بازیگرانی همنوع نمونههای جهان سینمای ایران مانند بهروز وثقی، فخری خروش و علی نصیریان در کنار کارگردانهای اصیل زندگی خود را رها کردند تا موج نو را در سینمای ایران ایجاد کنند.
سینما: مکتب، سبک، حرکت و جریان هنر – متخصص سینما – یک دوره شروع ثبات است، یک دوره تثبیت است و از نظر دیالکتیک، اگر تناقضی ببینیم، دوره قهقرایی است، اما البته درست تر است که به جای آن بگوییم: آغاز، دوره ثبات، دوره مرکزیت و دوره پایان رویداد مرکزی، تثبیت شده است. دیگر غیر قابل تصور است که بمیرد و پتانسیل آن در “ژنوم ژنوم” باقی خواهد ماند. کلمه “برای همیشه”.
موج جدیدی که در سینمای جهان با مفاهیمی چون نویسنده-کارگردان و نویسنده-فیلم به وجود آمد بارها کتاب و مقاله پژوهشی را به عالم اندیشه عرضه کرده است اما با تولید آثار پژوهشی درباره نویسنده-بازیگر مواجه نیستیم. اگر ژان پل بلموندو جان خود را به عنوان بازیگر برای تأسیس موج نو در سینمای موج نو فرانسه داد، یا ال پاچینو، رابرت دنیرو، مریل استریپ و داستین هافمن به عنوان بازیگر برای سینمای موج نو در سینمای آمریکا جان خود را از دست دادند، در سینمای ایران، بازیگرانی مانند بهروز وثقی، فخری خورش، در کنار نویسنده، زندگی نوین خود را در کنار علی نسی به عنوان بازیگری به نمایش گذاشتند. در سینمای ایران با همین کیفیت. کارگردانان بازیگرانی چون سوسان تسلیمی و خسرو شکیبایی با فیلمهای کارگردانان مطرح موج نو، بازیگران موج دوم شدند.
دهه سی: فخری خروش در دهه سی تنها در دو فیلم بازی کرد که کمی خلاف جریان بود. فیلم سینمایی «لات جوانمرد» (مجید محسنی) 1337 که کافه کافه است و خیابان به قول فرخ غفاری. این اثر به دلیل تفاوت با روال عمومی سینمای آن زمان به فروش نرسید اما بعدها به عنوان یک سینمای متفاوت ارزیابی شد و وارد تاریخ سینمای ایران شد. دهه 1950، دوره تثبیت موج نو، ناگهان بر تعداد فیلمها و کارگردانان نویسنده افزوده شد و فرصتی را برای خروش ایجاد کرد تا نقشهای غیرکلیشهای را تکرار کند. «نفرين» (ناصر تقوايي) 1352 با بازي درونگرا و درونگراي خروش و بازي برونگرا و درونگرايانه بهروز و توحقي اثري متفاوت خلق كرد و با اينكه استقبال چنداني از مخاطبان نشد، به فيلمي مهم در تاريخ سينماي روشنفكري ايران تبديل شد. «غبار نشین ها» (داود راستی) 1353 فیلمی است که به نقد دنیای معاصر، خطرات سبک زندگی جدید و ناسازگاری دنیای سنتی و مدرن می پردازد. بازی درونگرا فخری خروش در مقابل عزت الله تعظمی برونگرا جلوه قابل قبولی را ارائه کرد. «شازده احتجاب» (بهمن فرمان آرا) 1353 و «شترنج باد» (محمدرضا اصلانی) دو اثر مهم دیگر فخری خروش از اواسط دهه پنجاه هستند. این بار بانوی کوچولو در «شطرنج بد» وجهی متفاوت از بازی درونگرا-برونگرای خود را برای مخاطبان خاص ارائه کرد. این نمایش تلفیقی از مهمترین نقش های روی پرده زن در سینمای ایران است. آخرین اثر موج نو که فخری خروش نیز در آن حضور داشت «سوته دلان» (علی حاتمی) 1356 است. این اثر که مهمترین فیلم در عرصه بازیگری دهه پنجاه سینمای ایران به حساب میآید: برونگرا-درونگرا بهروز ووشوقی، برونگرا شهره آغداشلو، درونگرا، جمشیدخداشتر و درونگرا. خروش در این اثر باشکوه به شخصیت های غیرکلیشه ای جان بخشید.
دهه شصت: در دهه شصت کار هنرمندان نویسنده کمی سخت شده بود، با این حال فخری خروش که در بحث سینما و عناوین اکران کمی از کارگردانان نویسنده فاصله داشت و به هر دلیلی در هیچ یک از آثارشان حضور نداشت، ماهرانه شخصیت های فیلم های دهه شصت را زنده کرد. داستان اکثر فیلم هایی که او در آنها بازی کرد جالب و جدید بود. «ملخ ها» (ناصر محمدی) 62، «زخمه» (خسرو ملکان) 62، «صاعقه» (سیدضیاءالدین دری) 64 و «مترسک» (حسن محمدزاده) 63 از آثار متمایز و انتقادی محسوب می شوند، اما از آثار مهمی نیستند. مجموعه تلویزیونی «امیر کبیر» (سعید نیک پور) در سال 63 و «تارج» (ایرج قدری) در سال 1363 آثاری شدند که نام او را دوباره در دهه شصت بر سر زبان ها انداختند. پربیننده ترین فیلم سال «بگذار زنده بمانم» (شاپور قریب) 1365 با فیلم «تارج» پرفروش ترین فیلم سال گذشته ثابت کرد خروش روی نبض سینمای پایتخت زده است. در واقع این آثار بازیگری را به میدان آورد که در آغاز و تثبیت موج نو همگام بود.
دهه هفتاد: از دهه هفتاد به بعد دیگر آثار شاخص فیلم فخری خروش را نمی بینم و به دلیل مشکل سنی کمتر حضور داشت. اما او با نقشهای جذابی که در سریالهای باغ آلبالو (مجید بهشتی) در سال ۱۳۷۲، امام علی (ع) (داود میرباقری) و سریال خانهای در تاریکی (سعید سلطانی) در دهه ۸۰ بازی کرد، توانست در دل بیشتر بینندگان جای بگیرد.
به گزارش رسانه انتخابتو