غذاهایی که خطر ابتلا به بیماری های روانی را افزایش می دهند

بعدی- مصرف زیاد غذاهای بسیار فرآوری شده مانند نوشیدنی های شیرین، فست فود و تنقلات صنعتی ممکن است با افزایش خطر افسردگی، اضطراب و اختلالات خوردن مرتبط باشد.

طبق گزارش انتخابتو به نقل از Eating Well، همه ما می دانیم که آنچه می خوریم بر سلامت بدن ما تأثیر می گذارد. برای سال‌ها، مطالعات نشان داده‌اند که رژیم‌های غذایی سرشار از قند، چربی‌های ناسالم و ترکیباتی که معمولاً در غذاهای بسیار فرآوری‌شده یافت می‌شوند، با بیماری‌هایی مانند مشکلات قلبی و دیابت مرتبط هستند. اما اکنون دانشمندان لایه پیچیده تری را در این رابطه کشف کرده اند: ارتباط بین تغذیه و سلامت روان.

مصرف غذاهای فوق فرآوری شده در سال های اخیر در بسیاری از کشورهای جهان افزایش چشمگیری داشته است. نوشیدنی های گازدار، تنقلات بسته بندی شده، فست فود و نان های صنعتی نمونه هایی از این محصولات هستند. این محصولات اغلب ارزش غذایی پایینی دارند اما قند افزوده، نمک و چربی های ناسالم زیادی دارند. اگرچه سهولت دسترسی و در دسترس بودن جذاب است، اما تحقیقات جدید منتشر شده در مجله علمی “Frontiers in Nutrition” نشان می دهد که قیمت این راحتی از نظر سلامت روان ممکن است بیشتر از آن چیزی باشد که فکر می کنیم.

این مطالعه چگونه انجام شد؟

برای بررسی وسعت این موضوع، محققان یک “بازبینی محدوده” را انجام دادند. روشی سیستماتیک برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل مطالعات موجود به منظور ترسیم تصویری جامع از دانش فعلی در مورد یک موضوع خاص.

در این بررسی، محققان پایگاه‌های داده پزشکی معتبر را برای یافتن مطالعات همپوشانی در سه حوزه اصلی جستجو کردند: مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، اختلالات سلامت روان، و متابولیسم چربی (چربی) در بدن و مغز.

معیارهای سختگیرانه ای برای مطالعاتی که باید در این مرور گنجانده شوند ایجاد شد. تحقیقات باید مصرف زیاد و کم غذاهای فوق فرآوری شده را مقایسه کند و تأثیر آن را بر اختلالات روانپزشکی اندازه‌گیری کند یا مکانیسم‌های بیولوژیکی مرتبط این غذاها را با اختلالات چربی در مغز بررسی کند. در همین حال، مطالعات انسانی در تمام گروه‌های سنی و جمعیتی و مطالعات حیوانی نیز برای روشن کردن مکانیسم‌های بیولوژیکی گنجانده شد. در نهایت، 123 مطالعه در تجزیه و تحلیل نهایی گنجانده شد. مجموعه ای قابل توجه که تصویری نسبتاً جامع از وضعیت علمی کنونی ارائه می دهد.

یافته های کلیدی چه بود؟

نتایج این بررسی نشان می دهد که مصرف بیش از حد مواد غذایی فرآوری شده ارتباط نزدیکی با افزایش بار جهانی اختلالات روانی دارد. به طور خاص، ارتباط معنی داری بین مصرف زیاد این محصولات و افزایش خطر اختلالات روانی رایج مشاهده شد. اختلالاتی که بیشترین مشکلات سلامت روان را در سراسر جهان تشکیل می دهند. در بالای این لیست افسردگی قرار دارد.

نویسندگان مطالعه تاکید می کنند که افسردگی به تنهایی بخش قابل توجهی از بار جهانی بیماری روانی را به خود اختصاص می دهد و قوی ترین شواهد در این بررسی به رابطه “وابسته به دوز” اشاره می کند. به عبارت دیگر، هر چه مصرف غذاهای فوق فرآوری شده بیشتر باشد، احتمال بروز علائم افسردگی بیشتر است.

در بین غذاهای مختلف، نوشیدنی های شیرین شده با شکر، فست فود و غذاهای سرخ شده بیشترین ارتباط را با افزایش خطر نشان دادند. تحقیقات همچنین نشان داده است که این نوع رژیم غذایی با سایر اختلالات رایج مرتبط است:

اضطراب: اگرچه همه مطالعات به یک نتیجه نمی رسند، بسیاری از مطالعات نشان داده اند که مصرف زیاد غذاهای بسیار فرآوری شده، به ویژه آنهایی که حاوی شیرین کننده های مصنوعی و گوشت های فرآوری شده هستند، با افزایش علائم اضطراب مرتبط است.

اختلالات خوردن: یک رابطه قوی بین مصرف فرآوری شده و اختلالاتی مانند بولیمیا و بولیمیا مشاهده شده است. به گفته محققان، “مصرف بیش از حد” این محصولات می تواند پاسخ های پاداشی را در مغز ایجاد کند که شبیه الگوهای اعتیاد به مواد مخدر است. به عبارت دیگر، این غذاها می توانند مکانیسم هایی را در مغز فعال کنند که فرد را به سمت مصرف مکرر و کنترل نشده سوق می دهد.

