تاریخچه ترانه های تیم ملی در جام جهانی; پرواز از داریوش به همای!

تاریخچه ترانه های تیم ملی در جام جهانی; پرواز از داریوش به همای!

موسیقی در سال های اخیر همراه جدایی ناپذیر فوتبال و به ویژه جام جهانی بوده است و هنرمندان بزرگ این صنعت عبارتند از: پاواروتی، ریکی مارتین، مدونا، آندره آ بوچلی، پیتبال، جنیفر لوپز، نیکی میناژ، شکیرا و غیره. هنرمندان بزرگ این صنعت که به طرق مختلف در این امر نقش داشته اند. با این حال، ایران از ابتدای حضور خود در بزرگترین رویداد فوتبال جهان و به دلیل اینکه هر کشوری ملزم به ارسال آهنگی به فیفا برای پخش در استادیوم ها است، کشوری بوده است که مجری منفعل بوده یا علاقه چندانی به ژانر ورزشی نشان نمی دهد. اگرچه نام های بزرگ و سرشناسی طی 6 فصل اخیر چه به صورت رسمی و چه مستقل آثاری را برای تیم ملی فوتبال ایران منتشر کرده اند.

جام جهانی 1978

شایعه شده بود که جهانبخش پازوکی مدتی برای ساخت آهنگی برای تیم ملی کار کرده است، اما اثر او هرگز منتشر نشد. یکی دیگر از هنرمندانی که شنیده می شد آهنگ های فارسی و انگلیسی را منتشر می کرد سیاوش قمیشی بود که در عمل این اتفاق نیفتاد. حتی اخباری مبنی بر رفتن فایق آتشین (گوگوش) به آرژانتین منتشر شد تا خواننده رسمی ایران شود اما در نهایت نه او و نه هیچ خواننده دیگری به تیم حشمت پیوستند. با این حال، نواری از آخرین آهنگ داریوش اقبالی به نام «سه شنبه 2000» توسط یکی از اعضای قلب مسابقات و تدارکات در اختیار مسئولان قرار گرفت و این آهنگ به عنوان سرود رسمی ایران در ورزشگاه ها پخش شد. این آهنگی است که ربطی به فوتبال و ورزش ندارد، فقط آن روزها طرفدار دارد. ترانه سرا و آهنگساز این اثر به ترتیب اردلان سرفراز و منوچهر چشم آذر بودند.

جام جهانی 1998

مسئولان فدراسیون فوتبال خیلی دیر به فکر ساخت آهنگ افتادند و در نهایت به گزینه ای غیرمنتظره رسیدند. آنها تصمیم گرفتند در یک مراسم فوتبال از صدای شهرام ناظری استفاده کنند. آهنگ گل افشان معروف به سواران دشت ساخته هوشنگ کامکار با شعر محمدعلی چاوشی به عنوان سرود رسمی ایران در جام جهانی فرانسه انتخاب شد. از آنجایی که مدت زمان این اثر حماسی و باکیفیت 6 دقیقه و 32 ثانیه بود، هواداران فوتبال چندان دلبسته آن نبودند و در طول مسابقات به هیچ عنوان خوانده و شنیده نشد.

همزمان ترانه «قهرمانان وطن» با خوانندگی داریوش اقبالی، اندی مددیان و لیلا فروهر در خارج از کشور منتشر شد. آهنگی ریتمیک و پرانرژی که در آن زمان پرطرفدار بود و مستقیماً تیم ملی فوتبال را توصیف می کند. شعر این آهنگ توسط همایون هوشیار نژاد سروده شده و شوبرت آواکیان تنظیم کرده است.

جام جهانی 2006

رابطه موسیقی و فوتبال در ایران در دهه 80 شدت گرفت و بسیاری از خوانندگان تمایل داشتند آهنگ رسمی تیم ملی را برای جام جهانی بخوانند. در آن زمان اختلافات بین محمد دادکان (رئیس فدراسیون فوتبال) و محمد علی آبادی (رئیس سازمان تربیت بدنی) به حدی بود که بر سر انتخاب خواننده درگیری بین آنها ایجاد شد. در نهایت زورمحمد دادکان و علیرضا عصار حامیان تیم ملی فتفاد به جای امیر تاجیک به عنوان خواننده سرود رسمی ایران در جام جهانی آلمان انتخاب شدند.

نام اثر منتخب «ای ایران (ایران من)» بود و مانند اثر برگزیده برای جام جهانی 98 بیش از 6 دقیقه و محتوای حماسی ملی داشت. در نماهنگ منتشر شده علیرضا عصار در زمین فوتبال حاضر شد و این تنها همکاری با صحنه فوتبال تلقی شد. البته سازندگان اثر همگی افراد شناخته شده ای بوده اند و نام شهرداد روحانی و شاهکار بصیر نیز در اینجا دیده می شود.

