به گزارش انتخابتو، با ارائه رسمی پرونده ثبت جهانی بندر تاریخی سیراف، یکی از مهمترین مناطق بندری ایران به یونسکو، مرحله تعیین کننده ای برای ثبت آن در فهرست میراث جهانی ثبت شده است. به گفته کارشناسان، این بندر با ترکیبی نادر از تاریخ دریایی، معماری هماهنگ با طبیعت و نقشی در شبکه تجارت جهانی دوران باستان است.
مهر در خبری نوشت: علی دارابی معاون وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور با اعلام این خبر تاکید کرد سیراف یکی از بزرگترین و موثرترین بنادر تجاری ایران از زمان ساسانیان بوده و نقش اساسی در اتصال فلات ایران به اقیانوس هند و آبهای آزاد داشته است. موقعیت مکانی این بندر را به یکی از حلقه های مهم تجارت بین المللی در دنیای باستان تبدیل کرده است.
بندر تاریخی سیراف از سال 2007 در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است، به این معنی که به عنوان یک بنای تاریخی نامزد بالقوه معرفی شده است. دارابی اعلام کرد که کل پرونده ثبت جهانی سیراف به یونسکو ارسال می شود و بدین ترتیب پس از بررسی کارشناسان، امکان رای گیری نهایی و ثبت جهانی فراهم می شود. بنابراین این اقدام به معنای ارتقای جدید سیراف نیست، بلکه گام بعدی ثبت رسمی وی در لیست جهانی است.
جدای از این، بندر تاریخی کنگ نیز در جدول یونسکو گنجانده شده است و سازمان میراث فرهنگی در سال 1386 بندر سیراف را اینگونه تعریف کرد: بندر تاریخی سیراف از نظر تاریخی با شهر بیشاپور قابل مقایسه است. علاوه بر این، مساجد آن با مساجد اولیه اسلامی قابل مقایسه است و گورستان باستانی و مقابر شغاب شباهت هایی با مقابر جزیره خارگ دارد.
شایستگی سیراف برای ثبت جهانی
نقش تاریخی و فرامنطقه ای بندر سیراف در تبادل تجاری، ارتباطات دریایی و فرهنگی بین ایران، شبه قاره هند، شرق آفریقا و کشورهای دوردست؛ نقشی که سیراف را بیش از یک بندر محلی ساخته و آن را به یک مرکز اقتصادی و فرهنگی بینالمللی در دوران باستان و اوایل اسلامی تبدیل کرده است.
ویژگی های منحصر به فرد کالبدی و معماری این منطقه تاریخ آن است. وجود بیش از 5000 فضای باز در دامنه کوه نمونه نادری از استفاده هوشمندانه از سکونتگاه های صخره ای و طبیعت است. همچنین مسجد جامع سیراف که قدمت آن به قرن اول هجری می رسد، یکی از قدیمی ترین مساجد ایران است و در مطالعات تاریخ معماری اسلامی از جایگاه ویژه ای برخوردار است.
معماری پلکانی بندر سیراف که با توجه به توپوگرافی خشن و شیب دار منطقه ایجاد شده است، نمونه ای از سازگاری انسان با محیط طبیعی و مدیریت هوشمندانه فضا در بندری شلوغ است.
سیستم مدیریت آب پیشرفته در سیراف; اینکه بیش از 150 حلقه چاه آب فعال هنوز پس از گذشت قرن ها آب را تامین می کنند نشان از دانش فنی، مهندسی و برنامه ریزی دقیق مردم ساکن در این بندر تاریخی دارد.
از نظر کارشناسان، مجموع این ویژگی ها نمونه ای از «ارزش برجسته جهانی» است. مفهوم کلیدی مورد تاکید یونسکو در مورد ثبت آثار در فهرست میراث جهانی.
سیراف چگونه ثبت جهانی می شود؟
ثبت جهانی یک اثر در فهرست یونسکو فرآیندی چند مرحله ای است که نیاز به تخصص کامل دارد. در مرحله اول، کشورها باید منطقه مورد نظر را در فهرست موقت خود قرار دهند و سپس پرونده ای جامع شامل نقشه های تاریخی، باستان شناسی، معماری، حفاظتی و برنامه مدیریتی تهیه کنند.
پرونده بندر تاریخی سیراف پس از بررسی توسط شورای سیاستگذاری ثبت میراث فرهنگی جهانی به عنوان اثری با ارزش جهانی انتخاب و رسماً به یونسکو ارسال شد. این پرونده در حال حاضر توسط نهادهای مشورتی یونسکو در حال بررسی است و در صورت تایید ضوابط، برای تصمیم گیری نهایی به کمیته میراث جهانی ارائه می شود.
در این راستا وجود برنامه های ویژه برای حفاظت، مدیریت پایدار، کنترل ساخت و ساز و مشارکت مردم محلی از الزامات اساسی است. به گفته معاون میراث فرهنگی کشور در برنامه ریزی ها برای شهر شیراف این موضوع لحاظ شده است.
ثبت جهانی بندر تاریخی سیراف در صورت تحقق، نه تنها به معنای ثبت یک محوطه باستانی در فهرست یونسکو خواهد بود، بلکه می تواند منجر به افزایش حفاظت بین المللی، ارتقای جایگاه فرهنگی ایران در حوزه میراث دریایی و توسعه گردشگری پایدار در استان بوشهر شود. هدفی است که تحقق آن مستلزم تداوم اقدامات علمی، اداری و حفاظتی در سال های آینده است.
۲۳۳۲۱۷
گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین