت بنزین به طور متوسط بیش از 4 دلار در هر گالن انجامید، باری که مردم آمریکا بدون توجیه و به دلیل توسعه طلبی رژیم صهیونیستی آن را به دوش می کشند. خواهد بود
راهبرد اتخاذ شده از سوی جمهوری اسلامی ایران که شامل نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران و هماهنگی بی نظیر این دو نهاد است، از سوی دیگر و همکاری حزب الله و گروه های مقاومت در منطقه با استفاده از هر آنچه در میدان عمل می کنند، شرایط سختی را برای دشمن در منطقه ایجاد کرده است. شرایطی که دشمن قبل از جنگ در محاسبات راهبردی خود لحاظ نمی کرد.
دشمن گرفتار اشتباهات محاسباتی متعددی شد
واعظی گفت: سال گذشته دشمن اشتباهات محاسباتی زیادی گرفت. از این تصور اشتباه که می توان کل سیستم را در دو یا سه روز اول تغییر داد، به این ایده می رسد که اگر جنگ یک هفته، دو هفته، سه هفته یا حتی یک ماه طول بکشد، چه سناریویی باید دنبال شود. این نیز یکی از بزرگترین اشتباهات محاسباتی آنها بود.
محمود واعظی با اشاره به اهداف آمریکا و اسرائیل افزود: اکنون مشخص شده است که نه آمریکا و نه اسرائیل به هیچ یک از اهداف این جنگ دست پیدا نکرده اند. آنها قصد داشتند نظام را تغییر دهند، ایران را تجزیه و تجزیه کنند، چیزی که مطلقاً نتوانستند و نمی توانند در گسترده ترین سطح به آن برسند. اگر در روزهای اول امید داشتند هوادارانشان با اعمال فشارهای مخرب از جمله هدف قرار دادن پایگاه های بسیج در برخی مساجد و محله ها یا کلانتری ها و پایگاه های نظامی-امنیتی و به طور کلی ساختمان های خالی به خیابان ها بیایند، امروز آرزوی آنها کاملا ناامید شده است. از طرفی قدرت علمی هسته ای ما هیچ تغییری نکرده است.
در حالی که توان موشکی کشورمان آسیب جدی ندیده، از نظر دقت، برد و توان عملیاتی نیز ارتقا یافته است. در مسائل دیگر نیز دشمن به موفقیت خاصی دست نیافت.
محمود واعظی گفت: ترامپ از هفته اول جنگ بارها اعلام کرده است که تجهیزات نظامی ایران به طور کامل منهدم شده است، ضمن اینکه ایران در عرصه های مختلف قدرت و اقتدار دارد و عملیات موثری را انجام می دهد. ترامپ بارها تکرار کرده است که ما مقامات برجسته ایرانی را ترور کردیم، مدیریت کشور مختل شد و بین مقامات ایرانی اختلاف نظر وجود داشت. اگر می بینیم که حوادث جاری کشور و جنگ با توجه به وحدت و همدلی بی نظیر ملت و مسئولان به موازات هم مدیریت می شود.
خطبه وی ادامه داد: در حالی که ترامپ مدعی شد در جنگ اول تحمیلی خردادماه تاسیسات هسته ای ایران و چرخه علمی این استعداد داخلی به کلی از بین رفت، جنگ امروز بر سر مسائل هسته ای آغاز شد و در واقع یکی از موضوعات اصلی مذاکرات پایان جنگ، همین موضوع هسته ای است!
آمریکا و اسرائیل نتوانستند به اهداف خود برسند
وی ادامه داد: عملاً اگر این جنگ را با محاسبات امروزی بین المللی ارزیابی کنیم، جنگی است که آمریکا و اسرائیل نتوانستند به هیچ یک از اهداف خود برسند، در واقع با شکست مواجه شدند. البته این گفته به این معنا نیست که در این جنگ خسارات مادی و معنوی زیادی متحمل نشدیم.
واعظی بیان کرد: از سوی دیگر ایران که مجبور به جنگ شده بود با ابتکارات و اتخاذ تاکتیک های جنگی بسیار خوب و مدرن و استفاده از مهمات و تجهیزات ارزان قیمت دفاع خوبی انجام داد و توانست فشار سنگینی بر دشمن وارد کند و از مقاومت آنها بکاهد.
بازدارندگی نامتقارن ایران البته محدود به نیروی نظامی نیست. همچنین شامل ترکیبی از ابزارهای مختلف از جمله اجتماعی، جغرافیایی، جنگ سایبری، اهرم های اقتصادی و حتی تاثیر بر افکار عمومی جهانی است. در واقع این استراتژی ممکن است هزینه های طرف مقابل را به گونه ای افزایش دهد که تداوم تعارض نداشته باشد. به احتمال زیاد پس از پایان جنگ، برخی اندیشکده ها، پژوهشکده ها و دانشگاه های بین المللی مدل جدید دفاعی ایران را بررسی و تحقیق خواهند کرد.
واعظی ادامه داد: در مجموع تداوم این جنگ یک شوک به اقتصاد جهان خواهد بود. با افزایش قیمت نفت، تورم، رشد منفی اقتصادی، بی ثباتی بازار و در نهایت زندگی روزمره مردم در سراسر جهان تحت تاثیر منفی قرار خواهد گرفت.
محمود واعظی با اشاره به ضرورت پایان جنگ تاکید کرد: هیچ جنگی در جهان بدون صلح دائمی از طریق مذاکره پایان نمی یابد.
