انتخابتو، دیابت یک اختلال متابولیک مزمن است که در آن بدن نمی تواند انسولین کافی تولید کند یا به طور موثر از آن استفاده کند و منجر به افزایش سطح قند خون شود. این بیماری که به عنوان قاتل خاموش نیز شناخته می شود، در صورت عدم کنترل می تواند آسیب جدی به سیستم های حیاتی بدن وارد کند. دیابت به دو نوع اصلی تقسیم می شود. نوع 1 که وابسته به انسولین است و اغلب در کودکان و نوجوانان رخ می دهد و نوع 2 که شایع ترین نوع است و بیشتر با سبک زندگی ناسالم، چاقی و کم تحرکی همراه است.
پیشگیری از دیابت، به ویژه نوع 2، مستلزم تغییر اساسی در شیوه زندگی است. محققان بر این باورند که حفظ وزن مناسب و فعالیت بدنی منظم موثرترین راه برای پیشگیری از این بیماری است. ورزش سلول های بدن را نسبت به انسولین حساس تر می کند و امکان استفاده بهتر از قند خون را فراهم می کند. یک رژیم غذایی سالم که بر کاهش مصرف قندهای ساده، چربی های اشباع شده و افزایش مصرف فیبر، سبزیجات و غلات کامل تمرکز دارد، نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به دیابت دارد.
درمان و کنترل دیابت یک فرآیند مستمر و مادام العمر است که نیازمند فداکاری زیاد بیمار است و درمان دیابت نوع 1 تزریق منظم انسولین است زیرا بدن دیگر قادر به تولید انسولین نیست و در درمان دیابت نوع 2 ممکن است شامل داروهای خوراکی کاهش دهنده قند خون، تزریق انسولین یا ترکیبی از هر دو باشد و هدف از درمان، حفظ قند خون در محدوده طبیعی برای جلوگیری از قند خون خطرناک است.
عوارض دیابت بسیار گسترده و گاهی کشنده است. قند خون بالا به مدت طولانی می تواند به عروق خونی کوچک و بزرگ آسیب برساند و منجر به بیماری قلبی و سکته، نارسایی کلیه، آسیب عصبی (نوروپاتی) و مشکلات بینایی تا نابینایی شود. یکی از عوارض شایع زخم پای دیابتی است که به دلیل گردش خون ضعیف و آسیب عصبی به سختی بهبود می یابد و در موارد شدید می تواند منجر به قطع عضو شود.
دیابت مجموعه ای از اختلالات متابولیک به هم پیوسته است / چه عواملی بر دیابت تأثیر می گذارد؟
مریم رجالی، پزشک خانواده و دیابت به گزارش خبرنگار ایمنا، با بیان اینکه دیابت تنها یک افزایش ساده قند خون نیست، بلکه مجموعه ای از اختلالات متابولیکی به هم پیوسته مرتبط با سایر بیماری های مزمن مانند فشار خون، چربی خون، اضافه وزن، چاقی و کبد چرب است، گفت: این بیماری ها به قدری در هم تنیده شده اند که درمان موثر هیچ یک به تنهایی بدون کنترل و مدیریت همزمان امکان پذیر نخواهد بود.
وی با بیان اینکه با نگاه همه جانبه به این سندروم ها می توان از بروز بسیاری از عوارض کوتاه مدت و بلندمدت دیابت جلوگیری کرد، ادامه می دهد: برخلاف تصور رایج، دیابت فقط مشکل قند خون نیست، بلکه بیماری است که تمام اعضای بدن را درگیر می کند و این بیماری که به سندرم متابولیک معروف است، ارتباط مستقیمی با سبک زندگی دارد.
این پزشک خانواده و دیابت با اشاره به اینکه عواملی مانند فعالیت بدنی، رژیم غذایی، کیفیت خواب، وضعیت روحی و استعمال دخانیات نقش تعیین کننده ای در بروز و کنترل این بیماری دارند، گفت: حتی شواهد موجود نشان می دهد که این سندرم ها می تواند خطر ابتلا به برخی سرطان ها مانند سرطان لوزالمعده و معده را افزایش داده و کیفیت و طول عمر انسان را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.
