بعدی- به گفته برخی کارشناسان، مسیر دیپلماسی ایران و آمریکا در حال حاضر به دلیل رد یا نپذیرفتن پیشنهادهای طرفین بسته است، اما سفر اخیر وزیر کشور پاکستان به ایران به معنای باز شدن پنجره دیپلماسی است. این در حالی است که برخی اخبار و گمانه زنی های تایید نشده در رسانه های غربی نیز از افزایش احتمال وقوع جنگ جدید حکایت دارد.
به گزارش انتخابتو، علی اصغر زرگر، تحلیلگر و کارشناس حوزه سیاست خارجی، وی آخرین تحولات ایران و آمریکا را ارزیابی کرد:
سفر مقامات پاکستانی به تهران تشریفاتی نبود
علی اصغر زرگر به انتخابتو گفت: در ماههای اخیر، بحران بین تهران و واشنگتن وارد مرحلهای شده است که دیگر فقط یک مناقشه دیپلماتیک سنتی نیست. آنچه امروز اتفاق می افتد ترکیبی از جنگ فرسایشی، فشار روانی، رقابت ژئوپلیتیک و جنگ داستانی است. این وضعیتی است که در آن نه ایران می تواند به طور کامل از فشار فرار کند و نه آمریکا می تواند به اهداف نهایی خود برسد. تجربیات هفتههای اخیر نیز نشان داده است که برخلاف تصور اولیه برخی محافل آمریکایی و اسرائیلی، گزینههای نظامی و امنیتی لزوماً به معنای دستیابی به یک پیروزی سریع و قاطع نیست. در مرحله اول، آمریکا ابتدا با عملیات نظامی و سپس با فشار دریایی در تنگه هرمز تلاش کرد ایران را مجبور به عقب نشینی کند. اما حقیقت این است که تنگه هرمز گذرگاهی نیست که فقط متعلق به ایران باشد و بدون پرداخت هزینه های بین المللی بتوان آن را به صحنه فشار یکجانبه تبدیل کرد. تقریباً یک پنجم تجارت جهانی انرژی از این منطقه می گذرد و هرگونه بی ثباتی در اینجا مستقیماً بر بازارهای جهانی انرژی، بیمه دریایی و اقتصاد کشورهای منطقه تأثیر می گذارد.
وی افزود: در چنین شرایطی نباید سفر یک مقام پاکستانی به تهران را صرفا یک سفر رسمی و دیپلماتیک تلقی کرد. پاکستان در حال حاضر در تلاش است تا نقش میانجی را در یکی از پیچیده ترین بحران های امنیتی در خاورمیانه ایفا کند. از یک سو به دلیل روابط نزدیک اسلام آباد با واشنگتن نقش مهمی دارد و از سوی دیگر به دلیل روابط ژئوپلیتیکی و مرزی با ایران نیز می تواند حائز اهمیت باشد. حتی برخی گزارش ها حاکی از آن است که پاکستان در هفته های اخیر پیشنهادهایی برای مدیریت امنیت دریایی و کاهش تنش ها در هرمز ارائه کرده است.
واشنگتن همچنین پیامی برای ادامه مذاکرات فرستاد
این تحلیلگر سیاست خارجی درباره متغیرهای احتمالی در ایجاد جنگ جدید بین طرفین گفت: نکته اصلی این است که بحران کنونی فقط یک بحران بین ایران و آمریکا نیست، بلکه به شدت متاثر از متغیر اسرائیل است. روایتی که نشان می دهد او ایران را مهار می کند و ایران را مجبور به عقب نشینی و کنترل امنیت منطقه می کند. نخست وزیر اسرائیل به خوبی می داند که هرگونه توافق پایدار بین تهران و واشنگتن به معنای کاهش نقش امنیتی اسرائیل در معادلات منطقه ای خواهد بود که در آن ایران در وضعیت فشار و فرسایش باقی خواهد ماند. زمان در این بحران بسیار مهم شده است، زیرا هر چه بحران بیشتر طول بکشد، احتمال تشدید درگیریها، محاسبات نادرست و درگیریها بیشتر میشود.
وی افزود: از سوی دیگر نباید اظهارات اخیر ترامپ را پایان کامل مسیر دیپلماسی تفسیر کرد. تجربه ترامپ نشان داده است که او از دو ابزار تهدید و مذاکره به طور همزمان استفاده می کند. در واقع، بخشی از مواضع قاطع او علیه ایران، تلاش برای کسب امتیاز و ایجاد چهره ای قوی از ریاست جمهوری است تا مقدمه ای قطعی برای جنگ. در واقع در روزهای اخیر گزارش هایی منتشر شده که نشان می دهد علیرغم تهدیدهای لفظی، واشنگتن در حال ارسال پیام به تهران برای ادامه مذاکرات است».
هیچ یک از طرفین از ادامه بن بست سود نمی برند
این کارشناس سیاست خارجی درباره موانع مذاکرات گفت: مشکل اصلی این است که هنوز خواستههای دو طرف با یکدیگر فاصله دارد و برای ایران، مسائل موشکی و هستهای نه تنها ابزار چانهزنی نیست، بلکه بخشی از ساختار بازدارندگی و امنیت ملی محسوب میشود و تهران به خوبی میداند که بدون ابزار بازدارنده، ایران بهخوبی میداند که بدون ابزارهای بازدارنده، فضای نابسامان خاورمیانه در برابر ایران کاملا آسیبپذیر خواهد بود. خواسته های آمریکا انتظاری غیرواقعی است از سوی دیگر، ترامپ برخلاف تصویری که هر از چند گاهی در رسانه ها منعکس می شود، نظر کاملی در داخل آمریکا نسبت به سیاست هایش در قبال ایران دارد. حتی برخی از جمهوری خواهان معتقدند که یک جنگ فرسایشی جدید در خاورمیانه می تواند به واشنگتن آسیب برساند و رسانه ها تاکید می کنند که سیاست فشار حداکثری ترامپ با وجود هزینه های هنگفت هنوز به موفقیت قطعی دست پیدا نکرده است.
بنابراین دیر یا زود باید راهی برای برون رفت از وضعیت کنونی یافت. حقیقت این است که ترامپ بیش از هر چیز دیگری به دنبال تصویر پیروزی در تمام مراحل آخرین بحران بوده است. او باید به مردم آمریکا بگوید که سیاست های او نتیجه می دهد و ایران را وادار به عقب نشینی می کند. از سوی دیگر ایران تلاش می کند نشان دهد که تحت فشار تسلیم نمی شود و همچنان توانایی مقاومت و مدیریت بحران را دارد.