جناب اندی عزیز احتمالا موبایل شما آنتن نمی دهد!

انتخابتو: در هفته های پس از اعتراضات 18 و 29 دی، فضای عمومی جامعه ایران نه تنها در خیابان ها و رسانه ها، بلکه در عرصه هنر و فرهنگ نیز تغییر کرد. بسیاری از بازیگران، هنرمندان و ورزشکاران داخلی و خارجی واکنش های متفاوتی نشان دادند. از انتشار یک مطلب ساده گرفته تا خودداری از جشن گرفتن بعد از به ثمر رسیدن گل در زمین فوتبال. این اقدامات نمادین هر چند اندک، به عنوان شاخصی برای همدردی عمومی با خانواده های جان باختگان و همسو با روحیه عمومی جامعه تلقی می شد.

خبر لغو برخی برنامه های هنری در خارج از کشور نیز بازتاب گسترده ای در این زمینه داشت. از جمله اعلام لغو کنسرت‌های نوروزی هنرمندانی چون معین، ابی و شادمهر عقیلی در ترکیه. دلیل پشت پرده هر چه که باشد، این تصمیمات توسط بخشی از جامعه به عنوان ادای احترام به خانواده های داغدار تعبیر شد. حتی در داخل کشور، برخی از هنرمندان با وجود محدودیت ها هزینه پرداخت کردند. مثلا گفته می شد در پخش سریال «وحشی» به کارگردانی انسان سیدی جابجایی زمانی رخ داده است. در چنین شرایطی جامعه بیش از هر زمان دیگری رفتار سلبریتی ها را موشکافی می کند و آنها را در مقیاس قضاوت عمومی می سنجد.

سکوت مرگبار یک ایرانی فراموشکار

در میان این موج موضع گیری ها، سکوت اندی که نام اصلی او آندرانیک (آندریاس) مادیان است، توجه زیادی را به خود جلب کرد. خواننده متولد ابهر استان زنجان از جامعه ارامنه ایران که سال هاست در لس آنجلس زندگی می کند و بخش قابل توجهی از شهرت خود را مدیون شنوندگان فارسی زبان است. آثار او به‌ویژه قطعات شاد و موزون سال‌هاست که در جشن‌ها و مراسم ایرانیان داخل و خارج از کشور شنیده می‌شود و بخشی از حافظه جمعی نسل‌های مختلف را تشکیل می‌دهد.

گل های بندر پژمرده شده اند، انگار تنها ما ایرانی هستیم!

با این حال او در یک ماه و نیم اخیر هیچ موضع گیری عمومی در شبکه های اجتماعی و حتی ابراز همدردی نمادین نداشته است. این سکوت برای برخی فعالان فرهنگی و کاربران شبکه های اجتماعی سوال برانگیز شده است. به خصوص که او در خارج از کشور زندگی می کند و ظاهراً با هیچ محدودیت رسمی در داخل ایران مواجه نیست. هنرمندی که در نگاه منتقدان، بیشترین اعتبار و سرمایه اجتماعی خود را از جامعه ایران می گیرد، انتظار می رفت حداقل یک واکنش نمادین از خود نشان دهد.

شکاف بین تصویر هنری و انتظارات اجتماعی

آنچه این سکوت را بیش از پیش برجسته می کند، تصویر میهن پرستانه ای است که در برخی از آثار اندی دیده می شود. در واقع ترانه‌هایی مانند «ما همه ایرانی هستیم» یا «تو گل بندری» که در نماهنگ‌ها به ایران و هویت ملی اشاره می‌کند، بر پیوند عاطفی با وطن تأکید می‌کند. ناتوانی در موضع گیری در چنین بستری که برخی از اقشار جامعه عزادار و چرکین هستند، برای برخی از علاقه مندان به تصویری از هنر تبدیل شده است.

اولین کنسرت شما سخت خواهد بود!

از سوی دیگر، گمانه‌زنی‌هایی درباره دلایل این سکوت وجود دارد. از احتمال نگرانی های اقتصادی و حرفه ای تا اجتناب آگاهانه از درگیر شدن در بحث های سیاسی. اما در فضای کنونی که جامعه ایران رفتار نام‌های معروف را از نزدیک دنبال می‌کند، بی‌طرفی یا سکوت نیز به «مقام» تعبیر می‌شود. حتی برخی پیش بینی می کنند اولین اجرای زنده او پس از عادی سازی با واکنش متفاوت برخی از مخاطبان مواجه شود. به هر حال شاید تلفن همراه آقای اندی کار نمی کند و از اتفاقات اخیر بی خبر است.