تفاوت بین دیابت نوع 1 و نوع 2 چیست؟ / انسولین در کدام قسمت بدن تولید می شود؟
رجالی با بیان اینکه لوزالمعده یا لوزالمعده از نظر فیزیولوژیکی مسئول ترشح انسولین است، ادامه می دهد: انسولین هورمونی است که مانند کلید درب سلول ها را برای ورود گلوکز و تولید انرژی باز می کند. در دیابت نوع 1، به دلیل تخریب سلول های بتای پانکراس توسط سیستم ایمنی، انسولین در بدن تولید نمی شود.
وی با بیان اینکه این نوع دیابت معمولا در دوران کودکی بروز می کند، افراد مبتلا به طور کلی ضعیف هستند و تنها راه درمان آن تزریق انسولین است، می گوید: دیابت نوع 2 که شایع ترین نوع دیابت در جامعه محسوب می شود، اغلب به دلیل کاهش اثربخشی انسولین یا مقاومت سلول ها در برابر آن ایجاد می شود.
این پزشک خانواده و دیابتی با بیان اینکه در این صورت انسولین به مقدار کافی ترشح نمی شود یا سلول ها توانایی واکنش لازم به آن را ندارند، می افزاید: عواملی مانند چاقی، اضافه وزن، افزایش چربی و فشار خون و سبک زندگی ناسالم در شکل گیری مقاومت این سلول ها نقش اساسی دارد.
اصول پیشگیری از دیابت از دیدگاه طب سنتی / کدام غذاها برای بیماران دیابتی توصیه نمی شود؟
بهنام یوسفیان، پزشک و متخصص طب سنتی وی با بیان اینکه در طب سنتی دیابت به عنوان بیماری ناشی از غلبه سرما و رطوبت در بدن شناخته می شود، به خبرنگار ایمنا گفت: حکمای بزرگی چون ابن سینا معتقد بودند این بیماری زمانی رخ می دهد که قدرت گوارشی بدن ضعیف شود و نتواند رطوبت و غذای اضافی را به درستی هضم و دفع کند. در نتیجه این مواد زائد در بدن انباشته شده و به جای تبدیل شدن به انرژی مفید، به صورت خلط نامناسب وارد جریان خون می شوند و علائمی مانند زیاده روی در نوشیدن و ادرار زیاد ایجاد می کنند.
وی با بیان اینکه یکی از اصول اولیه پیشگیری از دیابت در طب سنتی تغییر سبک زندگی و رعایت شش قانون اساسی است، می افزاید: این شش اصل عبارتند از؛ شامل تنفس هوا، غذا و نوشیدنی، خواب و بیداری، حرکت و استراحت، دفع و احتباس و پدیده های روانی است و برای جلوگیری از حاکم شدن سردی و رطوبت باید از خوابیدن در طول روز پرهیز کرد، زیرا چرت های روز باعث افزایش سردی و ترشحات بدن می شود و برای تحریک گرمای غریزی و هضم بهتر غذا، ورزش منظم و حرکت کافی ضروری است.
این پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه رکن اصلی درمان و محافظت در طب سنتی تغذیه مناسب است، توصیه اکید دارد که برای متعادل کردن روحیه بیماران دیابتی، مصرف غذاهای گرم و خشک مصرف شود که ادویههایی مانند دارچین، زنجبیل، فلفل سیاه و زیره به دلیل خاصیت گرمکنندگی و تسریع متابولیسم، سبزیها و سبزیهای گرم نقش مهمی در کنترل قند خون دارند. مصرف شود و از مصرف غذاهای خیلی سرد پرهیز شود. غذاهای تازه مانند ماست، خیار و مقدار زیادی برنج سفید نیز همیشه توصیه می شود.