چربی ها چه نقشی در این معادله دارند؟

یکی از مهم ترین یافته های این بررسی، اشاره به مکانیسم بیولوژیکی به نام «اختلال در تنظیم چربی» بود. مغز انسان عمدتاً از چربی تشکیل شده است و برای حفظ یکپارچگی غشای سلولی خود و انتقال پیام های عصبی به چربی های سالم نیاز دارد.

بیشتر غذاهای بسیار فرآوری شده دارای چربی ترانس بالا و اسیدهای چرب ضروری مانند امگا 3 کم هستند. این عدم تعادل می تواند منجر به التهاب عصبی، افزایش استرس اکسیداتیو و اختلال در عملکرد انتقال دهنده های عصبی مهم مانند سروتونین و دوپامین شود. مواد شیمیایی که نقش مهمی در تنظیم خلق و خو، انگیزه و لذت دارند.

به بیان ساده، این بررسی علمی نشان می دهد که غذاهای فوق فرآوری شده می توانند سلول های مغز را نه تنها از نظر روانی، بلکه از نظر ساختاری نیز تحت تأثیر قرار دهند و عملکرد طبیعی آنها را مختل کنند.

محدودیت های تحقیق

علیرغم اهمیت این یافته ها، محققان هشدار می دهند که نتایج باید با نگاهی علمی و دقیق تفسیر شوند. اول، بیشتر مطالعات بررسی شده ماهیت «مقطعی» داشتند. یعنی داده ها در یک بازه زمانی مشخص جمع آوری شده اند. چنین مطالعاتی می تواند همبستگی را نشان دهد. به عنوان مثال، افرادی که غذاهای بسیار فرآوری شده مصرف می کنند بیشتر در معرض افسردگی قرار دارند، اما نمی توانند به طور قطع ثابت کنند که این غذاها عامل مستقیم افسردگی هستند.

دوم، همه مطالعات از یک سیستم طبقه بندی استاندارد برای تعریف غذاهای فرآوری شده استفاده نکردند. موضوعی که مقایسه مستقیم نتایج را دشوار می کند. علاوه بر این، بسیاری از مطالعات بر داده های خود گزارش شده تکیه کردند. این ممکن است باعث خطا یا سوگیری حافظه شود. علاوه بر این، اگرچه مطالعات حیوانی شواهد قوی از مکانیسم‌های بیولوژیکی ارائه می‌دهند، نتایج حاصل از مدل‌های حیوانی را نمی‌توان به طور کامل به انسان تعمیم داد.

بنابراین، محققان بر لزوم انجام مطالعات طولی که افراد را برای مدت طولانی دنبال می کنند، برای روشن شدن کامل جهت و ماهیت این رابطه، تاکید می کنند.

این یافته ها در زندگی روزمره چه معنایی دارند؟

با وجود محدودیت ها، شواهد موجود به اندازه کافی قانع کننده است که توجه را به عادات غذایی روزانه ما جلب کند. هدف این یافته ها القای ترس یا تشویق کمال گرایی غذایی نیست. در عوض، هدف آن تشویق انتخاب های آگاهانه تر برای محافظت از سلامت مغز است.

این تحقیق نمی گوید که باید غذاهای فوق فرآوری شده را به طور کامل حذف کنیم، اما کاهش دفعات مصرف، به ویژه آنهایی که قند بالایی دارند، ممکن است یک گام منطقی باشد.

کارشناسان توصیه های عملی ارائه می دهند:

• اولویت دادن به غذاهای کامل و کمتر فرآوری شده: میوه ها، سبزیجات، غلات کامل، آجیل و پروتئین های بدون چربی نه تنها مواد مغذی ضروری بلکه چربی های سالم مورد نیاز مغز را نیز فراهم می کنند.

• جایگزینی به جای حذف فوری: اگر به یک میان وعده نیاز دارید، گزینه کمتر پردازش شده را انتخاب کنید. به جای چیپس کیسه ای از پاپ کورن ساده یا مقداری آجیل استفاده کنید. تغییرات کوچک در درازمدت اثرات قابل توجهی خواهد داشت.

• کاهش مصرف نوشیدنی های شیرین: به جای نوشیدنی های شیرین، آب معدنی را با چند قطره آب لیمو یا مقدار کمی آب میوه طبیعی امتحان کنید. حتی کاهش میزان شربت یا خامه شیرین در قهوه صبح شما می تواند مفید باشد.

خلاصه تخصصی

یک بررسی جامع منتشر شده در Frontiers in Nutrition که بیش از 120 مطالعه علمی را تجزیه و تحلیل کرده است، تصویر نسبتاً ثابتی از ارتباط بین مصرف زیاد غذاهای فوق فرآوری شده و افزایش خطر ابتلا به بیماری هایی مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات خوردن ارائه می دهد. تمرکز ویژه این تحقیق بر مسیرهای بیولوژیکی، به ویژه اختلال در متابولیسم چربی در مغز، نشان می‌دهد که تأثیر تغذیه بر سلامت روان ممکن است عمیق‌تر و ساختاری‌تر از آنچه قبلاً تصور می‌شد باشد.

اگرچه هنوز مطالعات طولانی‌مدت برای اثبات علت و معلول مورد نیاز است، شواهد فعلی انگیزه‌ای قوی برای بازنگری در محتوای بشقاب‌های روزانه ما فراهم می‌کند. تامین سوخت بدن با غذاهای مغذی و کمتر فرآوری شده نه تنها به سلامت بدن کمک می کند، بلکه به حفظ ذهن و خلق و خو نیز کمک می کند. این یک پیام ساده اما اساسی است که علم امروز بیش از هر زمان دیگری بر آن تاکید دارد.