انتخابتو، کبد یکی از پیچیده ترین و حیاتی ترین اندام های بدن انسان است و نقش آن فراتر از یک عضو ساده در دستگاه گوارش مشخص شده است. این عضو در واقع مرکز اصلی تنظیم کننده بسیاری از فرآیندهای متابولیک در بدن است و وظایفی مانند تنظیم قند خون، کنترل چربی ها، متابولیسم داروها، تنظیم هورمون ها، تصفیه مواد سمی را بر عهده دارد و به همین دلیل از کبد به عنوان موتور محرکه سیستم متابولیک بدن یاد می شود.
اهمیت عملکرد کبد به حدی است که کوچکترین اختلال در آن می تواند تعادل عمومی بدن را به هم بزند و باعث پیدایش بیماری های مختلف شود. این اندام حیاتی به عنوان یک فیلتر طبیعی نقش مهمی در پاکسازی بدن دارد و سلامت سایر اندام ها تا حد زیادی به عملکرد صحیح این اندام بستگی دارد.
علاوه بر عوامل ژنتیکی و بیماری های ویروسی، سبک زندگی انسان نیز نقش بسیار تعیین کننده ای در سلامت کبد دارد. با وجود کاهش نسبی برخی بیماریهای ویروسی مانند هپاتیت در سالهای اخیر، اشکال جدید بیماریهای کبدی بهویژه کبد چرب که ارتباط مستقیمی با سوءتغذیه و کم تحرکی دارند، به یکی از چالشهای جدی در حوزه سلامت تبدیل شدهاند.
امروزه متخصصان تاکید میکنند که حفظ تعادل بین دریافت و مصرف انرژی یکی از اساسیترین اصول پیشگیری از بیماریهای کبدی است و بیتوجهی به همین اصل ساده میتواند منجر به تجمع چربی در کبد و آسیبهای جدیتر در درازمدت شود، بدون اینکه فرد در مراحل اولیه علائم خاصی را مشاهده کند.
کبد؛ موتور محرک سیستم متابولیک / روند کاهشی بیماری های ویروسی کبد از جمله هپاتیت B و هپاتیت C
محسن شریفی، فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان وی در گفت و گو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه کبد یکی از حیاتی ترین اندام های بدن و در واقع موتور محرکه سیستم متابولیک انسان است، به خبرنگار ایمنا گفت: می توان گفت که تمام فرآیندهای مهم بدن به نوعی با عملکرد کبد مرتبط است و تنظیم قند خون، تنظیم کلسترول، تنظیم میزان متابولیسم خون و تنظیم غلظت تری گلیسیرید، تنظیم متابولیسم خون و تنظیم تری گلیسیریدها. داروها، تنظیم بسیاری از هورمون ها، کنترل تعداد پلاکت ها و همچنین کبد که به عنوان فیلتر و صافی در بدن عمل می کند، از وظایف مهم کبد است. آنها در حال رفتن هستند
با بیان اینکه هرگونه اختلالی که در کبد رخ می دهد می تواند کل سیستم بدن را تحت تاثیر قرار دهد، یکی از مهم ترین عواملی که به کبد آسیب می رساند مصرف الکل است و الکل به طور مستقیم و جدی به کبد آسیب می زند. با توجه به این موضوع، همیشه باید توجه داشت که نه تنها برای حفظ سلامت کبد بلکه برای محافظت از سایر اعضای بدن، الکل مصرف نکنید.
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان با بیان اینکه بیماری های ویروسی کبدی از جمله هپاتیت B و هپاتیت C با اقدامات پیشگیرانه، کنترل روش های انتقال و توسعه خدمات بهداشتی و درمانی تمایل به کاهش دارد، گفت: امیدواریم در آینده شاهد از بین رفتن این بیماری ها باشیم.
کبد چرب: مهمترین عامل آسیب کبدی در سال های اخیر/ روند ابتلا به کبد چرب رو به افزایش است
شریفی ادامه داد: در سال های اخیر بیماری دیگری به عنوان مهم ترین عامل آسیب کبدی جایگزین هپاتیت شده است و این بیماری کبد چرب است. امروزه کبد چرب اولین عامل سیروز کبدی در جهان و کشور محسوب می شود و میزان ابتلا به آن همچنان رو به افزایش است.
وی با بیان اینکه مصرف غذای ناسالم و کم تحرکی از عوامل مهمی است که سلامت کبد را تهدید می کند، گفت: تنها خواسته کبد حفظ تعادل بین انرژی دریافتی و مصرف است یعنی به اندازه مصرف انرژی مصرف کنیم.
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان با بیان اینکه اگر این تعادل به هم بخورد و کالری مصرفی بیشتر از مقدار مصرف شود، به تدریج چربی در کبد تجمع می یابد، افزود: کبد چرب اغلب بدون علامت است و به همین دلیل بسیاری از افراد نمی دانند که به این بیماری مبتلا هستند، اما اگر این وضعیت سال ها ادامه پیدا کند، کبد به تدریج دچار بیماری فیبروز و سفت شدن کبد می شود.
سلامت کبد ارتباط مستقیمی با سبک زندگی افراد دارد و رعایت اصول ساده ای مانند رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و دوری از مواد مضر می تواند نقش مهمی در پیشگیری از بیماری های این اندام حیاتی داشته باشد. توجه به این نکات به ویژه در دنیای امروز که سبک زندگی کم تحرک رواج یافته است، از اهمیت بیشتری برخوردار است.
بیماری کبد چرب که یکی از شایعترین بیماریهای کبدی است، در اغلب موارد بدون علائم خاصی پیشرفت میکند و باعث میشود افراد تا مراحل پیشرفته از وجود آن آگاه نباشند. اما اگر از آن غفلت شود، بیماری است که می تواند منجر به فیبروز، سیروز و حتی نارسایی کبد شود.
پیشگیری از بیماریهای کبدی بسیار آسانتر و مؤثرتر از درمان آنها است و بسیاری از این مشکلات تنها با ایجاد تغییرات پایدار در سبک زندگی قابل پیشگیری هستند. کنترل وزن، مدیریت تغذیه و توجه به مصرف انرژی از مهمترین اقداماتی است که در این مسیر نقش اساسی دارد.
کبد، یکی از ارکان سلامت بدن، نیازمند توجه مداوم و مراقبت آگاهانه است. زیرا حفظ عملکرد صحیح آن به معنای حفظ تعادل کلی بدن و جلوگیری از بسیاری از بیماری های خاموش و پیشرونده است.