در آن زمان آهنگ های دیگری نیز منتشر شد که در بازار بسیار مورد توجه قرار گرفت. یاسر بختیاری (یاس) که حدود 24 سال سن دارد و یکی از اولین نسل های رپ فارسی محسوب می شود، این آهنگ را در جام جهانی 2006 برای تیم ملی خواند که مورد استقبال علاقمندان این سبک قرار گرفت.

آرش لباف و دی جی علی گیتور نیز آهنگی به نام ایران ایران منتشر کردند که در سطح بین المللی بسیار شنیده شد و در طول مسابقات بارها شنیده شد و حتی بسیاری این آهنگ را آهنگ رسمی ایران برای جام جهانی می دانستند.

همچنین لازم است به آهنگ سه گانه سه فوتبالیست سابق در زیر اشاره شود. شادروان مهرداد میناوند، نیما نکیسا و پژمان جمشیدی ترانه ستارگان پارسی را خواندند که نماهنگ آن را سامان مقدم کارگردانی کرده است. هنرمندان و ورزشکاران مشهوری چون کامبیز دیرباز، علی انصاریان، افشین پیروانی، هادی سای، فرهاد آییش، مهدی رحمتی، برزو ارجمند، هادی طباطبایی، پژمان بازغی، مسعود رایگان، حسن پورشیرازی، محمدرضا شریفی نیا، داریوش شهروخه بان، داریوش شهروخه بان سلوکی، امیر جعفری، بهزاد محمدی و… در این موزیک ویدیو حضور دارند.

همچنین تلویزیون فارسی زبان تپش که قصد دارد جام جهانی را به طور رسمی برای بینندگان خود پخش کند، موزیک ویدئویی به خوانندگی عبدالحسن ستارپور (ستاره)، اندی مادیان، داریوش اقبالی، شهرام شهبال (کاشانی)، علی هاتفی (هتف)، فرشید امین تاینت (فرشیدامین) و همچنین از گروه 7 N2، و همچنین از گروه 7 NF، 0 استفاده کرد. البته ظاهر و استقبال از اثر بر خلاف آثار مربوط به جام 1998 مورد استقبال قرار نگرفت.

جام جهانی 2014

این بار تصمیم گیران تغییر کردند و سعی کردند آهنگی به روزتر درباره فضای فوتبال و جام جهانی تولید کنند. احسان خواجه امیری یکی از محبوب ترین خوانندگان پاپ آن روزها شعر دروازهی دنیا از روزبه بمانی و آهنگسازی بهروز صفریان را خواند. علیرغم اصلاحات، این آهنگ آنطور که انتظار می رفت پخش نشد و صداوسیما در کمال ناباوری آهنگ را پخش نکرد.

در این دوره خوانندگانی چون سیروان خسروی و فرزاد فرزین آثاری مستقل منتشر کردند و محمد بحرانی به همراه امیر سلطان احمدی اثری ریتمیک با فضایی طرفدار منتشر کردند.

جام جهانی 2018

سپس فعالیت های ورزشی بدون توجه به سلیقه و جنسیت مخاطب در جام جهانی 2018 ادامه یافت. فدراسیون فوتبال با بنیاد فرنگی هنری رودکی قرارداد بست و ساخت این اثر را به آنها سپرد. این بنیاد همچنین سالار عقیلی را به عنوان خواننده معرفی کرد و آهنگ 11 ستاره را با شعر احسان افشاری و بابک برزین منتشر کرد. با وجود کیفیت مثبت این آهنگ حماسی، هواداران فوتبال نتوانستند در استادیوم همخوانی کنند.

در آن زمان علیرضا عصار با مشارکت یک اپراتور تلفن همراه آهنگ مستقلی به نام «من ایرانی هستم» تولید کرد و محمد بحرانی در همین فضا آهنگ قبلی خود را با استفاده از شخصیت جناب خان و البته باز هم با حضور سلطان احمدی کاری در تیم ملی منتشر کرد.

جام جهانی 2022

قرار بود یکی دیگر از خواننده های سنتی به نام محمد معتمدی خواننده ترانه ایران برای جام جهانی 2022 باشد که اتفاقات پاییز سال 1401 باعث شد تولید این اثر ناتمام متوقف شود و فدراسیون فوتبال از ترانه قبلی سالار عقیلی استفاده کرد.

جام جهانی 2026

فدراسیون فوتبال و هواپیمای همای برای سرود رسمی تیم 2026 به توافق رسیدند. اثری که چند روز پیش با نام «عشق بی پایان» منتشر شد. شعر، تنظیم و خوانش این اثر متعلق به همای است و ژانر آن را کاملاً مشابه آثار قبلی می دانند. باید دید طرفداران فوتبال چه واکنشی به این آهنگ خواهند داشت و آیا هواداران در طول مسابقات با آن همخوانی خواهند کرد یا خیر.