ابوعلی گلزاری روز چهارشنبه گفت: در حالی که توجه عمومی عمدتاً به جنبههای سیاسی و انسانی جنگ معطوف شده است، جنبه کمتر قابل مشاهده این بحران، آسیب گسترده به اقلیم و محیط زیست ایران است.
به گزارش ایرنا؛ وی گفت: بر اساس تحلیل های اولیه تحقیقاتی که توسط دانشگاه کوئین مری لندن با همکاری محققان موسسه اقلیم و جامعه لندن و دانشگاه لنکستر انجام شده است، نشان می دهد که تنها در 14 روز اول حمله نظامی به ایران، تقریباً 5 تا 5.6 میلیون تن معادل دی اکسید کربن وارد جو شده است. این رقم به وضوح نشان می دهد که چگونه جنگ می تواند به طور مستقیم بحران آب و هوا را بدتر کند.
دکتر گلزاری ادامه داد: این برآورد در بسیاری از رسانه های علمی و تحلیلی بین المللی از جمله Science Live، Org.Earth و Truthout منعکس شد و نشان می دهد که هزینه زیست محیطی جنگ بسیار فراتر از میدان جنگ است.
وی گفت: بر اساس این تحلیل میزان انتشار گازهای گلخانه ای در دو هفته اول جنگ تقریباً معادل مجموع انتشار سالانه ایسلند یا انتشار سالانه تقریباً 1.1 میلیون خودروی بنزینی است، مقایسه ای که به خوبی بزرگی شوک اقلیمی را نشان می دهد.
دکتر گلزاری درباره نحوه محاسبه کربن گفت: بر خلاف تصور عموم، انتشار گازهای گلخانه ای جنگ تنها از سوخت مورد استفاده رزمندگان ناشی نمی شود. محققان بسیاری از منابع انتشار را به طور همزمان با استفاده از روش های مورد استفاده در گزارش ها و مطالعات مشابه در مورد جنگ در اوکراین و غزه محاسبه کرده اند.
وی ادامه داد: بر اساس این تحلیل، سهم انتشار کربن هر بخش در 14 روز اول جنگ به طور تقریبی مشخص شد. تخریب ساختمانها و زیرساختها تقریباً 2.4 میلیون تن، آتشسوزی و انفجار مخازن نفت و فرآوردههای نفتی تقریباً 1.88 میلیون تن، مصرف سوخت در عملیاتهای نظامی (هواپیما، کشتیها و تجهیزات) تقریباً 529 هزار تن، تخریب و جایگزینی تجهیزات نظامی تقریباً 172 هزار تن و 8 میلیون خودروی موشکی و غیرقابل استفاده از یک میلیون نفر بود. تن حدود 55 هزار تن
دکتر گلزاری افزود: البته در این میان تخریب ساختمان ها، منازل، مدارس و مراکز درمانی بیشترین سهم را در انتشار کربن داشته است، زیرا بازسازی آینده این زیرساخت ها مستلزم مصرف شدید سیمان، فولاد و انرژی است که خود منبع اصلی انتشار گازهای گلخانه ای است.
این استاد دانشگاه گفت: بر اساس گزارش ها، هزاران ساختمان در جریان این حملات آسیب دیده یا تخریب شده است. این نشان می دهد که پیامدهای اقلیمی جنگ محدود به زمان درگیری نیست، بلکه در دوره بازسازی نیز ادامه خواهد داشت.
وی درباره اهمیت مقابله با 5 میلیون تن دی اکسید کربن گفت: 5 میلیون تن دی اکسید کربن نه تنها یک شاخص زیست محیطی است، بلکه نشان دهنده ورود شوک جدیدی به سیستم اقلیمی جهانی است. در محیطی که جهان در تلاش برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای و محدود کردن افزایش دمای جهان است، جنگها در واقع فرآیند معکوس را ایجاد میکنند.
برخی از محققانی که در زمینه آب و هوا کار می کنند، استدلال می کنند که هزینه کربن واقعی جنگ اغلب بسیار بیشتر از تخمین های اولیه است، زیرا بازسازی شهرها و زیرساخت ها باعث انتشار بیش از حد گازهای گلخانه ای می شود، در حالی که افزایش تولید سوخت فسیلی برای جبران اختلال در بازار انرژی، انتشار گازهای گلخانه ای را افزایش می دهد، در حالی که افزایش بودجه نظامی در سراسر جهان مصرف سوخت و تولید تجهیزات نظامی را افزایش می دهد، بنابراین بسیاری از تحلیلگران می توانند بر این باورند که اثرات دهه جنگ ادامه دارد.
جنگ ایران، بحران آب و هوا و امنیت محیطی
وی افزود: ایران هم اکنون با چالش های زیست محیطی قابل توجهی مانند کمبود آب، آلودگی هوا، فرسایش خاک و تغییرات اقلیمی مواجه است. جنگ می تواند این فشارها را تشدید کند و روند مدیریت پایدار منابع طبیعی را مختل کند.
یکی از اعضای شورای راهبردی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در چنین شرایطی توجه به پیامدهای زیست محیطی جنگ نه تنها یک دغدغه خاص است، بلکه بخشی از امنیت ملی و آسایش نسل های آینده محسوب می شود. تجربه جنگهای گذشته نشان داده است که بازسازی محیط زیست بسیار دشوارتر و زمانبرتر از بازسازی زیرساختهای فیزیکی است.
تعداد احتمالی افزایش می یابد
دکتر گلزاری افزود: شایان ذکر است که رقم 5 میلیون تن دی اکسید کربن تخمین اولیه است و هنوز در فرآیند بررسی همتا به طور کامل منتشر نشده است، اما این رقم بر اساس روش های پذیرفته شده بین المللی محاسبه شده و توسط بسیاری از رسانه های علمی معتبر نقل شده است.
این تعداد احتمالاً با ادامه درگیریها افزایش مییابد، زیرا انتشار گازهای گلخانهای ناشی از جنگ معمولاً با طولانی شدن درگیریها، گسترش حملات به زیرساختهای انرژی و آغاز روند بازسازی افزایش مییابد. جنگ ها اغلب با اعداد نظامی سنجیده می شوند، اما شاید یکی از مهم ترین ارقام این جنگ، 5 میلیون تن کربن باشد که تنها در 2 هفته وارد جو شده است. این رقم یادآور این است که محیط زیست نیز به یکی از قربانیان اصلی جنگ های مدرن تبدیل شده است.