بعدی- در آخرین روزهای آوریل 2026، زمانی که کشتی اکسپدیشن هلندی ام وی هوندیوس از آب های قطب جنوب و جزایر دورافتاده اقیانوس اطلس در راه بازگشت به اروپا بود، در ابتدا همه چیز مانند یک سفر مجلل اما پرماجرا به نظر می رسید. سفری در میان یخ های قطب جنوب، پرندگان دریایی و جزایری که بسیاری از مسافران سال هاست برای دیدن آن برنامه ریزی کرده اند.
بر اساس گزارش فردا، اما ناگهان چندین مسافر با علائم شدید شبیه آنفولانزا بیمار شدند. تب بالا، درد عضلانی، حالت تهوع و تنگی نفس. پزشکان کشتی ابتدا فکر کردند که با یک عفونت تنفسی یا نوعی ویروس فصلی روبرو هستند. با این حال، در عرض چند روز وضعیت تغییر کرد. چندین بیمار به سرعت دچار نارسایی شدید ریه شدند و سه نفر فوت کردند. این رویداد آغاز یکی از عجیب ترین بحران های بهداشتی سال 2026 در یک کشتی تفریحی بود.
MV Hondius تقریباً 147 تا 149 مسافر از 23 کشور مختلف داشت. سفر از آمریکای جنوبی آغاز شد. از Ushuaia در آرژانتین، از قطب جنوب عبور کرده و به سمت جزایر دورافتاده اقیانوس اطلس حرکت می کنیم. اولین بیمار شناخته شده مردی هلندی در 70 سالگی بود که در اوایل آوریل دچار تب، سردرد، درد شکم و اسهال شد. وضعیت او به سرعت رو به وخامت رفت و در 11 آوریل در کشتی درگذشت. پس از مدتی همسرش و سپس یک مسافر آلمانی با علائم مشابه جان باختند. این مرگ ناگهانی و پیشرفت سریع بیماری زنگ خطر را برای مقامات بهداشتی اروپا و سازمان بهداشت جهانی به صدا درآورد.
در روزهای اولیه هیچ کس دقیقاً نمی دانست چه چیزی باعث این بیماری شده است. حتی احتمال بیماری های ویروسی تنفسی رایج، مسمومیت یا برخی عفونت های ناشناخته نیز مطرح شده است. اما آزمایشهای روی نمونههای بیماران در آفریقای جنوبی و اروپا سرانجام علت اصلی را شناسایی کرد: “هانتا ویروس آند” یا هانتا ویروس آند. این گونه نادر و بسیار خطرناک از خانواده هانتا ویروس است و بیشتر در آمریکای جنوبی به ویژه آرژانتین و شیلی دیده می شود.
این کشف داستان را ترسناک تر کرد. زیرا ویروس آند تنها نوع شناخته شده هانتا ویروس است که می تواند از فردی به فرد دیگر، البته به میزان محدود، منتقل شود. بیشتر گونههای هانتاویروس تنها از طریق جوندگان آلوده به انسان منتقل میشوند، اما سویه آند نیز بین اعضای نزدیک خانواده یا افرادی که در تماس طولانی و نزدیک هستند، انتقال مییابد. این ویژگی باعث شد سازمان بهداشت جهانی، مرکز اروپایی کنترل بیماری و مقامات CDC آمریکا عملیات ردیابی تماس گسترده ای را انجام دهند.
اما سوال اصلی این بود: ویروس چگونه وارد کشتی شد؟
بررسیهای اولیه نشان داد که برخی از مسافران هفتهها را در مناطق روستایی آرژانتین، شیلی و اروگوئه پیش از سوار شدن گذراندهاند. مناطقی که مخزن طبیعی ویروس آند نوعی موش وحشی بومی آمریکای جنوبی است. بر اساس اطلاعات به دست آمده، این احتمال وجود دارد که این زوج هلندی قبل از شروع سفر در جریان طبیعت گردی و پرنده نگری در مناطق روستایی آمریکای جنوبی در معرض مدفوع یا ترشحات آلوده جوندگان قرار گرفته باشند.