رئیس سابق نهاد ریاست جمهوری دولت دوازدهم تصریح کرد: اگر مذاکره را ممنوع کنیم، به این معناست که حتی اگر جنگ به مرحله نهایی خود برسد و به آتش بس برسد، باز هم مانند دوره خرداد تا اسفند در شرایط «بدون جنگ، بدون صلح» زندگی می کنیم.
وی ادامه داد: این بدترین وضعیت برای کشور است زیرا در چنین شرایطی اقتصاد، صنعت، تجارت و ساخت و ساز ثبات نخواهد داشت و مردم آینده قابل پیش بینی نخواهند داشت. به همین دلیل لازم است یک مذاکره محترمانه برای دولت ایجاد شود.
مذاکره نباید تابو باشد
واعظی با اشاره به تجربه 8 ساله جنگ با عراق گفت: بعد از 8 سال دفاع مقدس در دهه 60 نتوانستیم مشکلات را خارج از مذاکره حل کنیم. همه جنگ های دنیا یکسان است. بنابراین، اصل مذاکره نباید تابو باشد. مذاکره باید با چشمان باز و از موضع قدرت و عزت انجام شود تا بتوانیم بر سر میز مذاکره ارزش افزوده ای را که رزمندگان و نیروهای مسلح مقتدر ما در این ماه به دست آورده اند ایجاد کنیم.
رئیس سابق دفتر ریاست جمهوری دولت دوازدهم حضور گسترده انسانی در سراسر کشور را ستود و گفت: همانگونه که تسلیحات به ویژه موشک ها و هواپیماهای جنگی در این جنگ نقش تعیین کننده ای داشتند، حضور گسترده مردم نیز نقشی فوق العاده و بی بدیل داشت. این حضور به رزمندگان رشادت مضاعف داد، دشمن را ناامید کرد و جهانیان را در شگفتی فرو برد که چگونه مردم فهیم در کنار ایران عزیزشان ایستادند و تمامیت ارضی آن را حفظ کردند.
مبارزه باید با قدرت ادامه یابد و ما نباید تعجب کنیم
واعظی با اشاره به سختی های پیش روی مذاکره ادامه داد: متأسفانه در کنار کشور یا رئیس جمهور هستیم که حرف و عملش به هیچ وجه منطقی نیست و این عدم اعتماد جلوه های زیادی دارد.
رئیس سابق نهاد ریاست جمهوری دولت دوازدهم گفت: با تناقض سعی در ایجاد بلاتکلیفی و تعلیق در محاسبات دارد، از سوی دیگر در روند مذاکرات فعال دو بار به میز مذاکره حمله شد. بنابراین وقتی بحث مذاکره مطرح میشود، این موضوع نباید بر روحیه مردم، رزمندگان و نیروهای مسلح ما تأثیر بگذارد. جنگ باید با قدرت ادامه یابد، نباید از سخنان و مواضع دشمن غافلگیر شد و فریب خورد.
وی با اشاره به چارچوبی که نظام برای پایان جنگ تعیین کرده است، گفت: خوشبختانه چهارچوب روشنی که نظام برای پایان جنگ تعیین کرده از طریق واسطه ها به آمریکایی ها منتقل شده است و اگر کلیات این چارچوب را بپذیرند و آماده ورود به بحث باشند، چاره ای جز مذاکره نداریم.
اگر تاسیسات برقی ما را بزنند، قطعا برق قطع می شود.
واعظی درباره تهدیدات اخیر ترامپ مبنی بر حمله به تاسیسات برق ایران گفت: این مدت پنج یا دو روزه نباید باعث شود که از موضع اصلی خود عقب نشینی کنیم. اگر تاسیسات برقی ما را بزنند، قطعا برق قطع می شود. این بدان معناست که ما تأسیسات انرژی اسرائیل و کشورهایی که با دشمن همکاری می کنند را نیز هدف قرار خواهیم داد. خوشبختانه، سیستم قدرت ما به اندازه کافی متمرکز نیست که در یک حمله شکست بخورد. بنابراین نباید تهدید ترامپ را جدی بگیریم و فکر کنیم که باید انعطاف نشان داد. بلکه باید از موضع قدرت مذاکره کنیم.
رئیس سابق نهاد ریاست جمهوری دولت دوازدهم در پایان سخنان خود را با اشاره به شرایط مساعد بین المللی برای ایران عنوان کرد و گفت: در شرایطی که افکار عمومی جهان به ویژه افکار عمومی آمریکا به نفع ایران در مقابل اسرائیل و ترامپ است و با توجه به شرایط اقتصادی جهان، مذاکرات می تواند نتایج خوب و خوشی به همراه داشته باشد. اگر متجاوز آماده است تا بر اساس چارچوب کلی و حسن نیت تعیین شده با ما گفتگوی سازنده برقرار کند، ما راهی جز مذاکره برای پایان جنگ نداریم.
واعظی در پایان اظهار داشت: سیاست راهبردی ایران مبنی بر عدم پذیرش آتش بس موقت و پایان دائمی جنگ از طریق مذاکره، سیاستی فوق العاده عقلانی، پخته و درست است. در نهایت می توان آینده این درگیری را در چند سناریو احتمالی بررسی کرد. دستیابی به یک راه حل دائمی و با مذاکره، حفظ وضعیت موجود “بدون جنگ، بدون صلح” با سطح کنترل شده تنش، یا بازگشت به درگیری شدیدتر. هر یک از این سناریوها پیامدهای متفاوتی برای اقتصاد، امنیت و ثبات اجتماعی کشور و جهان خواهد داشت. بنابراین مذاکره شرافتمندانه از موضع قدرت همراه با شناخت دقیق شرایط، ظرفیت های داخلی و تجربیات گذشته می تواند به پایان پیروزمندانه جنگ و صلح پایدار منجر شود.