بهترین گیاهان و دمنوش های گیاهی برای دیابتی ها از دیدگاه طب سنتی / تاثیر سلامت روان بر دیابت
یوسفیان ادامه می دهد: در بین گیاهان دارویی، گیاهانی مانند ریشه شیرین بیان (با توجه به فشار خون)، فلفل سیاه، سیر و پیاز که به طور طبیعی افت قند خون شناخته شده اند و با مصرف مداوم می توانند به کاهش قند خون کمک کنند، خواص بسیار خوبی در تنظیم سوخت و ساز بدن دارند، در حالی که دمنوش هایی مانند چای نعناع، دمنوش نعناع، دمنوش نعناع نیز دارای خاصیت تنظیم کنندگی عالی است. متابولیسم بدن به دلیل خواص تصفیه خون و تنظیم عملکرد کبد و طحال. این بیماری بسیار موثر است.
وی با بیان اینکه نوشیدن آب جوشیده، خنک و دوری از نوشیدنی های یخی و گازدار از دیگر نکات مهم در طب سنتی است، می گوید: نوشیدن آب یخ با فلج شدن حرارت طبیعی معده، هضم غذا را مختل می کند که در نهایت باعث افزایش رطوبت بدن می شود. آب را باید گرم یا هم دما با محیط نوشید. علاوه بر این، مصرف عسل طبیعی به جای شکر و شکر صنعتی با وجود شیرینی، به دلیل خواص درمانی و ساختار متعادلتر، جایگزین بهتری برای افراد در معرض خطر دیابت است. در نظر گرفته شده است
این پزشک متخصص طب سنتی می افزاید: وی با بیان اینکه سلامت روحی و روانی به اندازه سلامت جسمی در پیشگیری از دیابت در طب سنتی اهمیت دارد و غم و اندوه، عصبانیت و استرس های طولانی مدت باعث اختلال در عملکرد کبد و طحال می شود و تعادل مزاج را به سمت سردی و رطوبت سوق می دهد. بنابراین انجام فعالیت هایی مانند دعا، مراقبه، گوش دادن به موسیقی آرامش بخش و نگاه مثبت به زندگی نه تنها برای آرامش روح، بلکه با تنظیم سیستم عصبی و هورمونی به طور غیرمستقیم در کنترل قند خون نقش مهمی دارد. و پیشگیری از دیابت
لزوم درمان مستمر و پایش منظم وضعیت سلامت را نمی توان نادیده گرفت و نباید فراموش کرد که دیابت بیماری ای نیست که بتوان آن را با مصرف چند روزه دارو و سپس قطع دارو درمان کرد. قطع خودسرانه دارو یا بی توجهی به رژیم غذایی می تواند قند خون را به سرعت افزایش دهد و عوارض حاد و مزمن را تشدید کند. بیماران باید قند خون خود را به طور منظم کنترل کنند، چک های پزشک را رعایت کنند و داروهای خود را طبق توصیه پزشک مصرف کنند.
کنترل قند خون تنها با دارو امکان پذیر نیست و مدیریت استرس نیز بخشی از درمان است. هورمون های استرس مانند کورتیزول می توانند قند خون را افزایش دهند، بنابراین تکنیک های مدیریت استرس مانند یوگا، مدیتیشن و خواب کافی می تواند به کنترل بهتر بیماری کمک کند و آموزش بیمار و خانواده در مورد علائم قند خون پایین یا بالا و نحوه واکنش در شرایط اضطراری بخشی جدایی ناپذیر از برنامه درمانی است.
پیشگیری از عوارض دیابت نیاز به مراقبت های پیشگیرانه دارد و بیماران دیابتی باید معاینات چشمی دوره ای را برای بررسی رتینوپاتی دیابتی، انجام آزمایش عملکرد کلیه و بررسی وضعیت پاها انجام دهند. این معاینات منظم به پزشکان کمک می کند تا هر گونه تغییر یا آسیب را زود تشخیص دهند و قبل از اینکه مشکل غیر قابل درمان شود اقدامات لازم را انجام دهند.
اگرچه دیابت یک بیماری مزمن است، اما با مدیریت صحیح می توان آن را کنترل کرد و میلیون ها نفر در سراسر جهان زندگی سالم و فعالی با دیابت دارند. راز موفقیت در زندگی با دیابت پذیرش بیماری، تغییر سبک زندگی، پیروی از رژیم غذایی سخت، استفاده منظم از داروها و داشتن نگرش مثبت است. نباید فراموش کرد که سلامت سرمایه ای است که باید با مراقبت مداوم از آن محافظت کرد.