هانتاویروس ها اساساً در بدن جوندگان زندگی می کنند بدون اینکه حیوان بیمار شود. ویروس از طریق ادرار، بزاق و مدفوع این حیوانات وارد محیط می شود. هنگامی که این ترشحات خشک می شوند، ذرات آلوده می توانند در هوا منتقل شوند و افراد می توانند آنها را استنشاق کرده و عفونی شوند. ورود به انبارهای متروکه، کابینهای جنگلی، کمپینگها یا محیطهایی که جوندگان در آن تردد میکنند، از رایجترین راههای آلودگی هستند.
دانشمندان بر این باورند که ویروس احتمالاً در خارج از کشتی و سپس در محیط بسته کشتی وارد بدن چند مسافر شده است و تماس نزدیک بین افراد، مناطق کوچک، استفاده مشترک از کابین و حضور طولانی مدت با بیماران احتمال انتقال محدود به انسان را افزایش می دهد. البته مسئولان بهداشتی تاکید کردند که ویروس هانتا برخلاف ویروس کرونا یا آنفولانزا به راحتی در هوا پخش نمی شود و عموماً برای آلوده کردن انسان به تماس بسیار نزدیک و طولانی نیاز دارد.
با تشدید بحران، کشتی در نزدیکی جزایر کیپ ورد متوقف شد. برخی از بیماران به آفریقای جنوبی منتقل شدند و بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی ردیابی مسافران را آغاز کردند. CDC آمریکا اعلام کرد که مسافران آمریکایی این کشتی تحت نظر قرار گرفتند و تیمهای اپیدمیولوژیک حتی به جزایر قناری و ایالات متحده اعزام شدند.
داستان MV Hondius فقط یک تصادف پزشکی نبود. بلکه یادآور این نکته بود که بیماری های مشترک بین انسان و دام، یعنی بیماری هایی که از حیوانات به انسان منتقل می شوند، هنوز یکی از بزرگترین تهدیدها برای دنیای مدرن هستند. هانتاویروس اولین بار در طول جنگ کره در دهه 1950 توجه جهانی را به خود جلب کرد، زمانی که سربازان آمریکایی و کره ای دچار تب و نارسایی کلیه شدند. بعدها مشخص شد که علت این بیماری ویروسی است که به نام رودخانه هانتان در کره نامگذاری شده است. از آن زمان تاکنون انواع مختلفی از هانتاویروس در آسیا، اروپا و آمریکا شناسایی شده است.
در ایالات متحده، هانتاویروس معمولا باعث “سندرم ریوی هانتاویروس” می شود. این یک بیماری بسیار خطرناک است که با علائمی شبیه سرماخوردگی شروع می شود اما به طور ناگهانی ریه ها را درگیر می کند. بیماران ممکن است در عرض چند ساعت دچار تجمع مایع در ریه ها، کاهش شدید اکسیژن و شوک شوند. میزان مرگ و میر برخی از سویه ها به 30-40 درصد می رسد.
دوره کمون بیماری معمولا بین یک تا شش هفته است. این بدان معنی است که فرد می تواند به طور ناگهانی پس از تماس با جوندگان آلوده، بیمار شود. این ویژگی ردیابی منبع آلودگی را دشوار می کند. به خصوص در سفرهای بین المللی و کشتی های کروز که مردم کشورهای مختلف در محیطی بسته با هم زندگی می کنند.
دانشمندان هنوز در حال بررسی زنجیره انتقال MV Hondius هستند. در حالی که برخی معتقدند اولین بیماران همگی خارج از کشتی آلوده شده اند، برخی دیگر معتقدند که حداقل برخی از موارد از طریق تماس نزدیک با انسان رخ داده است. سازمان بهداشت جهانی همچنین خاطرنشان کرد که شواهدی وجود دارد که نشان میدهد انتقال انسان به انسان در میان تماسهای نزدیک محدود است.
در نهایت، این حادثه نشان داد که حتی در عصر فناوری پزشکی و نظارت جهانی، یک ویروس نادر که در موشهای وحشی در آمریکای جنوبی دورافتاده زندگی میکند میتواند ظرف چند هفته به یک بحران بینالمللی تبدیل شود. همین امر در مورد کشتی ای که قرار بود نماد ماجراجویی و صلح باشد نیز صادق بود. داستان هانتاویروس در MV Hondius بیش از همه بیانگر شکنندگی دنیای به هم پیوسته امروزی است. دنیایی که فاصله بین یک کابین روستایی در پاتاگونیا و یک بحران جهانی می تواند تنها چند روز راه باشد.